Nieuws

AOW-leeftijd voorlopig bevroren, lot pensioenakkoord nu in handen FNV-leden

Met een veelomvattend principe-akkoord doorbreken het kabinet, de vakbonden, de werkgevers en een deel van de oppositie de jarenlange impasse over de toekomst van het pensioenstelsel.Het kabinet kan pas aan de slag als de leden van de vakcentrale FNV in een referendum het groene licht geven.

Stakers demonstreren op de Dam tijdens de landelijke actiedag voor een goed pensioen. Vakbonden eisen dat de AOW-leeftijd wordt bevroren op 66 jaar. Beeld ANP

In ruil voor flexibeler pensioenen trekt het kabinet de portemonnee om de AOW-leeftijd minder snel te laten stijgen dan gepland.Het gaat om een akkoord op hoofdlijnen, dat vandaag wordt gepresenteerd. Veel moet de komende tijd worden uitgewerkt.

Het ledenparlement van de FNV kwam dinsdagavond bijeen, maar stemde niet. Het bestuur heeft besloten eerst komende week de leden te raadplegen via een referendum.

Het meest zichtbare resultaat is de tijdelijke bevriezing van de AOW-leeftijd. Dieblijft in 2020 en 2021 66 jaar en vier maanden en stijgt dan naar 67 jaar in 2024. Daarna gaat de AOW-leeftijd acht maanden omhoog als de levensverwachting van ouderen een jaar stijgt.

Het kabinet trekt 7 miljard euro uit voor de eenmalige kosten van onder meer de bevriezing. Daarna kost het4miljard euro structureel per jaar om de AOW jaar in jaar uit eerder uit te betalen dan gepland. Oorspronkelijk zou de AOW-leeftijd volgend jaar 66 jaar en 8 maanden worden, in 2021 67 jaar en het jaar daarna 67 jaar en 3 maanden.

Het akkoord beslecht de tien jaar durende pensioendiscussie. De kern is een hervorming waarbij de pensioenen flexibeler worden. Hoewel de pensioenen in de praktijk al jaren niet meer gegarandeerd zijn, heeft het huidige stelsel nog wel die pretentie. Daardoor zitten pensioenfondsen vast aan strikte procedures om pensioenen te kunnen verhogen of verlagen. Bovendien is het systeem geënt op veertig jaar werken bij één werkgever, terwijl carrières nu veel wisselender verlopen.

Het nieuwe pensioencontract moet de komende maanden in wetgeving verwerkt worden, waarna pensioenfondsen het moeten overnemen. Het kabinet zal tot die tijd de regels zo bijstellen dat pensioenen nu niet verlaagd hoeven te worden en mogelijk zelfs omhoog kunnen. Toezichthouder De Nederlandsche Bank meldde deze week dat bij ongewijzigd beleid voor tien miljoen pensioenen verlaging dreigt. Dat scenario lijkt nu afgewend.

De vakbeweging stelde, gesteund door PvdA en GroenLinks, een reeks aanvullende eisen. Heetste hangijzer was een tragere stijging van de AOW-leeftijd. Daarnaast wilde de FNV dat mensen met een zwaar beroep eerder kunnen stoppen met werken. Afgesproken is dat werkgevers ouderen drie jaar voor pensionering een vertrekregeling mogen geven. Nu moeten werkgevers als zij ouderen een bedrag meegeven, hetzelfde bedrag als boete aan de schatkist betalen.

Straks geldt die boete niet meer voor circa 1.100 euro per maand, het bedrag van de AOW voor alleenstaanden. Betalen werkgevers meer, dan moet daarover wel de boete betaald. Het idee is dat laagbetaalde werknemers in bijvoorbeeld de vleesverwerkende industrie zo eerder met pensioen kunnen terwijl hun inkomen gelijk blijft. Ook krijgen vakbeweging en werkgevers de mogelijkheid om in cao’s voor groepen werknemers vertrekregelingen af te spreken, zonder boete van de overheid.

PvdA en GroenLinks vroegen ook extra zekerheid voor zelfstandigen, vooral voor degenen die het hoofd nauwelijks boven water kunnen houden, zoals thuiszorgwerkers, pakketbezorgers en sommige freelancers in de journalistiek. Zij kunnen zich nu geen arbeidsongeschiktheidsverzekering veroorloven en ook niet sparen voor de oude dag.

Het kabinet belooft dat er een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor hen komt en het met belastingmaatregelen aantrekkelijker wordt gemaakt voor een pensioen te sparen. Ook worden maatregelen genomen om meer werkenden voor een pensioen te laten sparen. Nu geldt bijvoorbeeld voor uitzendkrachten dat zij pas na een halfjaar voor een sober pensioen gaan sparen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden