App moet 'gat in bewustzijn' over overstroming dichten

Nederlanders zijn zich nauwelijks bewust van het risico van overstromingen. Een nieuwe versie van de app 'Overstroom ik?' en een kaart met evacuatieroutes moeten inwoners bij overstromingen naar droge grond leiden. Minister Schultz (Infrastructuur en Milieu) begint in januari een offensief tegen de onwetendheid onder burgers over waterveiligheid. Ze reageert op een rapport van de OESO dat een 'gat in het bewustzijn' constateert bij Nederlanders.

Minister Schultz tijdens de lancering van de app 'Overstroom ik?' Beeld anp

Britse toestanden zijn in Nederland onwaarschijnlijk. De kans op een overstroming in bijvoorbeeld Den Haag is minder dan eens in de tienduizend jaar, aldus de app. In Utrecht is het risico groter: eens in de duizend jaar. Maar slechts 10 procent van de Nederlanders ligt daarvan wakker, blijkt uit onderzoek van de Universiteit Twente.

'Ga naar buiten, richt je camera op een object 10 meter verder en bekijk de gevolgen', zegt de app. Het water reikt tot een kwart van het telefoonscherm: de straat staat blank. Zo zien straten er dezer dagen uit in Noord-Engeland, waar door hevige regenval rivieren buiten hun oevers traden en duizenden woningen onder water kwamen te staan. Maar dit betreft een Nederlands straatbeeld: de app 'Overstroom ik?' van Rijkswaterstaat geeft een impressie van wat er zou gebeuren als Nederlandse dijken zouden doorbreken.

Verwend

60 procent van Nederland ligt onder zeeniveau, een gebied met 9 miljoen inwoners. De hele Randstad zou onder water kunnen lopen. Maar een echte ramp heeft zich sinds 1953 niet meer voorgedaan. Nederlanders zijn daardoor verwend en kwetsbaar geworden. Het onderzoek wijst uit dat mensen 'vrijwel niets hebben gedaan om zich voor te bereiden', mocht het toch een keer misgaan.

De app moet daar verandering in brengen. Een eerste versie is al te downloaden, volgende week verschijnt een update met daarin ook advies voor mensen die buitendijks wonen, bijvoorbeeld in Dordrecht.

Na het invullen van de postcode laat de app weten hoe groot de risico's op die plek zijn, hoe hoog het water kan komen en of je het beste richting zolder kunt vluchten of met de auto naar hoger gelegen gebied. Kies je voor dat eerste, dan moet je er rekening mee houden 'dat je waarschijnlijk een lange tijd op jezelf bent aangewezen'. De gelijknamige website overstroomik.nl geeft een voorzet voor het samenstellen van een noodpakket: contant geld, houdbaar eten, radio, zaklamp, fluitje, een wit laken om uit het raam te hangen.

4 mld. schade Engeland 

De zware storm Frank heeft de watersnood in Noord-Engeland van kwaad tot erger gemaakt. Door de derde storm op rij is de schade opgelopen tot ruim 4 miljard euro, heeft PwC berekend. In de ondergelopen streken blijken ook plunderaars aanwezig te zijn. Ondertussen neemt de kritiek op de overheid toe. Niet alleen wegens de bezuinigingen op waterbeheer, maar ook vanwege plannen om huizen te bouwen op kwetsbare plekken. Een ondergelopen bordje in Whalley waarop 39 nieuwe woningen te koop worden aangeboden, kwam symbool te staan voor het huisvestingsbeleid.

Meer bewustzijn onder burgers zal minister Schultz ook helpen bij het verkopen van kostbare maatregelen. Het Deltafonds, het rijkspotje voor watermanagement, heeft een jaarlijks budget van 1 miljard euro. Daarnaast innen waterschappen, provincies en gemeenten belastingen voor waterbeleid. Een nieuw Nationaal Waterplan moet de komende zes jaar garanderen dat Nederland 'de veiligste delta van de wereld' blijft. De lat ligt hoog: het risico op overstromingen moet overal worden teruggebracht naar eens in de honderdduizend jaar. Dijken en waterkeringen worden versterkt, rivieren zullen meer ruimte krijgen.

De Britten kijken intussen met jaloezie naar Nederland. The Guardian ging op bezoek bij een boerenfamilie in een terpwoning in de Overdiepse Polder. 'Vecht er niet tegen, maar leef mét het water', vat de Engelse krant de Nederlandse watercultuur samen. De afdeling communicatie van Rijkswaterstaat heeft geregeld Britse journalisten aan de lijn, zegt een woordvoerder. Engelse bestuurders kloppen nog niet aan om hulp. 'Nee, we hebben nog geen mensen naar Noord-Engeland gestuurd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.