Weblog

'Apple-fanboys verliezen hun messias'

Steve Jobs heeft definitief afstand van zijn troon gedaan. Het was een soepele overgang, zijn opvolger Tim Cook nam al langer de honneurs waar. Wat betreft de dagelijkse bedrijfsvoering zal Apple er dus weinig van merken, dat gaat nog steeds als een geoliede, strakgeorganiseerde machine. Ook de producten zullen er nog even mooi blijven uitzien, daar Jonathan Ive gewoon hoofd design blijft. Maar er is wel degelijk iets veranderd, de Apple-fanboys verliezen hun messias.

Steve Jobs.Beeld ap

Dit stuk is geschreven na de bekendmaking eind augustus dat Steve Jobs terugtrad als CEO van het bedrijf.

Het lijkt soms wel of Steve Jobs subliminal messages in zijn producten heeft geïmplementeerd. Dat er iedere keer als een Macbook wordt aangezet een niet-bewust-waarneembare boodschap wordt vertoond: Steve Jobs is God! Er bestaat namelijk een bijna religieuze verering, vooral bij programmeur-types, voor de Apple-baas.

Steve Jobs was, of is want hij leeft natuurlijk nog gewoon, een messias voor een hypermoderne generatie. Wie wel eens een WWDC-bijeenkomst heeft gevolgd, begrijpt wat ik bedoel. De jaarlijkse Worldwide Developers Conference (WWDC) van Apple in San Francisco is voor echte Apple-fans het spannendste moment van het jaar. Hier kondigt Steve Jobs de allernieuwste producten, software of hardware, aan. Meestal gaan hier maanden aan speculatie aan vooraf: 'Wat zal Apple nu weer aankondigen?' Maar onder Jobs' strenge regime lekte er zelden iets uit.

Zo'n 5.000 gelukkigen kunnen erbij zijn. In de rest van de wereld worden er bijeenkomsten georganiseerd om de conferentie samen te volgen. Dit is lastig omdat er geen live video-stream is, dus de op-afstand-volgers moeten het doen met het verslag van degenen die erbij zijn.

Dit jaar was er bijvoorbeeld weer zo'n bijeenkomst op het kantoor van The Next Web, van de succesvolle Amsterdamse internetondernemers - en Apple-fanboys van het eerste uur - Boris Veldhuijzen van Zanten en Patrick de Laive. Met chips, bier, pizza en een lichte zweem van zweet, keek ik met 30 mannen en een enkele vrouw naar een liveblog, met updates van wat er gezegd werd en foto's van de schermen. Ook kregen we af en toe haperig beeld te zien als iemand live video probeerde te streamen van zijn telefoon. Het mocht de pret niet drukken: er werd hard gejuicht toen iCloud werd gepresenteerd - een service die ervoor zorgt dat iPhones, iPads en MacBooks automatisch gesynchroniseerd worden, zonder dat deze aangesloten hoeven te worden op een computer. Ik vraag me af of iemand met minder charisma dan de man in zwarte coltrui, jeans en witte sneakers hetzelfde effect zou kunnen hebben gesorteerd bij het aankondigen van een nieuw stukje software.

Natuurlijk is Jobs verantwoordelijk voor heel veel mooie producten. Hij wist de PC te veranderen met de Mac en nu weer met de iPad, hij wist de muziekindustrie te veranderen met de iPod en iTunes, de mobieletelefoon-industrie door de iPhone en de Appstore. Hij is belangrijker voor Apple geweest dan welke CEO voor welk bedrijf dan ook. Maar waarom hij zo verafgood wordt, is omdat hij voor mensen die leven in hun computer, zoals internetondernemers en programmeurs, een nieuwe levensstandaard heeft neergezet. Zij kennen geen religie en hebben weinig supersterren om te aanbidden. Jobs is hun held omdat hij met schitterend design het werken met een computer cool en leuk heeft gemaakt.

Het kopen van een Apple-product is een ervaring, een manier van leven bijna. De mooie Apple-stores, bijvoorbeeld die op Fifth Avenue naast Central Park in New York, zijn bijna de kerken van deze generatie. Ze zijn mooi, licht, overzichtelijk, het personeel is er in overvloed en helpt je supervriendelijk (ik heb er zelfs Facebook-vrienden aan overgehouden), en je mag alles proberen - of je kunt er gewoon even rustig je mail checken.

Maar vooral als er een nieuw revolutionair product is gelanceerd ontstaat er een bijzondere sfeer rond de aankoop van zo'n product. De echte fans moeten het product als eerste hebben, liefst nog voor de lancering in eigen land. Dan laten ze het product speciaal overkomen uit de Verenigde Staten, waar het als eerste wordt gelanceerd. Er zijn zelfs gekken die er speciaal voor naar de VS vliegen.

Zo stond ik bij de lancering van de iPad2 in een lange rij bij een pop-upstore in Austin, die er ter gelegenheid van de internetconferentie South by Southwest was neergezet. Het was een tijdelijke winkel, maar het Apple-personeel had dag en nacht doorgewerkt om de winkel er net zo strak uit te laten zien als iedere andere Apple-winkel. Ondanks de drukte van de conferentie stonden mensen urenlang in de rij, drie blokken om, om als eerste een iPad2 te bemachtigen. We hebben het dan niet over 12-jarige meisjes die voor een kaartje voor Justin Bieber in de rij staan, we hebben het over volwassen mannen - veelal in de 30 of 40. Het personeel kwam langs om te praten, in de rij werd genetwerkt en gelachen, je maakte samen deel van iets uit. Na 2 dagen was de winkel volledig uitverkocht.

Misschien heeft iedere generatie wel zijn helden nodig. Steve Jobs is in ieder geval een held van een groot deel van de digitale generatie. Jobs' imago zal nog wel een tijd aan Apple blijven plakken, maar hoelang zal dit nog doorwerken? Cook zal in ieder geval niet hun nieuwe held worden en de WWDC zal voor echte Apple-fanboys nooit meer hetzelfde zijn.

Heleen van Lier

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden