Arbeider geeft geen donder om de arbeider

Pianist misschien. Danser wellicht. Of anders visser waarschijnlijk. Als Peter Richards opnieuw mocht beginnen, zou zijn leven anders verlopen. De Britse arbeider heeft bijna zijn hele carrière sleuven gegraven en gasleidingen gelegd....

Zijn biografie Thirty-Three Years in the Trenches is de uitzondering op de regel dat alleen de succesverhalen van topmanagers te boek worden gesteld. Richards vertelde zijn verhaal aan Nick Osmond, een gepensioneerde wetenschapper met wie hij samen een schrijfcursus volgde.

Geluk is het kernthema van de biografie die deze zomer is verschenen. Sommigen werken hard, maken promotie en bereiken de directiekamer. Anderen werken hard, slingeren van de ene naar de andere baan en eindigen in een ziekenhuisbed.

Richards (62) heeft geen gelukkige jeugd gehad. Zijn moeder laat meermaals weten dat ze liever had gezien dat hij nooit was geboren. Zijn pleegvader slaat hem met grote regelmaat. Richards heeft sinds zijn geboorte één dood oog, wat hem tot het pispaaltje van klasgenoten maakt.

Deze ervaringen maken hem in zijn volwassen leven licht ontvlambaar. Hij mept tot tweemaal toe zijn vrouw bont en blauw en slaat ook enkele keren zijn drie zonen. Ze hebben het hem vergeven. 'Ik heb er spijt van, maar ik schaam me er niet voor. Shit happens.'

Richards raakt vroeg in zijn jeugd op drift. Hij begint al jong te werken. Eerst als boerenknecht, later als stukloonwerker voor onderaannemers van het gasbedrijf. Het heeft hem altijj verbaasd dat zijn werk niet erg hoog staat aangeschreven.

'Enerzijds kijken mensen op je neer. Anderzijds weten ze je direct te vinden als zich een probleem voordoet. Dan ben je De Man, de sleutelfiguur naar wie het publiek, de managers, de ingenieurs en de politie wijzen. Dan kwam weer zo'n dame klagen over de rotzooi die we maakten. Dan vroeg ik of ze soms liever op kolen wilde stoken.'

Het zware werk sloopte zijn rug en maakte hem arbeidsongeschikt. Toch kent hij geen frustraties. Lichamelijke gebreken lacht hij weg. Hij zegt liever terug te denken aan goede tijden. 'Hoewel niet iedereen daarbij onmiddellijk zal denken aan een twee-kamerflat voor twee volwassenen en een stel kinderen.'

Of een mislukte immigratie naar Nieuw-Zeeland. Die eindigde in Spanje. Na een paar weken was hij terug thuis. 'Een fantastische ervaring. Ik was nog nooit in het buitenland geweest.' Het leven loopt zoals het loopt, meent Richards. 'Alles is relatief.'

Wat hem in zijn carrière wel heeft teleurgesteld, is het gebrek aan vechtlust van veel van zijn collega's. De grootste vijand van de arbeider? Dat is de arbeider, antwoordt Richards. Zijn collega's lieten zich kinderlijk eenvoudig piepelen door de aannemers. 'Zelf ben ik overigens geen haar beter.' Werkten ze op vrijdag voor de ene baas, stonden ze op maandag in dezelfde straat voor de ander. 'Andere firma, zelfde gat.' Maar dan wel voor 30 procent minder loon. Dat mag volgens hem vooral de werknemers zelf worden aangerekend. Een vuist wordt zelden gemaakt. 'De trieste waarheid is dat de arbeider geen donder geeft om de arbeider.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden