Anne Frans

Het beroemde boek Het Achterhuis wordt in Parijs als toneelstuk opgevoerd. De Franse regisseur Éric-Emmanuel Schmitt kreeg speciaal toestemming van het Anne Frank Fonds. Schmitt maakte er een keurige versie van Het Achterhuis van.

DOOR ONZE CORRESPONDENT ARIEJAN KORTEWEG

'Magnifiek. Wat een verhaal', verzucht de familie Gaillard als de zaallichten aangaan. Ook Marc, hun zoon van 11, was onder de indruk. Al had hij op meer actie gehoopt. Ze hebben zojuist gezien hoe vader en dochter elkaar voor het laatst in de armen sloten in doorgangskamp Westerbork, een foto van prikkeldraad als achterdoek. Terwijl in de verte het geloei van een trein klonk, vertelde Anne hoe ze haar toekomst voor zich zag. Een beroemde schrijfster zou ze worden, die ook na haar dood zou voortleven.

Professionele kijkers toonden zich minder enthousiast over de nieuwe versie van Anne Franks dagboek, Le journal d'Anne Frank, die tot eind december in Parijs op de planken staat. 'Het ontroert je minder dan zou moeten', aldus Le Figaro. 'Alsof een onzichtbare camera je op een afstand houdt.' Het Achterhuis, zoals de echte titel van het dagboek luidt, wordt niet vaak in een nieuwe versie als toneelstuk gebracht. Éric-Emmanuel Schmitt, die van het Anne Frank Fonds in Basel de rechten verwierf voor een Franse bewerking, moest meedoen aan een internationale auditie. Schmitt (52) is in Frankrijk een grote naam, hij is een van de meest gelezen en bekroonde schrijvers. La Part de l'autre bracht hem internationaal succes; in dat boek wordt Hitler toegelaten aan de kunstacademie van Wenen, met alle gevolgen voor de wereldgeschiedenis van dien. Schmitt is meer dan schrijver: hij regisseert, acteert, maakt films en opera's. De inkomsten zijn van dien aard dat hij als belastingvluchteling in Brussel woont.

Die inkomsten maken het hem ook mogelijk risico's te nemen. Zoals de aanschaf van een zieltogend Parijs theater om er Anne Frank te kunnen brengen. Het Théâtre Rive Gauche, met vierhonderd zitplaatsen, ligt aan de rue de la Gaîté in Montparnasse, dé theaterstraat van de stad. 'Precies de goede omvang voor een dergelijke onderneming', vindt Schmitt, die er later ook liedjes van Billie Holiday en Arabische verhalen wil brengen.

Anne Frank zoals de voorstelling kortweg heet, is ongetwijfeld du vrai Schmitt: een tekst met vaart, ondanks het onderwerp niet te zwaar op de hand en op de juiste momenten toch ook dramatisch. Schmitt vertelt het verhaal vanuit het perspectief van vader Otto Frank, die eerst vergeefs afwacht of zijn beide dochters - naast Anne is ook Margot naar het kamp gestuurd - nog terugkomen uit de oorlog. Als dat niet gebeurt, durft hij het dagboek van Anne te gaan lezen.

Dat brengt hem een hernieuwde kennismaking met zijn jongste dochter. Terwijl Otto in zijn bureau op het zijtoneel de bladzijden omslaat, worden op het podium taferelen uit Het Achterhuis gespeeld. Anne koppig, Anne vrolijk, Anne ongesteld, Anne bang en Anne verliefd - wie ooit het boek las, zal ze niet licht vergeten. Je zou verwachten dat de vader perplex is door wat zijn dochter noteerde, maar die spanning wordt in het stuk niet gebruikt.

De regie leunt op een aan speelfilms ontleende esthetiek. In de openingsscène zien we Otto met over de ogen getrokken hoed wachten op het perron. Een scheut toneelrook wordt ingezet voor extra drama. Het achterhuis is bruin als een vroege Vincent van Gogh, het kantoortje van Otto heeft naoorlogse troosteloosheid. Het heeft iets ontroerends de Franse acteurs de Nederlandse namen te horen uitspreken: Herman van Pels, Frits Pfeffer en vooral Miep Gies, die van actrice Gaïa Weiss een ongebruikelijke wulpsheid meekrijgt.

Francis Huster, die Otto speelt, is een vaste, stramme waarde bij Schmitt. Met Roxane Dúran als Anne Frank verzorgt hij een keurige versie van Het Achterhuis, waarin de oorlog merkwaardig ver uit de buurt blijft.

Le journal d'Anne Frank van Eric-Emmanuel Schmitt. Regie Steve Suissa. Théâtre Rive Gauche Parijs tot 31/12. theatre-rive-gauche.com

De hoofdrol in het Franse Le journal d'Anne Frank wordt gespeeld door de 19-jarige Franse actrice Roxane Dúran. Nederland maakte een paar jaar geleden kennis met haar in het beklemmende filmdrama Das Weisse Band (2009) van Michael Haneke. Dúran speelde daarin de dochter van de dorpsdokter.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden