Column

Anita belichaamde het soort optimisme dat de buurt hard nodig heeft

Hoe Delfshaven een geliefde krantenbezorgster herdenkt.

Anita's zoon Yassine met ballonnen, met voorop Wouter Zuidema.

'Dames en heren, jongens en meisjes... houd het waardig!' Wouter Zuidema was jaren clown van beroep, maar organiseert tegenwoordig stille tochten. Een gevoelige jongen. Met de tochten begon hij na de moord op Pim Fortuyn. Sinds het succes van de eerste leidt hij er jaarlijks twee, op de dag van Fortuyns moord en op zijn verjaardag. 'Pims familie gaf me als dank een paar van zijn stropdassen.'

Zaterdag leidde hij de stoet voor zijn buurtgenoot Anita van Dijk (51), de krantenbezorgster die tijdens haar ronde door het Rotterdamse stadsdeel Delfshaven werd neergestoken, bloedend op de Pasteursingel is gevonden en na een week in coma overleed. Zaterdagochtend is ze begraven.

Anita van Dijk: een alleenstaande moeder met rode haren en een ex-man die terugkeerde naar Marokko. Twee zoons blijven in haar huis achter, Yassine van 19 en Lofti van 24, die bij een beveiligingsbedrijf werkt. De zoons liepen vooraan in de tocht, met hun vader, die even over was. Om hen heen een groep jonge donkere mannen in bewakingsuniform: collega's van Lofti, die zelf een zonnebril en capuchon droeg tegen de camera's, en een trui met de woorden 'No time for losers, divers, racism'. Lofti deed dit voor Yassine, had Wouter verteld. Zelf wilde hij eigenlijk niet.

Toch was het juist de machtige ernst van de oudste zoon en zijn collega-bewakers die het mogelijk cynisme over stille tochten even deed verdampen. Zonder twijfel hadden zij meer moeite dan gemiddeld moeten doen om baan en uniform te bemachtigen. Nu leidden zij een veelkleurige stoet waarvan een groot deel hartstochtelijk PVV stemde, net als organisator Wouter Zuidema zelf trouwens. Ook dit was de multi-etnische samenleving. Huilende moeders, zwijgende ouderen, vreemdelingenhaters en een man in djellaba op een scootmobiel, samen. Hun meehuppelende kinderen. En de hartelijke meiden uit de veelkleurige vriendengroep van Yassine uit de buurt. Zij bliezen de witte ballonnen op waaraan de jongen zich nu vasthield. En toen het over was, staken ze een sigaret voor hem aan.

Anita van Dijk. Herdenkingsplek op de plaats van haar moord.

Een paar dagen voor de tocht had ik Wouter Zuidema bij hem thuis opgezocht, in een tweekamerwoning waar het naar hond rook: dalmatiër Ti Amo, eveneens ex-circusartiest. Aan de muur een foto van Wouter met de beroemde Russische clown Oleg Popov. Als kind al stond hij in het circus van Charles en Sjef Mullens te Tilburg, later haalde hij nog een dvd van Bassie en Adriaan. Nu de circussen uitsterven, werkt hij noodgedwongen bij een klusbedrijf.

We spraken over de moord en de buurt. Gezocht wordt een 'licht getinte' man tussen twintig en dertig, die mogelijk even eerder vlakbij een poging tot beroving deed. Dat 'getinte' veroorzaakte weer Facebookcommentaren vol racisme. Wouter Zuidema vond zijn buurtje zelf wel prima, jammer alleen dat 'de medelanders er met het petje naar gooiden'. Zo was er in de Deensestraat in het weekend van Anita's overlijden nog een brand en een schietpartij, en Wouter had van de buurtconciërge gehoord dat het met een uitzetting te maken had. Dus natuurlijk voelden de autochtonen zich hier soms 'in het hoekje gedouwd'. Maar we moesten wel onderscheid maken met de mensen die 'van de wijk' waren, benadrukte Wouter. Tegen de Marokkaanse groenteman zei hij bijvoorbeeld niet 'Goedemorgen Marokkaan, mag ik een bloemkool', want dat was nu de gróénteman. 'En bovendien stemt die ook PVV.'

Na de stille tocht wordt het organisator Wouter even te veel.

Toen gingen we rondwandelen, kon ik het zelf zien. De vuilnisbakken waar 'de medelanders' hun vuilnis naast gooiden. Vlak bij het monumentje voor Anita van Dijk, vol bloemen en lieve kaartjes. Daar tegenover stond nu een mobiele camera van de politie met de tekst 'Waakzaam en dienstbaar'.

Wat Anita zo geliefd had gemaakt, werd me op straat steeds weer uitgelegd, was haar onverwoestbaar zonnig humeur, ondanks een moeilijk leven. De avond voordat ze werd neergestoken had ze nog opgetogen filmpjes op Facebook gezet van de bevalling van haar poes Snowy ('Eerste zwarte monstertje. Ik ben in love'). Zij belichaamde het soort optimisme dat de buurt hard nodig heeft.

Wouter nam me mee naar zijn vriend Mike Geerman, een sombere Arubaan met een scootergarage tegenover Anita's huis. Posters van Che Guevara aan de muur. Mike stemde ook PVV, klaagde hartgrondig over Bulgaren en leende vervolgens allerhartelijkst een schroevendraaier uit aan de Marokkaanse buurman, want die was ook van de wijk.

Ik vroeg hoe lang het eigenlijk ongeveer duurde, voordat je van de wijk was. Maar dat wist niemand.

Aanvullingen en verbeteringen: In het eerste fotobijschrift in bovenstaand artikel stond een verkeerde achternaam vermeld. 'Wouter van Dijk' moest 'Wouter Zuidema' zijn.

m.oostveen@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden