ANOREXIA ?

De r.k. kerk is een anorexia-patiënt, heeft geen vlees meer op de botten en is soms op sterven na dood, meent de Roermondse hulpbisschop E....

R. Kesting, geboren in Zuid-Limburg uit zeer gelovige ouders: 'Ik was een puber toen ik besloot niet meer naar de kerk te gaan. Dat kwam me te staan op een aframmeling van mijn vader. Het was begin jaren zestig en ik had er natuurlijk geen weet van, maar een paar jaar later bleek ik niet de enige afvallige of opstandige. In die jaren leek het wel of alle jongeren het korset van onzinnige autoriteit wilden uittrekken.

De reden? De hinderlijke alomtegenwoordigheid van pastoors en kapelaans met hun vermaningen. Mijn kinderen zijn in humanistische zin opgevoed. Er is leven na de kerk. Alles verandert toch voortdurend, zelfs de kerk in tweeduizend jaar. Geloof zal er wel altijd in een of andere vorm zijn. De mens kan slecht tegen tegen onzekerheid. Geloven hoeft toch niet in groepsverband? Als de kerk roept dat de mens geen normen en waarden heeft, dat de ondergang nabij is, en dat alleen de kerk redding kan bieden dan wil de clerus alleen de verloren gegane macht terugwinnen.'

M. Bemelmans zegt namens hulpbisschop De Jong: 'Voor heel veel mensen is het geloof geen factor van belang meer in hun leven. Ga je op huisbezoek dan kom je in hele straten waar niemand nog een band heeft met de parochie. Een groot deel van de eerste naoorlogse generatie is zeer anti-clericaal en die heeft de boodschap van wat er allemaal fout was in de kerk doorgegeven aan hun kinderen. Maar de huidige generatie heeft geen boodschap meer aan de polarisatie in de kerk van de ouders.

De hulpbisschop heeft het woord anorexia gebruikt als een beeld. Hij bedoelde daarmee dat de mensen in de kerk erg met zichzelf en met de interne problemen van de kerk bezig zijn. Maar er zijn nu weer hele volksstammen die geen boodschap hebben aan die interne problemen, die behoefte hebben aan evangelisatie. Mensen zijn bezig zich van binnen uit te hollen. Ze zouden meer om eten moeten vragen. Dát heeft bisschop De Jong in Rolduc willen zeggen. De kerk heeft mooi voedsel in huis.'

E. Schillebeeckx, theoloog: 'De enige uitspraak van hulpbisschop De Jong waar ik het mee eens ben is dat de kerk geen doel in zichzelf, maar een middel moet zijn. Op al zijn andere uitspraken ga ik niet in, want dat heeft geen enkele zin. Uiteraard bestaat er leven na de kerk. Elke atheïst, agnost of humanist heeft een ethisch leven. Er bestaat geen christelijke ethiek. Ethiek is iets voor de individuele mens. De mens is autonoom en bepaalt met andere mensen in een cultuur de normen en waarden. De opvattingen over goed en slecht veranderen dus. De grondslag van de ethiek is niet God, maar de menselijke waardigheid en we moeten zelf uitvinden wat die inhoudt. De ethiek van de apostel Paulus is niets meer dan de ethiek van de Romeinse Stoa. Heeft hij overgeschreven.'

Ds. C. Ferrari-Schutten, predikant in Rekken: 'Als je naar de CBS-statistieken kijkt, loopt de kerkgang terug. Ik probeer de andere kant te zien: er wordt veel gedaan en meegeleefd in de gemeenschap. Men voelt zich betrokken. Ik ervaar de teruggang niet als negatief. De kerk worstelt al eeuwen met het probleem dat de mensen de kerk niet vinden. De hulpbisschop geeft nu aan dat de kerk de mensen niet kan vinden. Ik kan me voorstellen dat de huidige kerk als instituut verdwijnt en er andere vormen van geloofsgemeenschappen ontstaan.'

J. Boomars van de Portugeestalige parochie in Amsterdam: 'We zijn geen doel, we zijn een middel. Onze parochie is zeer actief op het terrein van de diaconie, dat wil zeggen de hulpverlening, ook financiële, aan mensen. Iedereen die hulp vraagt, krijgt die; ook mensen die niet naar de kerk gaan. De kerk zal er altijd zijn.'

J. Kesting, rechtenstudent: 'Mijn vader is gemoedelijk, maar als de clerus ter sprake komt wordt hij fel. Het zit kennelijk diep. Ik heb dat helemaal niet. Het enige dat ik eraan heb overgehouden, is dat je beter geen lid kunt zijn van een kerk of sekte.'

P. de Wijs van de Boeddhistische Unie in Nederland: 'Boeddhisten zullen zichzelf niet beschrijven als een vreemde eend in de bijt van het leven, zoals de hulpbisschop doet. Integendeel, boeddhisten staan midden in het leven. Bij de laatste telling waren het er 125 duizend. Boeddha is geen God, geen schepper, maar een leraar, een gids. Je volgt de Boeddha omdat jezelf een Boeddha wilt worden. Het is duidelijk dat het met het katholicisme niet goed gaat. Misschien komt dat omdat het christendom zelf een vreemde eend in de bijt is geworden. De kerk is vervreemd van de mensen. Boeddhisten proberen te leven naar de normen en waarden die ze uitdragen. De katholieke kerk vergeet dat vaak. De kerk predikt naastenliefde, maar handelt er zelf niet naar.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden