Ankara gaat om onder druk VS

Het Turkse parlement heeft dinsdag met een grote meerderheid ingestemd met het sturen van troepen naar Irak. Het besluit werd genomen met 358 stemmen voor en 183 tegen....

Het regeringsbesluit was genomen onder zware politieke druk van de Verenigde Staten. Die zijn wanhopig op zoek naar partners die bereid zijn een deel van de militaire lasten in Irak te dragen. Uit opiniepeilingen blijkt dat ruim 64 procent van de Turken tegen het sturen van troepen is.

Ook de Irakezen zien liever geen Turk over de grens komen. De voorlopige bestuursraad van Irak verwierp gisteren de mogelijkheid van een Turkse troepenmacht in het land.

Het is niet duidelijk om hoeveel militairen het gaat en waar ze zullen worden gelegerd. Volgens sommige berichten zouden de VS Ankara hebben verzocht tienduizend man te sturen. Het televisiestation NTV meldde dat de regering bereid zou zijn zesduizend militairen in te zetten.

Minister van Justitie Cemal Cicek hield zich daarover dinsdagochtend op de vlakte. Hij verklaarde dat een militaire presentie in Irak niet langer dan een jaar zou duren en dat het aantal manschappen zo klein mogelijk zou worden gehouden. Cicek zei dat ontwikkelingen in Irak een direct effect op Turkije hebben.

'Turkije is het land dat het meest is geraakt door de ontwikkelingen in Irak. We zijn een buurland dat een doelwit is geworden vanwege de gebeurtenissen in Irak en door het terrorisme', aldus Cicek. De minister zei verder dat Turkije zijn eigen belangen beschermt door het aanbod troepen te leveren.

Niettemin zijn premier Tayyip Erdogan en zijn minister van Buitenlandse Zaken Abdullah Gül geen voorstanders van optreden in Irak, mede gezien hun achtergrond als voormalige islamisten. Maar de Verenigde Staten en een deel van de Turkse strijdkrachten oefenen enorme druk uit op de regerende AK-partij van Erdogan.

Erdogan is nog steeds verwikkeld in een machtsstrijd met het politieke en militaire establishment over wie het voor het zeggen heeft in Turkije. Ofschoon hij democratisch is gekozen, wordt hij door het establishment ten diepste gewantrouwd vanwege zijn islamistische achtergrond. 'Erdogan en Gül zijn gedwongen concessies te doen aan het establishment op het gebied van de buitenlandse politiek om binnenlandse hervormingen mogelijk te maken. Dat zie je in in de kwesties Irak en Cyprus', zegt een politieke waarnemer in Istanbul.

Vandaar de onbuigzame houding van Turkije in de kwestie-Cyprus, waar de Noord-Cypriotische leider Rauf Denktash de volle steun kreeg om het vredesplan van VN-chef Kofi Annan onderuit te halen, ofschoon Erdogan had verklaard snel een oplossing te willen voor het gedeelde eiland. Vandaar nu ook dit verzoek - contre coeur - aan het parlement om troepen voor Irak.

Nu het parlement wel toestemming heeft gegeven, hoeft Erdogan nog even niets te doen. Hij kan wachten tot het moment dat de Verenigde Naties toestemming geven voor een soort gezamenlijke actie.

De Turkse strijdkrachten zijn verdeeld over de buitenlandse politiek. Er is een groep die tegen actie in Irak is, omdat ze de VS niet vertrouwt. Zij vreest dat Washington toch een Koerdische staat in Noord-Irak zal toestaan. Een tweede groep wil de status quo met de VS in stand houden, terwijl een derde groep gelooft dat de toekomst van een democratisch Turkije in Europa ligt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden