'Anti-cocaïnecampagne kostte VS bijna miljoen dollar per kilogram'

De Amerikaanse strijd tegen cocaïneproductie in Colombia tussen 2000 en 2008 was grotendeels weggegooid geld. Dit stellen twee economen van de Amerikaanse topuniversiteit MIT en de Colombiaanse Universidad de los Andes in een nog te verschijnen onderzoek. De kostbare aanpak van 4,3 miljard dollar (3,9 miljard euro, huidige koers) sorteerde weinig effect; gemiddeld was 940 duizend dollar nodig om een kilogram coke van de Amerikaanse markt te weren.

Redactie
Een Colombiaanse soldaat op een cocaplantage terwijl een vliegtuig herbiciden sproeit. Beeld afp
Een Colombiaanse soldaat op een cocaplantage terwijl een vliegtuig herbiciden sproeit.Beeld afp

Het Plan Colombia, zoals de campagne werd genoemd, bestond uit een financieel steunpakket van de VS aan de Colombiaanse regering in haar strijd tegen drugskartels en links-militante groeperingen als de FARC. De bedoeling was de cocaïneproductie fors terug te brengen middels een grootscheeps verdelgingsplan, waarbij cocaplantages vanuit de lucht werden besproeid met herbiciden. Ook de jacht op smokkelaars moest de toevoer naar de VS stelpen.

Het economisch onderzoek, dat deze maand wordt gepubliceerd, suggereert dat het Plan Colombia uiterst kosteninefficiënt was. Dit gaat vooral op voor besproeiing met herbiciden, een tactiek die de VS gemiddeld 940 duizend dollar per kilogram cocaïne zou hebben gekost. Onderschepping van smokkelwaar en arrestaties van smokkelaars bleken een efficiëntere strategie: 175 duizend dollar om een kilogram coke te elimineren.

Dat besproeien weinig uithaalt, schrijft The Washington Post, komt deels omdat de cocaplant maar een klein stukje vormt van de uiteindelijke waarde van de drugs. Tussen de plantage en de straatverkoop slaat de prijs nog vele malen over de kop door alle bewerkingen en tussenhandelaars. Belangrijker nog, voor de productie van een kilogram cocaïne is pakweg 500 kilogram cocabladeren nodig. Het onderscheppen van een vrachtlading zet dan meer zoden aan de dijk dan het besproeien van eindeloze hectaren cocaplanten.

Ondanks de hoge kosten heeft Plan Colombia het tij niet kunnen keren. Tussen 2000 en 2008 nam de straatprijs van cocaïne in de VS juist af en was er geen verandering zichtbaar in het aantal Amerikanen dat de drug gebruikte. Of de prijs nog lager en de drugsconsumptie nog hoger hadden gelegen zonder de campagne, is moeilijk vast te stellen.

Een vliegtuigje sproeit herbiciden in Colombia. Beeld afp
Een vliegtuigje sproeit herbiciden in Colombia.Beeld afp

War on Drugs

In een reactie op het artikel in The Washington Post noemde een politie-expert van de Carnegie Mellon University 175 duizend dollar per geëlimineerde kilogram cocaïne 'geen slechte koop'. De economen wijzen in hun onderzoek daarentegen op goedkopere methoden.

Zo verwijzen ze naar een inmiddels wat gedateerde studie uit 2001, waarin is berekend dat binnenlandse preventie- en behandelingsprogramma's voor cocaïnegebruik veel effectiever zijn. Een afname van drugsconsumptie zou in het geval van behandeling tussen de 12 duizend en 69 duizend dollar kosten per kilogram cocaïne. Behalve een kostenbesparing voorkomt dit ook milieuschade en gezondheidsrisico's, stellen de economen, die het gevolg zijn van grote hoeveelheden gesproeide herbiciden.

War on Drugs

De Verenigde Naties houden voor het eerst in twintig jaar een conferentie over drugs, op verzoek van drie Latijns-Amerikaanse landen die vinden dat het tijd wordt een alternatief te zoeken voor de War on Drugs. (+)

Met zijn hoge kosten en twijfelachtige opbrengst lijkt Plan Colombia een nawee van de War on Drugs, die toenmalig president Richard Nixon in 1971 lanceerde. De strategie, waarbij de autoriteiten drugsgebruik zwaar aanpakken en militairen elders inzetten om productie en handel hardhandig te stoppen, kost jaarlijks miljarden. De War on Drugs wordt tegenwoordig veelal als een mislukking beschouwd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden