Arbeidsmarktonderzoeker: 'Scholieren richten zich te veel op wat ze leuk vinden'

Didier Fouarge waarschuwt voor slechte studiekeuzes

De baanperspectieven zijn best gunstig, maar voor de keuze van opleidingen geldt dat minder.

Een eigen laser bouwen tijdens Girlsday op het hoofdkantoor van IBM. Beeld anp

Werkgevers in de techniek, de zorg en het onderwijs zullen de komende jaren nog grote moeite houden om geschikt personeel te vinden. Dat blijkt uit het tweejaarlijkse onderzoek van prof.dr. Didier Fouarge van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit Maastricht. Zijn prognoses worden gebruikt in de verplichte studiebijsluiters van opleidingen.

U waarschuwt voor knelpunten in techniek en ict. Hoe verrassend is die conclusie eigenlijk?

'Je hoort juist vaker het omgekeerde: dat we minder bezorgd hoeven te zijn over de vacatures van vandaag, aangezien er steeds meer jongeren met een technisch diploma afstuderen. Maar wij laten zien dat ondanks die stijgende instroom uit de schoolbanken er toch te weinig aanbod blijft in de komende zes jaar. Het aantal vacatures zal dus hoog blijven. Eerlijk gezegd had ik zelf ook verwacht dat door de toenemende instroom in de techniek er minder knelpunten zouden komen.

'Daarbij komt nog dat veel afgestudeerde technici voor een baan buiten de techniek kiezen. Ze komen vaker in bedrijfseconomische functies terecht. En lang niet alle opleidingen zijn zo technisch als ze klinken. Soms zijn ze meer bedrijfskundig van aard. Daarmee vind je vast ook een baan, maar ben je niet geschikt als lasser of werktuigbouwkundige.'

Didier Fouarge

Twee jaar geleden was u somber over de perspectieven in de zorg, nu niet meer. Wat is er veranderd?

'Die omslag zegt iets over hoe grillig overheidsbeleid kan zijn. In 2015 waren onze prognoses voor zorgopleidingen inderdaad pessimistisch. Het kabinet had toen een hele reeks bezuinigingen aangekondigd. Die zijn ook voor een belangrijk deel doorgevoerd en er waren in 2015 en 2016 veel faillissementen onder zorgverleners. Vervolgens zijn op Prinsjesdag 2016 veel van die bezuinigingen weer van tafel geveegd en nu zijn er weer miljarden te besteden. Dat genereert weer veel nieuwe banen.'

Vraag en aanbod sluiten lang niet altijd goed aan op de arbeidsmarkt. Kiezen scholieren voor de 'verkeerde' opleidingen?

'Dat is een stokpaardje van mij. Er zijn veel informatiekanalen om je te oriënteren op je kansen op werk. Er is een verplichte studiebijsluiter die de kansen op werk weergeven bij elke opleiding, mede gebaseerd op onze prognoses. Maar die informatie landt niet zo goed bij scholieren. Ze kijken voornamelijk naar wat ze leuk vinden. Dat is zeker ook belangrijk, maar je moet je wel afvragen: vind ik er een baan met deze opleiding?

'In het mbo kiezen veel meisjes voor persoonlijke verzorging en heel veel jongens doen een economische opleiding. Laten dat nu net de twee richtingen zijn waar de baankansen een stuk slechter zijn dan in de techniek of de zorg. Je kunt dus veel beter mbo verpleegkunde doen. We moeten jongeren beter begeleiden en informeren over studies en banen die ze niet een, twee, drie in hun hoofd hebben.'

Misschien denken ze: werkgevers schreeuwen om personeel, ik vind hoe dan ook wel een baan.

'Die strategie is riskant. Zeker in het mbo moet je echt goed kiezen, anders krijg je het moeilijk. Maar ook als hbo'er met een economische studie kun je niet aan de slag als werktuigbouwkundige. Natuurlijk, vaak kun je uitwijken naar een andere baan. Hetzij aangezien je opleiding breed is opgezet, hetzij omdat je in je eigen vak geen werk vindt en wel naar iets anders moet uitkijken. Maar het is vervelend als je pas na vier jaar studeren ontdekt dat er geen vraag is naar jouw specialisme. Dan heb je vast spijt van je studiekeuze.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.