Anti-held

Interview Quinsy Gario Land van afkomst

Welke rol speelt afkomst in een leven in Nederland? Robert Vuijsje onderzoekt dat in een reeks interviews. Quinsy Gario wil als presentator van Antilliaanse afkomst laten zien dat Nederland ook van hem is.

Het gebeurde op de avond van de vliegramp in Oekraïne. Quinsy Gario retweette een bericht van de NOS over hoe geschokt premier Rutte was door het nieuws. En als commentaar schreef hij erbij: White lives matter more than brown ones.

Wat dacht je toen je dat schreef?

'Ik dacht aan een minister-president die een paar dagen eerder nog zei dat hij de aanvallen van Israël tegen Gaza terecht vond. Toen had hij geen empathisch vermogen en nu wel. Dan bestaat er een duidelijk verschil tussen wie zijn medeleven wel krijgt en wie niet.'

Vond je het een geschikt moment?

'Een geschikt moment voor wie? Op die dag begon het grondoffensief in Gaza, ziekenhuizen werden gebombardeerd. Ik heb wel mijn excuses aangeboden aan de nabestaanden van de slachtoffers in Oekraïne. Niet aan de mensen die me die avond bedreigden op Twitter en via de mail. Zij bewezen het punt dat ik maakte in mijn tweet.'


Hij werd geboren op Curaçao, woonde daarna van zijn 4de tot zijn 9de in Nederland, tot hij verhuisde naar Sint Maarten. Toen Quinsy Gario 18 was, kwam hij weer naar Nederland om te studeren.


'Ik heb mezelf nooit gezien als minderheid. Op de Antillen zie je overal zwarte mensen. Dat zijn politici, leerkrachten, ondernemers. In Nederland worden zwarte mensen niet op die manier afgebeeld. De meesten die worden toegelaten, houden zich stil over het ontbreken van meer kleur. Zo kun je een vertekend zelfbeeld krijgen.'


Aan de Universiteit Utrecht volgde Gario een opleiding voor theater, film en televisie. 'Als een van de weinige zwarte studenten op de universiteit was ik bestuurslid van de studievereniging. De universiteit was mijn wereld. Een blanke wereld. Ik zat in een stichting die Antilliaanse studenten opving als ze naar Nederland kwamen. Dan vertelde ik hoe belangrijk het was om niet tussen je eigen mensen te blijven hangen. Op een universiteit ben je niet alleen om te studeren, maar ook om contact te leggen met andere studenten.'


Dat veranderde in 2007. 'Toen begon de clash. Mijn moeder werd uitgemaakt voor Zwarte Piet. Ik voelde dat het stond voor iets groters: institutioneel en beleidsmatig mensen anders behandelen. Ik dacht: dit kan niet. Tot dat moment wist ik wel dat iedereen zijn eigen waarheid heeft. Maar niet dat de waarheid van die anderen er een was die mijn bestaan in twijfel trok.


'Ik dacht dat iedereen dacht zoals ik. Dat alle andere studenten hetzelfde historische inzicht hadden over de koloniale geschiedenis als ik. Ineens merkte ik dat ze andere ideeën hadden over waarom Surinamers en Antillianen en Indo's hier zijn. Dat ze dachten dat die hier alleen maar waren om te profiteren van de rijkdom. Een rijkdom die is ontstaan door de Europese onderdrukking van de rest van de wereld.


'Ik merk dat veel mensen de verrijking van Nederland door het kolonialisme niet willen zien. Dat we er niet meer over hoeven te praten. Maar dat kan niet. De rijkdom hier ging ten koste van het welzijn daar. Diversiteit wordt nog steeds gezien als een bedreiging. Rotterdam is de meest diverse stad van Nederland, maar het college van burgemeester en wethouders bestaat bijna alleen uit witte mannen. Hoe is dat mogelijk?'

Heb je ooit verkering gehad met een blank Hollands meisje?

'Ja natuurlijk. Ik geloof in diversiteit. Niet alleen cultureel, ook sociaal-maatschappelijk en historisch. Daar sta ik juist voor open. Mensen denken dat ik alles haat wat blank is. Onzin. De ene witte persoon is de andere niet. Mijn betovergrootvader was een blonde Deense man met blauwe ogen.


'Ik vind het belangrijk om rekening te houden met hoe mensen zichzelf zien. Zelf word ik vaak aangezien voor een Surinamer of een Ghanees. Jammer, denk ik dan, je hebt niet opgelet.'

Denk je wel eens aan iets dat niet met racisme te maken heeft?

'Ik hou van tv kijken. Veel pulp en kookprogramma's. Ik ben een normaal mens. Scifi kijk ik ook vaak, dat is mijn ding. Een van mijn tv-helden is Jon Stewart. The Daily Show is het type programma dat ik ook zou willen maken.'

Waarom wordt je voornaam niet met een c maar met een s geschreven?

'In een boekje met jongensnamen had mijn moeder gezien dat Quin wijsheid betekent. Mijn vader heet Sylvio, ik geloof dat mijn moeder wilde dat ik een wijze versie van hem zou worden. Dat bedoel ik trouwens niet serieus, mijn vader is een wijze man. Ze wilde dat ik hem altijd bij me zou dragen, met de eerste twee letters van zijn naam.'

Verwachtte ze dat hij niet meer bij jou zou zijn?

'Mijn ouders zijn heel lang bij elkaar gebleven. Ik kom niet uit het klassieke eenoudergezin. Niet dat er iets mis is met eenoudergezinnen.'

Over klassiek gesproken, het lijkt alsof Antilliaanse ouders hun kinderen het liefst een niet-bestaande naam geven.

'In die zin is mijn naam misschien wel klassiek.'


Terug naar het twitterbericht van vorige week. Het maakte zo veel reacties los dat de volgende dag een nieuwsbericht verscheen op de website van De Telegraaf onder de kop: 'Quinsy Gario heeft geen respect voor slachtoffers'.

Voel je je een woordvoerder van alle bruine Nederlanders?

'Nee.'

Ben je klaar voor de arena waarin je je begeeft?

'Nee.'

Waarom ben je er dan in gestapt?

'Om je in die arena te begeven, heb je institutionele backing nodig. Die probeer ik nu op te bouwen.'

Eerst was er institutioneel racisme, nu institutionele backing. Wat betekent dat?

'Wanneer bijvoorbeeld Theodor Holman iets schrijft in Het Parool zit daar een concern achter. Als Marck Burema iets schrijft op GeenStijl staat De Telegraaf achter hem en Metro en alles wat er nog meer bij hoort. Wat ze ook zeggen, ze weten altijd dat het goed zit. Ze worden gedekt. Ik werk voor Radio MART en RTV7, een nieuwe Antilliaanse tv-zender. Die zijn minder kapitaalkrachtig.'

Zou jij ook bij zo'n groot concern willen horen?

'Nee, want daar horen weer dingen bij die ik niet wil. Jörgen Raymann gaat op Twitter soms helemaal los over racisme, maar in zijn tv-programma bij de NTR komt dat bijna niet terug. Humberto Tan heeft in zijn programma bij RTL4 de vijf ergste reacties getoond nadat hij zich uitsprak tégen Zwarte Piet. Maar een paar maanden later was Xander de Buisonjé in dat programma te gast. Het ging over Anouk die niet mee kon doen aan De Vrienden van Amstel Live omdat ze zwanger was. Xander zei: 'Schop die neger uit je bed en kom gewoon meedoen.' Toen hoorde je Humberto lachen. Ik heb veel respect voor Jörgen en Humberto, maar ik kan niet werken in zo'n omgeving. Ik wil liever iets groots opbouwen met de nieuwe generatie die er nu aankomt. Laten zien dat dit land ook van ons is.'

Ik bedoelde eigenlijk: ben je emotioneel klaar voor de arena waar je je in begeeft?

'Ik denk dat ik de laatste jaren heb laten zien dat ik het meest stress-bestendig ben van alle Nederlanders. Volwassenheid is niet gebonden aan leeftijd.'

Extra:

Nederlands

Tijdens voetbalwedstrijden. In 1998 keken we op Curaçao naar Nederland-Brazilië op het WK. De helft van de familie was voor Brazilië, ik voor Nederland. Kluivert, Davids, Bergkamp.

Antilliaans

Ik voel me altijd Antilliaans.

Eten

De bruine bonensoep van mijn moeder. En die van mijn tante Bella met funchi.

Muziek

Ik hou van rare remixes. Zoals van Peculiar, een nummer van Marvin Gaye dat is geremixed door Oddisee.

Beste vriend

Mijn vriendin. We zijn een jaar samen. Als je geluk hebt, ontmoet je iemand met wie je alles delen. Ik heb ontzettend veel geluk gehad.

Quinsy Gario

(Curaçao, 1984) is theatermaker en presentator. In 2011 werd hij gearresteerd wegens protesteren bij de Sinterklaasintocht in Dordrecht. In 2013 leidde een optreden van hem bij Pauw & Witteman tot het begin van de zwartepieten-discussie.




Extra: In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) gaat voor V in gesprek met bekende en minder bekende Nederlanders over de rol die hun afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt onder anderen met de arabist Hans Jansen, de Marokkaanse stand-upcomedian Soundos El Ahmadi en met Quinsy Gario, kunstenaar, presentator en initiator van het zwartepietendebat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.