Antisemitisch incident werpt lichte smet op kabinetsformatie Premier Polen formeert 'dream team'

Op de laatste dag is er toch nog een kleine smet op de Poolse kabinetsformatie gevallen. De nieuwe premier Jerzy Buzek moest woensdagochtend, enkele uren voordat hij zijn zwaar bevochten kabinet aan president Aleksander Kwasniewski zou voorstellen, het ontslag aanvaarden van zijn minister van Cultuur, Iwona Slkedzinska-Katarasinska....

Van onze correspondent

Michel Maas

BOEDAPEST

Het centrum-rechtse kabinet van Buzek is door vriend en vijand met groot optimisme ontvangen. De buitenlandse politiek - van wezensbelang met de toetreding tot de Europese Unie en de NAVO voor de deur - komt in handen van de hoog ingeschatte Bronislaw Geremek (Buitenlandse Zaken) en Janusz Onyszkiewicz (Defensie). Het 'economische team' komt onder leiding te staan van Leszek Balcerowicz (Financiën, tevens vice-premier), die zodoende het economisch hervormingsprogramma kan afmaken dat hij begin jaren '90 als minister zelf heeft ontworpen.

Met deze drie kern-ministers drukt de Vrijheids Unie, de partij van intellectuele kopstukken van het voormalige Solidariteit, een zwaar stempel op de regering. In totaal heeft de VU zes ministers en de Solidariteit Verkiezings Actie (AWS) - die bij de verkiezingen als grootste partij uit de bus kwam - zestien. Het rond het vakverbond Solidariteit opgebouwde AWS bezet vooral 'vakbondsgevoelige' posten als Arbeid, Sociale Zaken, Gezondheidszorg en Landbouw.

De hoogleraar Buzek was er in vaak harde, maar opvallend normale onderhandelingen in geslaagd zijn coalitie van intellectuele kopstukken en vooraanstaande vakbondsleiders samen te stellen - die een regering van ex-communisten en boeren gaat aflossen.

Daarom was het jammer dat nu net de minister van Cultuur, en uitgerekend een minister van de zo keurige Vrijheids Unie moest vertrekken, nadat een Pools ochtendblad had onthuld dat zij als journaliste antisemitische artikelen had geschreven. Zij had in 1968 meegedaan aan de door de communistische partij geleide antisemitische campagne. De bijna-minister besprak dinsdag haar 'jeugdzonde' met de leiding van haar partij, en besloot woensdagochtend alsnog van het ministerschap af te zien.

Haar ontslag valt in een week waarin het Poolse antisemitisme al eerder in het nieuws was. Zondag riep pater Henryk Jankowski - ooit beroemd als biechtvader van Lech Walesa - vanaf zijn preekstoel in Gdansk dat joden niet thuishoorden in de Poolse regering. Jankowski haalde met zijn uitlating alle internationale persbureaus en het Poolse episcopaat en de leiding van het (katholieke) AWS zagen zich genoodzaakt te reageren: zij veroordeelden de priester, die in Polen nog slechts een marginaal maar hardnekkig publiek van ultraconservatieve katholieken heeft.

Maar met een opmerkelijk vertrouwen rekenen de politieke commentatoren van Polen erop dat Buzek en zijn droomkabinet ook het door dit soort zaken nog altijd bezoedelde imago van Polen in het buitenland snel zullen weten te zuiveren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden