Anne Vegter geïnstalleerd als Dichter des Vaderlands

Op een feestelijke avond in het Amsterdamse Paradiso is gisteravond Anne Vegter (Delfzijl, 1958) benoemd tot nieuwe Dichter des Vaderlands. Zij volgt Ramsey Nasr op, die de functie vanaf 2009 bekleedde, en die zich na 13 jaar weer op zijn carrière als acteur zal toeleggen, bij Toneelgroep Amsterdam.


De Dichter des Vaderlands zal vier jaar als ambassadeur van de Poëzie op campagne gaan, en bij actuele gebeurtenissen een gedicht schrijven dat wordt afgedrukt in NRC Handelsblad. Ze ging gisteren meteen van start. Anne Vegter is de eerste die door een benoemingscommissie is aangewezen. In 2000 (Gerrit Komrij), 2005 (Driek van Wissen) en 2009 (Ramsey Nasr) werd de Dichter des Vaderlands, een onbezoldige erefunctie, rechtstreeks door lezers gekozen via een stemformulier.


Anne Vegter is de dochter van een dominee die in Friesland en Drenthe werkte, voordat hij naar Delfzijl verhuisde. 'Ik ben op een terp verwekt, en in de haven geboren.' Sinds 1989 bouwt Vegter aan een veelzijdig oeuvre van kinderboeken, poëzie, toneel en proza, dat in 2004 werd bekroond met de Anna Blaman Prijs. Haar kinderboek Verse Bekken! (ondertitel: 'ofHoe Heel Kort zich in een kip vergiste, uit het wc-raam hing, het op een sluipen zette en andere avonturen van de rat') werd genomineerd voor de AKO-Literatuurprijs 1991. Opzien baarde ze met de onstuimig-pornografische verhalenbundel Ongekuiste versies (1994). Al even ongewoon was haar roman-in-piepkleine-verhalen Harries hoofdingang (1999). Tot dusver schreef Vegter vier dichtbundels: Het veerde (1991), Aandelen en obligaties (2002), Spamfighter (2007) en Eiland berg gletsjer (2011, Awater Poëzieprijs). Over de laatste titel schreef recensent Erik Menkveld in de Volkskrant: 'wervelende taalconstructies waarin vanuit verschillende perspectieven tegelijk de intense complexiteit van allerlei vormen van liefde en erotiek voelbaar wordt'.


Vegter is groot geworden met de poëzie van de prediking. 'Toen ik jong was, schreef ik zwaar retorisch aangezet, waar ik later voor gekapitteld ben. Ik moest leren begrijpen dat het daar in poëzie niet om gaat.' Naar eigen zeggen moet ze soms de logica in een tekst kunstmatig aanbrengen. Wars van stoplappen als ze is, vergast Vegter de lezer op uitbundige, stekelige humor, verrassende formuleringen, en ook afbeeldingen.


Wie Eiland berg gletsjer openslaat, kijkt prompt recht in het kruis van een vrouw, getekend door de dichteres zelf. Vadermoord, menstruatie, de liefdesdaad als oorlog: van de nieuwe Dichter des Vaderlands is geen stemmige lyriek te verwachten. Wel kunnen we ons prepareren op regels die in een opgeruimde toonsoort zijn gesteld, en die niettemin ontregelend uitpakken.


Vegter zei gisteren te verwachten twee maal per maand een gedicht te maken.


Citaten uit het werk van Vegter


'Je had het over gevoelstemperatuur, onder nul vond je het tussen mijn dijen,/ in de vertrekhal. Na je tas hebben we elkaar heart to heart omhelsd,// man ik kon je wel pijpen van plezier. Luister je eigenlijk nog.'


'Vandaag liep eindelijk de dood over mijn veld./ Niet met die achterlijke prikkel natuurlijk,/ maar all up de dood van de plaatjes:/ loos, lang, knakkelend, geïrriteerd (...) Steekt mijn veld diagonaal over,/ die dood heeft ontwikkeld vorminstinct,/ slaat af, god mag zijn bestemming weten,/ en ik hád natuurlijk opengedaan:/ ik sterf al jaren van nieuwsgierigheid./ Als hij me de dood gaf/ waar een woord voor staat,/ dan.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden