Anti-abortuslobby VS ruikt zijn kans

Voor- en tegenstanders van abortus gaan vandaag in de VS de straat op om de uitspraak in de zaak 'Roe v....

Radicale anti-abortusactivisten komen vandaag bijeen in Buffalo om hun steun te betuigen aan James Kopp, die vier jaar geleden een abortusarts uit de stad doodschoot. De anti-abortusbeweging Army of God heeft de betoging georganiseerd ter gelegenheid van de dertigste verjaardag van Roe v. Wade, de uitspraak waarmee het Hooggerechtshof abortus legaliseerde.

De betoging illustreert nog eens hoe omstreden het vonnis dertig jaar later nog is in de Verenigde Staten. 'Vergis je niet, je staat of aan de kant van Jim Kopp of aan de kant van de babyslachter', heet het op de website van Army of God. 'Jim heeft zijn vrijheid op het spel gezet voor niets anders dan een kans voor Amerika om zich af te keren van het gelegaliseerde afslachten van baby's.'

Ook vreedzame anti-abortusgroeperingen zijn van plan vandaag de straat op te gaan om te demonstreren voor het terugdraaien van het vonnis, waarin het Hooggerechtshof concludeerde dat de keuze voor abortus onder het constitutionele recht op privacy valt.

Na dertig jaar zijn Amerikaanse vrouwen zo gewend geraakt aan het recht op abortus dat volgens een opinieonderzoek veel van hen niet eens meer weten dat abortus ooit verboden was. Toch waarschuwen vrouwenorganisaties dat er een reëel gevaar is dat de tegenstanders er de komende jaren in zullen slagen de klok terug te draaien.

'Alle elementen zijn aanwezig voor een terugkeer naar de dagen van voor Roe v. Wade', waarschuwt Gloria Feldt, de voorzitster van Planned Parenthood, een organisatie die opkomt voor het recht op abortus. Zij wijst erop dat de tegenstanders van abortus (lees: de Republikeinen) nu de macht hebben in het Witte Huis en in beide kamers van het Congres.

Ook Kate Michelman van Naral Pro-Choice America voorspelt dat het recht op abortus zal worden afgeschaft, als Bush voor een tweede ambtstermijn wordt gekozen.

De pleitbezorgers van het recht op abortus vrezen dat Bush de gelegenheid zal krijgen nieuwe, conservatieve rechters in het Hooggerechtshof te benoemen in plaats van de 82-jarige John Paul Stevens en de 72-jarige Sandra O'Connor. Verwacht wordt dat de twee, die allebei het recht op abortus ondersteunen, de komende jaren zullen opstappen.

Bush heeft al aangekondigd dat hij alleen rechters zal benoemen die 'de heiligheid van het leven respecteren'. Onafhankelijke deskundigen betwijfelen echter of het Hooggerechtshof zover zal gaan dat het de uitspraak vernietigt, temeer daar de meerderheid van de Amerikanen vindt dat abortus legaal moet blijven.

Dat abortus, anders dan in Europa, nog steeds uiterst omstreden is in de VS, komt onder meer doordat religie een veel belangrijker rol speelt in het leven van de Amerikanen. Daarbij komt dat de Republikeinse partij bang is de christelijk-rechtse kiezers van zich te vervreemden door zich neer te leggen bij het recht op abortus.

Om christelijk rechts tevreden te stellen staakte Bush meteen na zijn aantreden als president de financiële steun aan buitenlandse organisaties die ook maar informatie verstrekken over abortus.

De Republikeinen willen hun meerderheid in het Congres nu uitbuiten om late abortussen - de tegenstanders gebruiken liever de beladen term: 'partial birth'-abortussen ('gedeeltelijke geboorte'-arbortus) - te verbieden.

Het praktische effect van de maatregel is tamelijk beperkt: bij slechts 2200 van de 1,3 miljoen abortussen die jaarlijks in de VS plaatsvinden, wordt deze procedure gebruikt. Abortusorganisaties zijn echter bang dat het de eerste stap zal worden naar een volledig verbod op abortus.

Het grootste gevaar schuilt volgens deskundigen echter in de acties die de anti-abortuslobby via de achterdeur onderneemt om het recht op abortus te ondermijnen. Tal van Amerikaanse staten hebben al maatregelen aangenomen om het recht op abortus aan banden te leggen.

In ruim de helft van de staten geldt dat minderjarigen slechts met toestemming van hun vader of moeder abortus mogen ondergaan. In totaal hebben de staten sinds 1995 ruim driehonderd beperkende maatregelen aangenomen. 'Het tij zit ons mee', zegt Wanda Franz van de anti-abortusorganisatie National Right to Life Committee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.