reportage

Anti-Zwarte Piet-betoger Afriyie: ‘Geloof mij Friesland, dit zijn geen helden’

Anti-Zwarte Piet-demonstranten en hun Friese tegenstanders zijn donderdag massaal naar de derde dag van het ‘Zwarte Pieten-proces’ gekomen. Als het aan de anti-Pieten ligt, krijgen de pro-Pieten een diversiteitscursus én betalen ze voor de schade door de snelwegblokkade. 

Jenny Douwes (r) komt samen met andere gedaagden aan bij de rechtbank waar de rechtszaak rond de A7-blokkade in Leeuwarden wordt behandeld. Beeld ANP/Robin van Lonkhuijsen

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Bijna durfden de leiders van actiegroep Kick Out Zwarte Piet donderdag niet naar de rechtbank in Leeuwarden te komen. Voor antropoloog Mitchell Esajas bijvoorbeeld komt deze dag alles weer terug. ‘Ik voel de angst. Ik zie hier verdachten bij wie de agressie ervanaf spatte.’

Toch maken de anti-Zwarte Piet-activisten Esajas en dichter Jerry Afriyie donderdag ruim gebruik van hun spreekrecht als benadeelde partij tijdens de voorlaatste dag van het ‘Zwarte Pieten-proces’ voor de Leeuwarder rechtbank. 

Twee anti-Zwarte Piet-betogers zijn geweigerd bij de rechtbank vanwege de tekst op hun t-shirt. Later zijn zij toch binnengekomen met hun jas aan. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De gedachten moesten wel terug gaan naar die 18de november van vorig jaar, toen op de A7 ter hoogte van Joure voor- en tegenstanders van Zwarte Piet elkaar troffen. De voorstanders voorkwamen de demonstratie van de tegenstanders bij de landelijke intocht van Sinterklaas in Dokkum door hun bussen te blokkeren.

Vreedzaam ging het er bij die blokkade allerminst aan toe. ‘Geloof mij Friesland, dit zijn geen helden’, zegt Afriyie over de 34 Friese verdachten die door het Openbaar Ministerie worden vervolgd wegens het versperren van een snelweg. Zij krijgen vrijdag te horen welke straf het OM eist.

7.300 euro schadevergoeding

Esajas en Afriyie konden donderdag al hun ‘eisen’ indienen. De betogers eisen gezamenlijk een schadevergoeding van ruim 7.300 euro voor de huur van de bus en schade aan het voertuig. Behalve schadevergoeding is het ze vooral om immateriële compensatie te doen. Wat hun betreft moeten de Friese strijders voor behoud van Zwarte Piet verplicht een workshop diversiteit volgen van de stichting Nederland Wordt Beter.

Afriyie: ‘Ik weet niet of Friezen zwarte mensen niet mogen, maar ik weet wel dat ze mensen zoals ik de mond willen snoeren.’ Want op die 18de november van vorig jaar was er niet alleen sprake van een blokkade op de snelweg, maar ook een ‘rechtstreekse blokkade van een grondrecht’: door toedoen van de Friese actievoerders kon een toegestane demonstratie tijdens de landelijke sinterklaasintocht niet doorgaan.

Jerry Afriyie en andere tegenstanders van Zwarte Piet in Leeuwarden. Beeld ANP/Siese Veenstra

Jenny Douwes

De derde zittingsdag over de blokkade van de drie bussen met anti-Zwarte Piet-demonstranten op de A7 bij Joure was begonnen met het verhoor van de belangrijkste onder de 34 verdachten. Onderneemster Jenny Douwes (40) uit Drachten wordt als enige van die hele groep verdacht van opruiing.

Het was haar filmpje op Facebook over de komst van ‘onruststokers’ die de landelijke intocht van Sinterklaas kwamen verpesten, dat als een katalysator werkte. Douwes, die opriep tot actie en vervolgens uitgroeide tot boegbeeld van het Friese verzet tegen de actievoerders van Kick Out Zwarte Piet (KOZP), trekt in die zin het boetekleed aan dat zij toegeeft dat het nooit tot een blokkade had moeten komen.

De bedoeling was de anti-Zwarte Piet demonstranten in hun bussen zodanig op te houden met een langzaamaanactie dat de feestelijke intocht in Dokkum nergens onder te lijden had. Het moest vooral ‘ludiek’ zijn, beklemtoont Douwes deze dag. Een van de rechters vraagt haar vervolgens – nadat de gevaarlijke situatie op de A7 tot in detail is behandeld – of ze wel weet wat het woord ‘ludiek’ betekent.

Verpesten

Van twee andere verdachten geeft er een deze dag een opmerkelijke motivatie waarom hij zich ineens opwierp als bestrijder van anti-Zwarte Piet-demonstranten. ‘Wie komt er nou naar Friesland? Niemand. En nu hadden we met de intocht een prachtcadeau gekregen en dan willen mensen het voor ons verpesten.’

Dat er niets gebeurt in Friesland, vloekt in ieder geval met de derde procesdag. In en rond de rechtbank in Leeuwarden is het een drukte van belang. Tot in de volle rechtszaal wemelt het van de (parket-)politie. Zowel anti-Zwart Piet-demonstranten als hun Friese tegenstanders zijn massaal opgekomen.

Tot op de tribune van de rechtszaal gaat de strijd voort. Als Jerry Afriyie van KOZP tijdens de verhoren rustig zit te tikken op zijn laptop, terwijl Friese sympathisanten van Douwes van bodes en parketpolitie niet aan hun telefoon mogen komen, valt het onvermijdelijke woord. ‘Discriminatie!’

De week van de rechtzaak tegen de 'Blokkeer-Friezen'

Maandag, tijdens de eerste dag van de rechtszaak tegen de 34 mensen die vorig jaar anti-Zwarte Piet-demonstranten tegenhielden op de snelweg A7 was de sfeer vooral jolig.

Hoe zat het ook alweer met de ‘blokkeer-Friezen’ die vorig jaar anti-Zwarte Piet-demonstranten de weg versperden? Vijf vragen over de kwestie.

Lees hier de reconstructie van de blokkade nog eens terug.

Verslaggever Olaf Tempelman stond vorig jaar in Dokkum. 'Waar blijven die demonstranten?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.