Anti-deprilamp

Herfst maakt somber, de zojuist begonnen winter doet daar nog een schepje bovenop. De dagen zijn kort en de hele dag hangen er dikke wolken voor de zon, wat de wereld nog eens extra donker maakt....

Wat al enige jaren in sommige ziekenhuizen wordt gedaan bij zware depri-gevallen, is ook geschikt voor de matige depri. Zij kunnen volstaan met twee uurtjes per dag werken met zo'n lamp op het bureau, op zestig centimeter van de ogen. Na zes weken voelt meer dan zestig procent van de gebruikers zich fitter, kan een kleine veertig procent zich beter concentreren en voelt bijna de helft zich opgewekter.

Dat blijkt uit onderzoek dat de afgelopen herfst is uitgevoerd onder tweehonderd gezonde werknemers in vestigingen in Leeuwarden en Zaandam van verzekeringsmaatschappij Avero, op het kantoor van een woningbouwvereniging in Eindhoven en bij de scheerapparatenfabriek van Philips in Drachten. Na de introductie van de anti-deprilamp heerst er op kantoor een prettigere sfeer, blijkt. En omdat ook de productiviteit omhoog gaat, verdient de lamp (prijs 400 tot 800 gulden) zichzelf terug.

De Bright Light-lamp is een soort lichtbak met twee energiezuinig PL-lampen erin van elk 36 watt. De bak is door MediLux in Helvoirt speciaal voor kantoorgebruik ontworpen. Het is een compacte kast voor op het bureau. Op een afstand van zestig centimeter is de lichtsterkte 2500 lux. Dat is bij lange na nog geen zonkracht (100 duizend lux), maar optimaal voor een lichtbad van twee uur; je kunt er gerust tegenin kijken.

De energiezuinige PL-lampen hebben eenzelfde lichtspectrum als de zon. Op de binnenkant van de buis zit een fosforachtige coating die het UV-licht tegenhoudt. Een langdurig verblijf in de buurt van de lamp veroorzaakt dus geen zonnebankverschijnselen zoals verbranden. Insmeren hoeft niet.

Licht, is de theorie, stuurt de biologische klok. 's Winters is er te weinig licht (binnen minder dan 2000 lux) waardoor die klok wordt ontregeld, en de hersenen te weinig worden gestimuleerd. De biologische klok regelt niet alleen het dag/nachtritme, maar ook het humeur, blijkt uit onderzoek onder winterdepri's.

Een eerste effect van zo'n lamp is binnen twee weken merkbaar, zegt de fabrikant. Niet alleen overdag hebben werknemers er voordeel bij. Ook nachtwerkers in ziekenhuizen en bij bewakingsdiensten kunnen er van profiteren. Bij zo'n zestigtal nachtzusters in vier ziekenhuizen in Nederland verbeterde lampgebruik 's nachts het humeur, terwijl ze bovendien overdag beter sliepen. Vergelijkbare resultaten meldden Finse onderzoekers bij 160 werknemers van vestigingen van Philips, IBM en Xerox in Finland.

Psychologen van de universiteit van Washington in Seattle hielden 31 winterdepressieven in de gaten. Meer dan de helft van de groep scoorde na lampgebruik vijftig procent lager op de depressie-index. Bovendien bleken lampgebruikers alerter en minder humeurig. Het lichtkuurtje kon 's morgens of 's middags worden gedaan, dat maakte niet uit, blijkt uit dat onderzoek waarover nog moet worden gepubliceerd, vermoedelijk in Acta Psychiatrica Scandinavica.

De markt voor anti-deprilampen is groot. In de VS is het aantal winterdepressievelingen wel eens geturfd aan de hand van speciale scoringslijsten. Zes tot 14 procent van de ondervraagden bleek in meer of minder mate last te hebben van winterdepressies. Bewoners op noordelijke breedte - Finland en Zweden bijvoorbeeld, waar de dagen korter zijn - hebben daar het meeste last van.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden