Anti-IS-coalitie in Washington focust zich op tijdperk ná IS

De ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie van meer dan dertig landen komen donderdag voor de tweede dag bijeen om de strategie tegen terreurgroep IS te bespreken. De focus ligt op de wederopbouw van Irak en Syrië als het kalifaat eenmaal uiteen valt. Nederland is co-voorzitter van de conferentie.

Ash Carter (in het midden) poseert met andere deelnemers van de bijeenkomst van de anti-IS-coalitie in Washington. Beeld ap

Het is de vierde keer dat de Amerikaanse minister van Defensie, Ash Carter, de anti-IS coalitie bij elkaar roept. Terwijl de vorige bijeenkomsten zich vooral focusten op het verslaan van IS, gaat deze bijeenkomst vooral over het tijdperk ná IS. Volgens de laatste berichten bereidt de terreurgroep zijn aanhangers in stilte voor op de val van het kalifaat.

IS verloor vorige maand zijn bolwerk Fallujah in Irak. Vorige week kwam daar nog het verlies van een grote luchtmachtbasis en enkele dorpen ten zuiden van Mosul bij. De VS en Irak willen de tweede stad van Irak dit jaar nog veroveren. Ter voorbereiding hebben de Amerikanen alvast 560 extra militaire adviseurs naar Irak gestuurd. Ook rondom het Syrische Raqqa, de door IS uitgeroepen hoofdstad van het kalifaat, worden de terroristen steeds meer in het nauw gedreven.

Carter benadrukte woensdag tijdens de bijeenkomst in Washington dat de twee landen mogelijk in een moeras wegzinken als de terreurgroep eenmaal is verslagen. Daarom moet er vooraf een goed uitgewerkt plan klaarliggen om een rampscenario te voorkomen.

Neem Mosul, de tweede stad van Irak. Mocht de strijd hier losbarsten, dan zullen volgens een schatting van de Verenigde Naties (VN) meer dan een miljoen mensen op de vlucht slaan. Daarbovenop komen nog eens 830 duizend mensen die ten zuiden van de stad wonen. Sinds 2014, toen IS grote successen boekte in Irak, zijn 3,5 miljoen Irakezen al op de vlucht geslagen. Als de inwoners van Mosul en omstreken zich hierbij aansluiten, dan is de humanitaire catastrofe enorm.

De VN bereiden zich voor op wat zij de grootste humanitaire hulpoperatie van dit jaar noemen. Inwoners hebben volgens de hulporganisatie onderdak, voedsel, water en sanitair nodig voor een periode van drie tot twaalf maanden, afhankelijk van de verwoesting van de stad.

Anti-IS-coalitie bijeen in Washington. Beeld ap

Terugbrengen van stabiliteit

Naast het verlenen van humanitaire hulp wordt in Washington ook gesproken over het terugbrengen van stabiliteit als de terreurgroep in zijn laatste bolwerken is verslagen. In Mosul woont een mix van voornamelijk soennieten, Koerden en Turkmenen. Zij wantrouwen de vanuit Bagdad aangestuurde sjiitische regering, die bij monde van premier al-Abadi al heeft aangekondigd dat er een militaire gouverneur in de stad wordt aangesteld als IS is verdreven.

Bert Koenders, de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, hoopt dat het militaire offensief tegen IS gepaard gaat met politieke hervormingen. 'Alleen op deze manier kan een duurzame oplossing voor de mensen van Irak gevonden worden', aldus Koenders, die net als Jeanine Hennis-Plasschaert (Defensie) naar Washington is afgereisd.

De Britse minister van Defensie Michael Fallon zei dat na de val van Mosul alles gedaan moet worden om inwoners terug naar huis te laten gaan. De coalitie, zo zei Fallon, moet verzekeren dat 'het de regering van Irak de steun kan bieden die nodig is op de dag dat Mosul uiteindelijk wordt bevrijd.' Praktisch gezien betekent dit dat de basisvoorzieningen in de stad zo snel mogelijk moeten worden hersteld. Ook moet een team beschikbaar worden gesteld om verborgen bommen in de stad onschadelijk te maken.

De Saoedische minister van Defensie arriveert in Washington voor een ontmoeting met andere leden van de anti-IS-coalitie. Beeld ap

1,9 milard euro

Om dit allemaal mogelijk te maken, is geld nodig. En daarom hamerde John Kerry, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, woensdag in een aparte bijeenkomst met de ministers van Buitenlandse Zaken op financiële steun. De VS gaven alvast het goede voorbeeld door 310 miljoen dollar (280 miljoen euro) toe te zeggen. Daarna ging het snel: Duitsland trok 160 miljoen uit, Nederland kwam met 65 miljoen euro over de brug. In totaal is er 1,9 miljard euro toegezegd, iets meer dan het bedrag waar Kerry naar streefde.

'Als we niet slagen in Irak, dan zal geen van onze landen veiliger worden', zei Kerry. 'Irak is verbonden met Syrië en IS spant tegen ons allen samen. Het heeft zich al bewezen door ons op verschillende manieren aan te vallen. Nu vechten we terug.'

Kerry zal donderdag de gezamenlijke bijeenkomst van ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken voorzitten. De gesprekken zullen naar verwachting gaan over het coördineren van politieke en militaire inspanningen tegen IS, de financiering van anti-terreurmaatregelen, de inperking van buitenlandse strijders die naar het kalifaat afreizen en het stabiliseren van steden die bevrijd zijn uit handen van IS.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden