Column

Appel maakt wonderschone film over wantrouwen en voetbal

John Appel maakte een wonderschone film over wantrouwen, voetbal en iets wat je niet ziet aankomen.

In het nooit genoeg geprezen sketchprogramma Sluipschutters, gisteravond op tv, leerde een personal coach z'n pupil vol zelfvertrouwen te lopen. 'Kin omhoog, trots. Hoger die kin, hoger.'

Er moet iets faliekant misgaan. Dat hoort, bij sketches.

Bij documentaires ligt dat vaak minder voor de hand. Toch gebeurt er ook in Eritrea Stars, de documentaire van regisseur John Appel over het nationale voetbalelftal van Eritrea die gisteravond werd uitgezonden, iets wat je niet ziet aankomen. Appel volgde het team, dat na een interland verdween en twee jaar later opdook in Gorinchem, in hun eerste Nederlandse jaar. Het resultaat is een wonderschone film, over wantrouwen, hulpvaardigheid, voetbal en wachten zonder precies te weten waarop.

Het begint allemaal voorspoedig. De jongens vormen hun eigen team en komen onder de hoede van trainer Robertino en wijkagent Sjaak. Sjaak, een kale reus, deelt drankjes uit in de rust en brengt cadeautjes rond. Robertino is de trainer die je iedere amateurvoetballer toewenst: bloedserieus, liefdevol en vol motivatietrucs. 'Ik zei laatst dat er een scout van AC Milan langs de kant stond. Je had ze moeten zien rennen.' Dat zijn spelers daar maar één keer in trappen, vindt hij geen probleem: 'Dan zeg ik de volgende keer dat er een scout van NAC is.' Om er aan toe te voegen: 'Die hoop, die is er altijd. De hoop dat er een keer iets moois gaat gebeuren.'

Steeds als het gesprek op Eritrea komt, worden de blikken van de spelers wantrouwig. Ogen die elkaar zoeken. Aarzelen, toch zwijgen. Niemand die wil vertellen wat daar is gebeurd. Geen honder Sjaken kunnen hun angst wegnemen.

Bij Appel doet het beeld het werk. De camera registreert hoe de eensgezindheid scheurt, hoe het gebrek aan perspectief het team verdeelt. Als sterspeler Hermon naar Topklasser Kozakken Boys vertrekt, valt het elftal uit elkaar. Bij Hermons laatste training is er wel appelkruimeltaart, maar nauwelijks uitgelatenheid. Op een afscheidsavond worden de Eritreeërs toegezongen door de lokale volkszanger: 'Een lach, een groet, een blij gezicht. De vogels zweven naar het licht. Het lijkt zo gewoon, maar is toch zo bijzonder. Woei.'

Eritrea Stars is geen Benda Bilili!, geen non-fictiesprookje. Het team belandt niet in de eredivisie, maar in een zaaltje van Vluchtelingenwerk. Dankbaarheid voor de goede zorgen heeft plaatsgemaakt voor ongeduld. Hun is een eigen huis beloofd. Waar blijft dat eigenlijk?

Iedereen roept door elkaar. Frustratie, verdriet.

De woorden 'Zo blijft alles zinloos en hopeloos', blijven hangen.

En Robertino en Sjaak? Zij zitten aan de keukentafel. Hun gedachten verwijlen bij het voorbije seizoen en bij de afloop ervan. Zomaar aan de kant geschoven.

Strak kijken ze voor zich uit. Het enige wat je hoort, is het tikken van een klok.

Iemand snift.

In Sluipschutters liep de man met z'n kin omhoog keihard tegen een paal en in Gorinchem lijkt de hoop op iets moois ijdeler dan ooit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden