Column

Apekooleconomie is nu ook een jaarlijkse traditie

Het jaarlijkse betoog van de econoom Bas Jacobs dat de regering onvoldoende geld uitgeeft, begint een even grote traditie van Prinsjesdag te worden als de balkonscène van de koninklijke familie.

Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën presenteert op Prinsjesdag in de Tweede Kamer het koffertje met de rijksbegroting en miljoenennota. Beeld anp

Met nogal wat vrienden in de media krijgt hij volop de gelegenheid te roeptoeteren dat de fixatie op verlaging van het begrotingstekort 345 duizend banen heeft gekost. Als het kabinet-Rutte II nog drie hsl's door het Groene Hart had laten razen en Franeker en Bergen op Zoom tot universiteitssteden had verheven, zou Nederland nu geen 521 duizend werklozen hebben gehad, maar slechts 176 duizend. Een dergelijk getal zou zelfs een dictatuur met een centraal geleide economie jaloers maken. De Nederlandse arbeidsmarkt zou, als Jacobs gelijk heeft, dan als enige ter wereld compleet overspannen zijn geweest.

Maar op het rekenmodel dat Jacobs gebruikt is heel veel aan te merken. Ten eerste is dat model van Jacobs op zijn thuiscomputertje niet beter dan dat van het CPB op het mainframe in Den Haag. De uitkomst van modellen is nu eenmaal afhankelijk van de imperfecte variabelen die je erin stopt.

Dijsselbloem heeft het begrotingstekort teruggebracht tot 0,6 procent. Of hij daarmee een zuinige boekhouder is, is voer voor discussie. Je zou net zo gemakkelijk kunnen betogen dat de minister te weinig heeft bezuinigd (het verhaal dat partijen in verkiezingstijd niet graag zullen vertellen) dan te veel (het verhaal dat ze allemaal wél willen vertellen). De regering zal hoe dan ook in 2017 nog eens een rekening van 1,5 miljard euro doorschuiven naar toekomstige generaties, die al 446 miljard aan rekeningen van babyboomers en de generatie X hebben liggen. En die nazaten van de huidige Nederlanders kunnen die rekeningen niet meer betalen uit aardgasbaten.

Nederland heeft nog geen begrotingsoverschot zoals Duitsland, terwijl de regering in goede economische tijden (en dat zijn dit, want de nieuwe recessie ligt volgens de aanhangers van de conjunctuurcycli alweer op de loer) juist het tekort omlaag zou moeten brengen. Dan kan in slechte tijden een greep in de reserves worden gedaan.

Frankrijk heeft nog altijd een begrotingstekort van 3,5 procent, wat dinsdag in deze krant door eurocommissaris Pierre Moscovici niet langer aanvaardbaar werd genoemd. Maar dat tekort heeft er niet toe geleid dat Frankrijk minder werklozen telt dan de 'zuinige' landen Nederland en Duitsland. Het land heeft 2,3 miljoen werklozen: 9,9 procent van de beroepsbevolking.

Stimulering van de economie door hogere tekorten leiden dus niet automatisch tot een sterkere economie. Dit geldt nog meer voor een open economie als Nederland dan voor Frankrijk.

SP en PVV zullen met de sommetjes van Jacobs aan de haal gaan en roepen dat Dijsselbloem de kans heeft gemist van Nederland een walhalla te maken.

Dat is apekooleconomie.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden