Apeldoorns burgervader wikt en weegt te paard

Dat de burgemeester van Apeldoorn Volkert van der G. toelaat tot zijn gemeente, verbaast niemand. Berends vindt nu eenmaal dat er in zijn stad ruimte moet zijn voor iedereen.

Als hij voor een dilemma staat, stapt John Berends het liefst op zijn Friese paard Wiebe. Dan trekt hij zich even terug. Om alleen, in alle rust, de argumenten op een rij te zetten en vervolgens terug te keren met een weloverwogen besluit. De oud-politiemedewerker is zich zeer bewust van risico's, zegt zijn gemeentesecretaris Ina Sjerps. Maar ze mijden, dat doet hij niet.


Zo ook in het geval van Volkert van der G. De risico's die de huisvesting van Nederlands enige levende politieke moordenaar met zich meebrengt, zijn te overzien, vindt de Apeldoornse burgemeester. Of hij deze conclusie trok tijdens een ritje op zijn paard, kon hij woensdag op de persconferentie 'niet direct zeggen'. 'Maar zo'n paard, dat voelt emoties. Als je gespannen bent, dan voelt een paard dat. Je moet ontspannen.'


Hoe het ook zij: dit besluit, is typisch John, aldus Gert Boonen, vriend en eigenaar van de Boterlap, een van Berends' favoriete cafés in Harderwijk. 'Hij laat zich door niemand van zijn stuk brengen. Nee is nee, en ja is ja bij John.'


Zijn naaste medewerkers en gemeenteraadsleden reageerden dan ook niet verbaasd toen ze onlangs hoorden dat de 'liberale CDA'er' Van der G. huisvest. Want Berends, zeggen ze, is iemand die vindt dat er in zijn stad 'ruimte moet zijn voor alle facetten van de samenleving'.


Woensdag werd officieel bekend dat Apeldoorn de nieuwe woonplaats is van de moordenaar van Pim Fortuyn. Die ochtend waren in alle vroegte brieven verspreid onder de buurtgenoten. Om ze uit te nodigen voor een voorlichtingsbijeenkomst aan het eind van de dag. Een dag eerder had Van der G. zich officieel ingeschreven in de gemeente. 'We hebben geleerd van de ophef in Leiden rondom pedoseksueel Benno L.', zegt een gemeentemedewerker. 'Bewoners willen graag worden geïnformeerd als er iets speelt in hun buurt.'


Helemaal onverwacht kwam het nieuws niet. Al op 2 mei - de dag waarop Van der G. werd vrijgelaten uit de gevangenis- verschijnen de eerste berichten op internet dat Van der G. met zijn gezin gezien is in de stad. En dat terwijl hij er dan, naar nu blijkt, nog helemaal niet woont. Twee weken later, op 14 mei, publiceert de website Fenom1aal twee foto's van iemand wiens 'postuur, haargrens en houding voor 90 procent hetzelfde zijn als die van Van der G.'


Hoewel de verdere informatie nogal summier is en de foto's ook geen duidelijkheid geven, blijft het gerucht in Apeldoorn rondzingen. Voor de zekerheid doet een raadslid navraag bij burgemeester Berends: woont Volkert van der G. in Apeldoorn? Er komt geen antwoord.


Kort daarna komt Berends tijdens het besloten gedeelte van een presidiumvergadering dan toch met nieuws: Van der G. komt naar Apeldoorn. De reclassering en het minsterie van Justitie staan volledig achter het besluit en ondersteunen de gemeente bij de praktische uitvoering van het plan, laat Berends hen weten. 'We staan er niet alleen voor.'


Geen van de twaalf Apeldoornse politieke partijen keurt het af, vertellen aanwezigen achteraf. Er worden enkele vragen gesteld over veiligheid, mogelijke ophef en de toekomst. Maar de gedachte dat ook Van der G. een tweede kans verdient, wordt in de Apeldoornse politiek breed gedragen.


Dat heeft ook te maken met het grote vertrouwen dat de raadsleden in burgemeester Berends hebben. De geboren Zwollenaar en zoon van een huisschilder heeft indruk gemaakt sinds hij twee jaar geleden aantrad. Hij kwam op het moment dat de Gelderse stad nog aan het bijkomen was van een financieel miljoenendrama, veroorzaakt door een te optimistische kijk op grondprijzen en slechte voorlichting aan de gemeenteraad. Bestuurlijke ervaring had Berends al opgedaan in Zwolle, als wethouder. En in Harderwijk als burgemeester, ook Van der G.'s voormalige woonplaats.


Volgens Roelof Veen, fractievoorzitter van de ChristenUnie, weet Berends goed waarmee hij bezig is. 'Hij is zich altijd bewust van zijn verantwoordelijkheden. Hij is bereid zijn eigen koers te varen, soms tegen de stroming in. Dat past bij Apeldoorn.' Zo kwamen motorliefhebbers maandag nog in Apeldoorn bij elkaar op de jaarlijkse Harley-dag. Dat terwijl burgemeesters wordt afgeraden vergunningen voor motorevenementen te verlenen wegens de onrust in de motorwereld . Berends besloot echter anders. Hij zei daarover: 'Het mag niet zo zijn dat een beperkte groep een Harley-dag verstoort. Het is altijd een echte familiedag geweest en ik ga ervan uit dat dat nu weer zo is.' En hij kreeg gelijk.


Het is slechts een van de vele voorbeelden van Berends' beleid-van-goed-vertrouwen. Tolerantie hoort bij een grote stad, vindt hij. Tegenover het regionale nieuwsblad de Stentor zei hij vorig jaar dat hij zich bij het maken van afwegingen niet op de eerste plaats laat leiden door gevoelens van inwoners: 'Dan wordt mijn stad één grote NIMBY; not in my backyard. En dat moeten we niet hebben met elkaar.'

Veiligheidsmaatregelen

Wekelijks melden bij reclassering


Draagt een enkelband


Mag in verschillende steden niet komen (onder meer Rotterdam, Den Haag en Hilversum)


Geen contact met de media


Geen contact met nabestaanden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden