Antipsychotica verkeerd gebruikt

Verstandelijk gehandicapten worden vaak ten onrechte behandeld met antipsychotica. Eenderde van de bewoners van instellingen voor verstandelijk gehandicapten krijgt dergelijke medicatie toegediend. In de meeste gevallen gebeurt dit niet vanwege een psychose, maar om gedragsproblemen te behandelen.

AMSTERDAM - Dat is opmerkelijk, omdat stoppen met medicatie juist tot minder gedragsproblemen leidt, aldus onderzoekster Gerda de Kuijper van Universitair Medisch Centrum Groningen. Ook bijwerkingen als overgewicht en hoge bloeddruk verdwijnen.


'Mensen met een verstandelijke beperking hebben niet vaker last van psychoses dan anderen', zegt De Kuijper. 'Ongeveer 3 procent lijdt eraan. Toch wordt deze groep in instellingen veel vaker langdurig behandeld.' Een mogelijke verklaring is dat de diagnose bij deze groep lastiger is te stellen, onder meer vanwege de beperkte taalvaardigheid. Patiënten met een niet herkende lichamelijke aandoening vertonen soms agressief gedrag, waarop ze vaak behandeld worden met antipsychotica, vanwege de dempende werking. Van de bewoners in de instellingen die De Kuijper onderzocht, kreeg 80 procent al langer dan tien jaar antipsychotica.


Antipsychotica zijn niet verslavend. Uit het onderzoek waarop De Kuijper volgende week promoveert, blijkt dat het afbouwen van de behandeling goed mogelijk is. Opmerkelijk is dat hun gedrag juist leek te verbeteren, zegt De Kuijper. De deelnemers waren minder suf en hadden minder last van bijwerkingen. 'Mensen worden levendiger. Daar moet je als verzorgend personeel wel op inspringen. Iemand die voorheen een kwartier deed over een taak, is daar nu misschien met tien minuten mee klaar.


Psychiater Joost Jan Stolker, die ook onderzoek heeft gedaan onder verstandelijk gehandicapten, onderschrijft de bevindingen van De Kuijper. Stolker stelt dat het vaak goed mogelijk is het gebruik van antipsychotica af te bouwen. 'Dan blijken mensen vaak veel meer te kunnen dan je eerder dacht.' Dat verstandelijk gehandicapten nu vaak langdurig medicatie krijgen toegediend, heeft volgens Stolker te maken met het feit dat in de sector relatief weinig psychiaters werken. Ook kan de opleiding en training van het personeel verbeterd worden, zodat signalen van patiënten beter worden opgepikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden