Arabieren hebben beste F-16

Met de eerste vluchten boven Irak is Nederland het zoveelste F-16-land dat 's werelds succesvolste jachtvliegtuig inzet. Maar in de modernste versie van de F-16 die nu vliegt boven IS-gebied, zit geen Nederlandse vlieger. Zelfs Amerikaanse gevechtspiloten moeten het doen zonder de meest geavanceerde variant van de F-16 ooit gebouwd.

De modernste versie van de F-16, de Desert Falcon van de Emiraten Beeld Lockheed Martin

Nee, het toestel is van een Arabisch land met slechts 1,2 miljoen inwoners, zonder militaire historie van betekenis maar wel met een overvolle schatkist. Terwijl Nederland deze dagen allerlei toeren moet uithalen om zijn verouderde F-16's in de lucht te houden en de Amerikaanse F-16's scheuren vertonen, vliegen de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) rond met het neusje van de zalm.

'Desert Falcon', zo wordt de F-16 Block 60 genoemd die al op de eerste dag van de luchtoorlog tegen IS in Syrië meedeed aan de bombardementen. De 80 toestellen waarover de Emiraten beschikken, 12 meer dan de luchtvloot van NAVO-lid Nederland, zijn door fabrikant Lockheed Martin ontwikkeld met miljarden dollars van de Golfstaat. De hypermoderne gevechtsjager vliegt aanzienlijk verder, heeft een krachtigere motor, een hypermoderne radar en meer geavanceerde technologie.

Mariam Al Mansouri, de enige vrouwelijke gevechtsvlieger van de Emiraten, in haar F-16 Block 60. Beeld epa

Oorlogsdebuut

Hierdoor kan het, op paper tenminste, moeilijker door vijandelijke vliegtuigen worden ontdekt en presteert het beter bij luchtgevechten. In augustus maakte de Desert Falcon zijn oorlogsdebuut in Libië toen de Emiraten posities van de radicale Misrata-milities bombardeerden.
'Qua performance zijn ze iets beter dan de Nederlandse F-16's', zegt Berry Macco (70), voormalig F-16-vlieger en tot 1998 directeur operaties van de luchtmacht. 'Maar het is overdreven om te zeggen dat onze F-16's die nu boven Irak vliegen ver achterlopen bij deze Block 60-toestellen. Voor de missie in Irak hebben onze F-16's genoeg in huis om hun taken uit te voeren.'

Pikant is dat de Koninklijke Luchtmacht, die het aantal F-16's door bezuinigingen en verliezen zag dalen van 213 naar 68, de Desert Falcon ooit afwees. Het vliegtuig was een van de concurrenten van de JSF, nu omgedoopt tot de F-35. Defensie vond echter dat het toestel, net als de Amerikaanse F-18 Super Hornet die nu ook volop tegen IS wordt ingezet, nogal onder de maat was. Zo zou het te veel F-16 zijn en kwalitatief minder in huis hebben dan de JSF, die onder andere over stealth beschikt. 'Het was geen grote stap voorwaarts, in vergelijking met de JSF', zegt generaal-majoor b.d Macco.

Gemoderniseerd

Omdat de door technische problemen geplaagde JSF echter op zich laat wachten, moeten de Nederlandse vliegers nog tot ver na 2020 doorvliegen met hun zeer oude versie van de F-16. De eerste werd al in 1979 afgeleverd, de laatste in 1992. Eind jaren negentig werden ze voor honderden miljoenen gemoderniseerd om nog een tijdje mee te kunnen. Niet alle van de 68 jachtvliegtuigen waarmee Nederland het nu moet doen, zijn overigens inzetbaar. Door een tekort aan onderdelen worden sommige F-16's noodgedwongen 'gekannibaliseerd' om de rest in de lucht te houden.

Ook kampt de luchtmacht met een tekort aan precisiewapens voor de F-16's. Van dit alles hebben de vliegers van de Emiraten totaal geen last. Op Facebook tonen ze in een filmpje trots hun Desert Falcon, voorzien van de modernste raketten en bommen. Vorig jaar leverde het Golfstaatje een flinke bestellijst in bij de VS, eentje waar menig Europese luchtmacht jaloers op zou zijn.

F-16-vliegers van de Verenigde Arabische Emiraten. Beeld ap

Luchtgevechten

Op de lijst prijkte onder andere het verzoek voor 1.200 JSOW's: bommen die van een afstand van 22 tot 130 kilometer op een doel worden afgevuurd. Het voordeel van deze 'stand off-wapens' is dat de vliegtuigen ver van het doelwit kunnen blijven.
Macco: 'Deze wapens worden alleen gebruikt tegen 'fixed targets', zoals commandocentra en bases, en als het doel sterk verdedigd wordt met luchtdoelraketten en luchtverdedigingsvliegtuigen. Je loopt dan als vlieger minder risico door er ver vandaan te blijven. Maar deze situatie is nu in IS-gebied niet aan de orde.'

Verder wilden de Emiraten graag 300 SLAM-kruisraketten voor hun F-16, een van de meest accurate raketten van de Amerikaanse marine. Deze kruisraket kan doelen op zee en land tot op 270 kilometer vernietigen.

Macco: 'De Emiraten hebben veel geld, dat scheelt. Ja, de Block 60 heeft een groter bereik. Maar als de Nederlandse F-16's in Irak langer en verder moeten vliegen, kunnen ze worden bijgetankt in de lucht. Luchtgevechten zullen er niet zijn omdat IS geen luchtmacht heeft. En qua bewapening maakt het allemaal niet zoveel uit. Het blijven allemaal dezelfde wapens. Met hun lasergeleide bommen kunnen de Nederlandse F-16's ook goed doelen op de grond treffen. Met hun lasergeleide bommen kunnen de vliegers tot op het laatste moment besluiten de aanval af te breken als ze veel burgers rond het doel waarnemen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden