Ank Bijleveld (CDA): 'Wij gaan dingen doen. Doen is het nieuwe denken'

Dit is 'm dan, die ene dag in een ministerschap dat er nog vrijuit gedroomd kan worden.

Beeld anp

Iedereen wil alleen nog maar weten wie je bent en wat je van plan bent te gaan doen, zonder dat je wordt lastiggevallen met mislukkingen, gebroken verkiezingsbeloften en in allerijl ingelaste spoeddebatten over problemen. Heel even nog hebben de 24 bewindslieden van het derde kabinet-Rutte de vloer voor zichzelf.

En ze nemen 'm, op deze donderdag waarop ze zich haasten van hun beëdiging naar de bordesfoto en van de eerste ministerraad naar de presentatie aan de pers. Wat gaan ze doen, wat zien ze als hun taak? 'Nederland mobiel houden', zegt Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur). 'De zorgen over de zorg wegnemen bij de mensen', voegt Hugo de Jonge (Volksgezondheid) toe. 'Het middelbaar beroepsonderwijs de aandacht geven die het verdient', weet Ingrid van Engelshoven (Onderwijs).

Vertrouwen winnen

Sommigen staan er nog wat onwennig bij, zoals Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking), die een bekende tv-verslaggeefster verrast met de vraag: 'Wie bent u?' Anderen, zoals Halbe Zijlstra (Buitenlandse Zaken), hebben de routine van een ervaren Binnenhoftijger die slechts van rol is gewisseld. Maar allemaal met de verwachting dat zij op het punt staan het land te veranderen. Als vice-premier Hugo de Jonge (CDA) het mag verwoorden: 'Dit is geen vanzelfsprekende coalitie. Het gaat extra inspanning vergen om dit overeind te houden. Maar juist daarin ligt een belangrijke opdracht. Heel veel mensen zijn het vertrouwen in de politiek verloren. Wij moeten laten zien dat we ondanks de soms grote verschillen kunnen samenwerken. Als je bereid bent je in te leven in een ander, is het mogelijk om kloven te overbruggen. Dat kan de boodschap van dit kabinet worden.'

Zijn collega Ank Bijleveld van Defensie: 'Dit wordt een uitvoeringskabinet. Wij gaan vertrouwen winnen door dingen te doen. Doen is het nieuwe denken. Ik heb vandaag om me heen gekeken naar de ploeg en ik dacht: dit is een type mensen dat dat kan.' Sigrid Kaag: 'We have to stand up and be counted. Het is belangrijk om verantwoordelijkheid te nemen.'

Een nieuwe constellatie

De voorzitter van het gezelschap, Mark Rutte, is de enige die niet aan een nieuwe baan begint. Maar hij zal wel moeten wennen aan een totaal andere constellatie. 'De grootste verandering is dat we met vier partijen in een coalitie zitten. Maandag heb ik een coalitieoverleg met acht man! De vier fractievoorzitters, de drie vicepremiers, en ik. Natuurlijk moeten de vicepremiers er ook bij zijn. Anders moet ik die daarna weer gaan bellen om te vertellen wat er is afgesproken.

'De kabinetsploeg wordt natuurlijk ook groter. Het is een Joodse verwensing: 'Ik wens u veel personeel toe.' Dat is niet voor niets, maar het zou ook kunnen dat we het sneller eens worden. Met vier partijen realiseert iedereen zich dat je nooit helemaal je zin krijgt.'

Rutte III-filter

Na een historisch lange formatie is het kabinet Rutte III er eindelijk. Wij gidsen je door het regeerakkoord. Hoe wordt het geld verdeeld? Wat hebben de partijen binnengesleept? En op welke punten gaat de coalitie het moeilijk krijgen? Dit zijn de belangrijkste plannen van het nieuwe kabinet.

Goedbedoelde adviezen

De raad die vrijwel iedereen in de afgelopen dagen heeft gekregen van ervaringsdeskundigen: probeer een beetje baas te blijven over je tijd, laat je niet meteen helemaal opslokken door het departement - de eindeloze reeks werkbezoeken, de loodgieterstassen met te lezen stukken. Maar verder beginnen ze er onbevangen aan. Menno Snel, pas sinds vorige week lid van D66 om namens die partij staatssecretaris van Financiën te worden: 'Ik ga eerst maar eens praten op het departement. Ik geloof dat er vier rapporten liggen met de do's and don'ts. Die moet ik nog tot me nemen.' Verder hoopt hij wat te hebben aan de politieke ervaring die hij opdeed als hoge ambtenaar op Financiën - hij diende onder bewindslieden als Gerrit Zalm, Wouter Bos en Hans Hoogervorst.

Raymond Knops (CDA), voormalig Kamerlid en nu staatssecretaris van Binnenlandse Zaken: Toen Buma me vroeg voor Binnenlandse Zaken, zei ik: 'Goeie grap.' Ik had daar geen rekening mee gehouden. Ik heb wel gebeld met René van der Linden (voormalig CDA-staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, red.), mijn mentor uit Limburg. Advies heb ik niet gekregen. Hij was vooral heel trots. En we moesten lachen: hij viel over de paspoortaffaire. Nu heb ik de paspoorten in portefeuille.'

Een onzeker bestaan

Het is de waarheid waar ze vanaf nu allemaal mee moeten leven. Het ministerschap biedt macht en privileges, maar het is ook een onzeker bestaan. Voormalige topdiplomaat Sigrid Kaag heeft nu al ervaren dat de wind snel kan opsteken. Kaag, getrouwd met een Palestijnse man die eerder bij de PLO was betrokken, is meteen onder vuur genomen door de Nederlandse tak van Likoed, de partij van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Die ziet in haar een 'terroristenvereerder'. Kaag: 'Ik heb er maar niet op gereageerd. De vrouw die door Likoed Nederland wordt beschreven ken ik niet. Ik heb juist goede relaties in Israël. Ik weet wie ik ben, ik weet wie mijn man is.'

Heeft de premier nog een tip voor Kaag en de rest van zijn nieuwe ploeg? 'Straal eenheid uit,' heb ik gezegd. 'En als je iets zegt over een ander, zeg dan iets aardigs. Heel simpel. Dat kan iedereen verzinnen.'


De gele jurk van Defensieminister Ank Bijleveld, de Portugese bloemetjesschoenen van CDA-vicepremier Hugo de Jonge en de outfits van de vrouwelijke ministers in het algemeen, domineerden de reacties op de bordesfoto van Rutte III.

Donderdag treurde Annemarie Jorritsma nog in de Volkskrant dat ze het zo had gewaardeerd als iemand haar in 1994 had gewaarschuwd vooral geen knalgeel jasje te dragen. Felle kleuren passen niet bij de bordesfoto, weet Jorritsma nu. Per slot is het door de aanwezigheid van het staatshoofd een formeel moment. En zo'n foto kan je jaren achtervolgen.

Maar Bijleveld, Onderwijsminister Ingrid van Engelshoven (D66) en Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur, VVD) hebben hun oud-collega niet gehoord. Met het opvallende geel, rood en blauw van hun jurken leken ze het Mondriaanjaar nog eens te willen opluisteren.

Zoals verwacht kwam De Jonge als eerste vicepremier vooraan en pal naast koning Willem-Alexander te staan. Beide mannen poseerden voor het eerst voor een bordesfoto. Hoezeer het blauwe maatpak van de koning ook probeert de aandacht te trekken, de ogen gaan naar de witte vlekken onder aan De Jonge.

De etiquettespecialisten spreken er schande van. De koning moet de waardige held van de foto zijn, door niets of niemand afgeleid. Zeker niet door de uitbundige bloemenschoenen à 199 euro van iemand die bloemenschoenen als gimmick heeft. Bovendien: onder een donker pak hoort donker schoeisel.

Door: Robert Giebels

Beeld anp

Mondriaanjurken en bloemetjesschoenen

De gele jurk van Defensieminister Ank Bijleveld, de Portugese bloemetjesschoenen van CDA-vicepremier Hugo de Jonge en de outfits van de vrouwelijke ministers in het algemeen, domineerden de reacties op de bordesfoto van Rutte III.

Donderdag treurde Annemarie Jorritsma nog in de Volkskrant dat ze het zo had gewaardeerd als iemand haar in 1994 had gewaarschuwd vooral geen knalgeel jasje te dragen. Felle kleuren passen niet bij de bordesfoto, weet Jorritsma nu. Per slot is het door de aanwezigheid van het staatshoofd een formeel moment. En zo'n foto kan je jaren achtervolgen.

Maar Bijleveld, Onderwijsminister Ingrid van Engelshoven (D66) en Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur, VVD) hebben hun oud-collega niet gehoord. Met het opvallende geel, rood en blauw van hun jurken leken ze het Mondriaanjaar nog eens te willen opluisteren.

Zoals verwacht kwam De Jonge als eerste vicepremier vooraan en pal naast koning Willem-Alexander te staan. Beide mannen poseerden voor het eerst voor een bordesfoto. Hoezeer het blauwe maatpak van de koning ook probeert de aandacht te trekken, de ogen gaan naar de witte vlekken onder aan De Jonge.

De etiquettespecialisten spreken er schande van. De koning moet de waardige held van de foto zijn, door niets of niemand afgeleid. Zeker niet door de uitbundige bloemenschoenen à 199 euro van iemand die bloemenschoenen als gimmick heeft. Bovendien: onder een donker pak hoort donker schoeisel.

Door: Robert Giebels

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden