Antiapartheidslied is nu 'haatzaaiend'

AMSTERDAM ‘Kill de Boer, kill de farmer’ zongen zwarte activisten ruim vijftien jaar geleden in Zuid-Afrika, om hun afkeer te tonen van de blanke Afrikaner Boeren die verantwoordelijk waren voor het apartheidssysteem....

Van onze verslaggever Marnix de Bruyne

In een gewelddadig land als Zuid-Afrika kun je het lied gemakkelijk zien als ‘haatzaaiend’ en dus in strijd met de grondwet. Dat was dan ook het vonnis, eind vorige week, van een rechter in de provincie Gauteng.

Regeringspartij ANC reageerde als door een wesp gestoken. Het vonnis ‘promoveert de agenten van de apartheid tot slachtoffers’, verklaarde ze. Het lied moet in de context worden gezien van de strijd tegen de apartheid; wie het haatzaaiend noemt, moet ook de Marseillaise verbieden, het strijdbare Franse volkslied, aldus de partij, die dinsdag in beroep ging tegen het verbod.

De reactie van het ANC kan niet los worden gezien van de positie van Julius Malema, de omstreden leider van de ANC-jeugdliga. Want hij was het die twee weken vóór het vonnis ‘Schiet de Boeren dood, het zijn verkrachters’, had gezongen op een verjaarsfestijn in Polokwane in de provincie Limpopo.

Oppositiepartijen en boerenorganisaties spraken er schande van, maar het ANC hield Malema uit de wind. ‘Ik zeg niet dat hij gelijk heeft, maar hij heeft het recht zaken ter sprake te brengen’, zei president Zuma in een interview.

Juist die passiviteit heeft veel weerstand gewekt. Zij voedde de geruchten dat Zuma Malema niet aan dúrft te pakken, omdat hij zijn positie aan hem te danken heeft: mede door de lobby van de Jeugdliga, kon Zuma oud-president Mbeki bij interne verkiezingen verslaan.

Het bij conservatieve blanken populaire Vrijheidsfront Plus (FF+) begon een handtekeningenactie om het ANC te bewegen Malema strafrechtelijk te vervolgen. Het ANC verwijt de partij hiermee juist een klimaat van geweld te scheppen: de afzender van een doodsbedreiging per sms, donderdag aan Malema, zou uit FF+-hoek komen.

Het Vrijheidsfront Plus gaat echter door met zijn actie. ‘Meneer Malema was 9 jaar toen oud-president Nelson Mandela werd vrijgelaten’, verklaarde de partij. ‘Als hij het lied nu zingt, moet dit worden beoordeeld in de context van 2010 en het feit dat wekelijks boeren worden vermoord.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden