Anne Büdgen, Simone van Saarloos & Margaret Atwood

Een fictief dagboek over de pinkster-gemeente, een roman van Simone van Saarloos, een zakwoordenboek met wielerbargoens en andere nieuwe titels.

Margaret Atwood. Nijgh & Van Ditmar, 22,50 euro. Beeld
Margaret Atwood. Nijgh & Van Ditmar, 22,50 euro.Beeld

Op 11 april 1993 noteert de 14-jarige Anna Meesink in haar dagboek: 'Ik heb de Heilige Geest ontvangen. Ik was in de pinkstergemeente en de preek was voor mij!' Diezelfde avond zingt ze 'opwekkingsliederen' en kan niet slapen van opgetogenheid. In de loop der jaren wordt haar wereld groter, en als ze met gescheurd T-shirt en op legerkistjes een disco binnengaat, schrikt ze van de dreunende muziek en bidt op de wc tot de Heer om een teken 'of ik hier mag blijven of niet', in Boven de straat hangt een witte lucht, het fictieve dagboek van Anna Meesink, geschreven door Anne Büdgen (1979).

De afgelopen jaren speelde Fontaine Uitgevers met zijn ABC-boekjes al geregeld slim en snel in op actuele wetenschappelijke ontwikkelingen, van de ontdekking van het higgsdeeltje en de zwaartekrachtgolven tot nieuwe inzichten in de oerknal. Journalist George van Hal van maandblad New Scientist tekent voor het jongste deel: Elastisch Universum, over de nieuwe ideeën van snaarfysicus Erik Verlinde over zwaartekracht, ver voorbij Newton en Einstein. Heftige kost, waarin de essentie van het universum een elastische soep van informatie is, geen materie. Van Hals geruststellende toon kan nu en dan een forse duizeling bij de lezer niet voorkomen.

Simone van Saarloos. Nijgh & Van Ditmar, 19,99 euro. Beeld
Simone van Saarloos. Nijgh & Van Ditmar, 19,99 euro.Beeld

Wat hebben de Deventer Latijnse school, het woonhuis van Leo Polak aan de Goeman Borgesiuslaan 38 te Groningen en het door Jeroen Henneman ter herinnering aan Theo van Gogh vervaardigde monument De Schreeuw in het Amsterdamse Oosterpark met elkaar gemeen? Dat foto's ervan, met die van 37 andere plekken plus begeleidende teksten, zijn opgenomen in Vrijdenken & humanisme in Nederland - 40 plekken van herinnering. Een beetje een samenraapsel is het wel; op allerlei mensen kun je het etiket 'vrijdenker' plakken. Paul Cliteur over De Schreeuw: 'Het is voor mij een schreeuw om aandacht van Theo van Gogh, die de politieke, bestuurlijke, justitiële en intellectuele elite probeerde te waarschuwen tegen een gevaar dat op Europa afkwam en dat men maar niet wilde onderkennen.'

Na Jeanette Winterson, Howard Jacobson en Anne Tyler heeft nu ook Margaret Atwoord een moderne versie van een Shakespeare-stuk geschreven. Heksengebroed, vertaald door Lidwien Biekmann, gaat over de wraak van een theatermaker, die drieste plannen heeft met The Tempest.

In De Kleine Heinen, zakwoordenboek voor iedereen die weleens (noodgedwongen) naar wielrennen kijkt, behandelt Frank Heinen (tevens tv-recensent van de Volkskrant) bekende ('omerta') maar ook minder bekende ('tuimelperte') wielertermen en -uitdrukkingen. Sommige van de termen zijn zelfs zo goed als onbekend ('Zakarin-shuffle'), want pas recentelijk door de auteur bedacht. Maar wielertaal vernieuwt zich voortdurend en de ontwikkeling van neologisme naar cliché gaat razendsnel. Heinen noemt zijn woordenboek van het 'koersbargoens' in de inleiding 'een alfabetisch gerangschikte inburgeringscursus' voor nieuwe wielerkijkers, een 'handreiking naar de gevorderde koersliefhebber' en 'een zoektocht naar het cliché'. Met illustraties van Kamagurka. 'Prikkeldraad: Afrastering om wielrenners buiten het weiland te houden. © Johnny Hoogerland.'

Anne Büdgen. De Arbeiderspers, 19,99 euro. Beeld
Anne Büdgen. De Arbeiderspers, 19,99 euro.Beeld

Een toegewijd moleculair biologe, luisterend naar de naam Janine Vitafiel, gaat naar New York om daar de marathon te lopen, want Janine 'had beweging nodig'. Haar vader, die een spermakliniek bestierde, beweerde altijd dat sleur een noodzakelijk onderdeel van het leven is. Janine vindt dit een ouderwetse gedachte: 'ze streefde naar een voortdurende ahaahahaahaahaaha; een piek in de vorm van een plateau'. Zo begint De vrouw die, de eerste roman van Simone van Saarloos (1990), ook columniste en in 2015 de jongste Zomergaste in de historie van het programma.

Al enkele jaren voordat Rutger Pontzen een roman schreef die uit één zin bestaat, deed voormalig advocate Dulce Maria Cardoso (1964) dat in Violeta en de engelen, die in 2009 in Nederland verscheen. De roman daarna was weer geheel anders, legt Harrie Lemmens uit, die haar derde roman in het Nederlands vertaalde: Keerzijde, waarin de personages rondfladderen als mussen, dicht bij de grond, op jacht naar voedsel. De hoofdstuktitels intrigeren al, zoals 'Waarom worden er gedichten geschreven?' en 'Gedecideerdheid is dikwijls de kunst om op tijd wreed te zijn'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden