'Arabisch geroezemoes, dat mag natuurlijk niet in de Nederlandse les'

Wat maak je mee als nieuwkomer in Nederland? Door de ogen van het gezin van Layla (36) en Mohannad (40) volgen we het dagelijks leven van een vluchtelingengezin. Deel 33: afscheid van de schakelklas.

Ziad kijkt naar het afscheidsboek met zijn foto, dat meester Thomas van Hek omhoog houdt. Beeld Marcel van den Bergh

Dat ze toch net vandaag, op hun allerlaatste schooldag, het taxibusje moesten missen. De bus kwam te vroeg, of Ziad (10) en zijn broertje Ibrahim (9) waren te laat, het is maar net hoe je het bekijkt. Ze werden afgelopen schooljaar elke dag opgehaald in hun Nijmeegse wijk Hatert, om een kilometer of zeven verderop naar hun schakelklas te gaan op basisschool De Bloemberg. Daar zitten kinderen die net in Nederland zijn bij elkaar in de klas om in razend tempo de taal te leren.

En terwijl hun ouders Mohannad en Layla nog behoorlijk worstelen om een lopende Nederlandse zin te formuleren, kunnen Ziad en Ibrahim zich al goed verstaanbaar maken. Zo goed, dat ze na de zomer naar een gewone basisschool mogen, bij hen om de hoek. Vrijdag zijn ze dus voor het laatst op De Bloemberg.

Tot verbazing van de docenten wisten de broertjes met de stadsbus zelf naar school te komen. 'We waren maar vijf minuten te laat', zegt Ibrahim trots. 'Mijn broer wist welke bus we moesten nemen.'

Nu maakt hij met schijfjes banaan, chocoladepasta en slagroom een gezichtje op de pannekoek die de juf op zijn bord heeft gelegd. Zo viert de klas niet alleen de laatste schooldag voor de vakantie, maar ook het afscheid van Ibrahim en nog drie leerlingen die na de zomer niet terugkeren.

Groeten uit...
Wat maak je mee in de Nederlandse asielopvang? Door de ogen van Mohannad El Jechi (39), zijn vrouw Layla (34) en hun twee kinderen Ziad (10) en Ibrahim (8) volgen we het dagelijks leven in de opvang, eerst in tentenkamp Heumensoord, daarna in Lelystad, Wageningen en Arnhem. De familie is van Palestijnse origine maar verbleef de afgelopen jaren afwisselend in Syrië en Saoedi-Arabië. Lees hier alle eerdere verhalen.

Arabisch geroezemoes

Op De Bloemberg is het het hele jaar door een komen en gaan van kinderen, want ouders die migreren houden zich doorgaans niet aan schoolvakanties. En de één pikt de taal sneller op dan de ander, waardoor sommige kinderen al na een halfjaar uitstromen en anderen meer dan een jaar doorbrengen in de schakelklas.

'Ibrahim blijft soms nog wel een beetje hangen in het Arabisch', zegt docent Annet Nijssen. 'Maar het is toch tijd voor hem om naar een gewone basisschool te gaan.'

Doordat veel statushouders in Nijmegen afgelopen jaar een huis kregen, groeide het aantal schakelklassen op de school van vijf naar elf. Directeur Harrie Clemens moest 'schrapen' om genoeg docenten te vinden. En doordat er in verhouding veel Syrische kinderen instroomden, werd er onderling veel in het Arabisch geroezemoesd. 'Dat mag niet in de Nederlandse les natuurlijk', zegt docent Nijssen. 'Maar dat gebeurt nu eenmaal snel, het is de taal waarin ze zich veilig voelen. Het is makkelijker lesgeven aan een groep kinderen die allemaal een verschillende moedertaal hebben.'

In Ziads klas neemt de helft van de groep vandaag afscheid. Meester Thomas van Hek neemt Ziads afscheidsboekje door, met tekeningen van zijn klasgenoten en foto's van de hoogtepunten op De Bloemberg: carnaval, sportdag, de Koningsspelen. 'Er gaan zeven kinderen weg, we hebben na de zomer een heel andere klas', zegt de meester met enige melancholie in zijn stem.

Even later laat hij voor de schoolverlaters frisbees rondgaan waarop alle klasgenootjes hun naam hebben gezet. 'Een frisbee, omdat jullie uitvliegen straks.' Iedereen die hem doorgeeft, wordt gevraagd iets te noemen waar de vertrekkende klasgenoot goed in is. 'Voetbal', zeggen de klasgenootjes over Ziad. 'Rekenen', zegt een ander. 'In de kring kon je altijd heel lang en goed vertellen over wat je in het weekend had gedaan', zegt meester Van Hek. Grijnzend neemt Ziad de frisbee in ontvangst.

Gekleurde rugzakjes

Op het schoolplein staat Linda van Aken van de Vincentiusvereniging een bus vol gekleurde rugzakjes uit te laden, voor elke leerling van De Bloemberg één. Ze zijn gevuld met speelgoed. 'Zodat ook de kinderen die niet op vakantie kunnen, toch hun zomer leuk beginnen', zegt Van Aken. De vereniging zamelt geld in voor hulp aan mensen in de laagste inkomensgroepen en dat wordt onder meer gebruikt om deze week ruim zeshonderd van dit soort rugzakjes in Nijmegen te verspreiden.

Blij verrast wandelen de kinderen even later het plein af met hun tas vol speelgoed, die ze van de meester pas in de bus mogen openmaken. Bij één meisje, vandaag ook voor het laatst, biggelen de tranen over haar wangen.

Ziad wisselt nog snel een telefoonnummer uit met een klasgenoot van wie hij niet weet wanneer hij hem weer zal zien. 'Ik heb jouw nummer hier staan', wijst hij op zijn telefoonscherm. 'Doei.' Het begint te regenen. Ibrahim en Ziad verdwijnen in de taxibus, voor de allerlaatste keer.

Verantwoording
Mohannad El Jechi (40), zijn vrouw Layla (36) en hun twee kinderen Ziad (10) en Ibrahim (9) kwamen in september 2015 als vluchtelingen naar Nederland. De familie is van Palestijnse origine en woonde eerder in Syrië en Saoedi-Arabië. In november kregen ze een huurhuis toegewezen in Nijmegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden