Arafat is Bin Laden niet, en Gaza is geen Libanon

VERGELIJKINGEN zijn de pest van de internationale politiek. De Israëlische premier Sharon betitelt Yasser Arafat eerst als 'onze Bin Laden' en beschrijft diens Palestijnse Autoriteit daarna als een Taliban-regime....

De Israëlische uitlatingen zijn vooral bedoeld voor propagandadoeleinden. De sympathie van de wereld moet worden gewekt door de Israëlische strijd gelijk te stellen aan die van de Amerikanen tegen de terreur. Bovendien zit er in de Taliban-analogie een kleine kern van waarheid. Hamas en Jihad opereren vanuit de relatieve beschutting van het PA-gebied.

Het is echter absurd te stellen dat de Autoriteit net als de Taliban aan de kant geveegd en vervangen kan worden. De PA is ondanks felle kritiek van de bevolking redelijk verankerd in de samenleving en min of meer democratisch gekozen. De vergelijking met de Taliban is vals en kan net zo goed worden omgekeerd: het omverwerpen van de PA is hetzelfde als de huidige Afghaanse coalitie in te ruilen voor de Taliban.

Hoe onrustbarend dat scenario ook is, de groeiende Palestijnse obsessie met het Hezbollah-model is pas echt eng. Steeds meer Palestijnen beantwoorden de vraag 'hoe moet het nu verder?' met een verwijzing naar Zuid-Libanon en Hezbollah. De bereidheid om het vertrek van de Israëli's uit de Westoever en de Gazastrook te bewerkstelligen via een vredesakkoord neemt snel af.

Niet alleen de aanhangers van de islamistische oppositie gebruiken het Hezbollah-model, ook steeds meer gematigde Palestijnen zien er wel wat in. Verzet wordt in het klimaat van uitzichtloos geweld en groeiende haat in toenemende mate gezien als de enige optie; de Israëli's moeten worden verjaagd, onderhandelen is zinloos én onwenselijk.

De Israëlische terugtrekking vorig jaar mei uit het zuiden van Libanon na ruim achttien jaar bezetting, wordt in de Palestijnse gebieden al dan niet terecht gezien als een overwinning in de gewapende strijd. Door de tol onder de Israëli's onaanvaardbaar hoog te maken, zo denkt men, werd het leger door het Libanese verzet gedwongen tot een eenzijdige aftocht.

Hoewel het Hezbollah-voorbeeld waarschijnlijk slechts een kleine bijdrage leverde aan het uitbreken van de intifada, speelt het een belangrijke rol bij het in stand houden van het geweld. Nu de geest eenmaal uit de fles is, mag hij er niet meer in verdwijnen, menen de militanten die altijd al tegen het vredesproces waren. Daarom hangt er in de huiskamer van Abdullah Shami, de leider van de Islamitische Jihad, een portret van Hezbollah-leider Sheikh Nasrallah. De parallellen worden door de militanten bewust gehanteerd.

De bloedige aanslag op joodse kolonisten op de Westoever afgelopen donderdag, waar Hamas bij betrokken was, werd volgens Israëlische commentatoren gepleegd volgens een Hezbollah-methode. De Libanezen zouden betrokken zijn bij de training en de bewapening van Hamas en Jihad. De materiële en logistieke steun, als die bestaat, kan echter nooit op de lange termijn veel voorstellen. Anders dan in Zuid-Libanon kan het Israëlische leger de Palestijnen grotendeels afschermen van de buitenwereld. Gaza en de Westoever zijn omsingeld en hebben geen achterland dat door een machtige buurman wordt beschermd, zoals Syrië dat doet in Libanon.

Tactisch is de situatie in de Palestijnse gebieden dus al niet te vergelijken met die in Libanon. Belangrijker is echter de psychologische fout die door de Palestijnen wordt gemaakt. Israël had geen zwaarwegende territoriale, historisch-religieuze of zelfs tactische belangen in het zuiden van Libanon. Die heeft het wel in de Palestijnse gebieden. Zelfs de meeste linkse Israëli's willen zich daar niet laten wegjagen. Zeker niet als de Palestijnen steeds de vergelijking blijven maken met Hezbollah, want daardoor wordt een eenzijdige terugtrekking wellicht opgevat als een fout en een teken van zwakte.

Het is de Palestijnse eer misschien te na dat de Libanezen in twintig jaar voor elkaar hebben gespeeld wat de Palestijnen in hun veel langere strijd niet is gelukt. Toch moeten ze zich realiseren dat Israël ditmaal slechts door een verdrag is weg te krijgen uit de bezette gebieden.

Dat is ook de strekking van de veel te vaak fout geciteerde VN-resoluties. Israël wordt daarin niet opgeroepen zich eenzijdig terug te trekken. Er wordt opgeroepen tot een ruil: land voor vrede. Zelfs wat dat betreft was de Libanese situatie anders dan de Palestijnse.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden