REPORTAGE

Angstige inwoners zijn Jungle van Calais zat

En weer zitten duizenden migranten vast bij Calais, te wachten op de oversteek naar Groot-Brittannië. De inwoners van de havenstad zijn het na jaren van halfslachtig beleid spuugzat.

Vrachtwagenchauffeurs, havenwerkers en boeren demonstreren tegen de Jungle van Calais door middel van een wegblokkade op de A16.Beeld Bart Koetsier

Caroline Paolasini (48) heeft een gezellig restaurant aan het strand, vlak bij Calais. Het liep allemaal prima, totdat Calais synoniem werd voor jungle en chaos. 'Ik ben al terug gegaan van 12 naar 6 werknemers, maar het is bijna niet meer vol te houden', zegt ze. 'De migranten lijden, maar Calais ook', zegt horecavoorman Pierre Nouchi.

Maandagmorgen, Calais in de motregen. Zo'n 500 boze inwoners, middenstanders en ondernemers blokkeren de snelweg A16. Zij eisen dat de jungle zo snel mogelijk wordt ontruimd. Het migrantenkamp heeft het imago van Calais verpest, zeggen ze. De economische schade is groot. Het toerisme daalde met 10 procent. Restaurants zeggen dat ze 30 tot 40 procent aan omzet mislopen, de winkels in het centrum klagen over een daling van 15 procent. Alleen de hotels doen goede zaken met het herbergen van de oproerpolitie die naar Calais is gehaald.

Toch kom je in het centrum van Calais maar zelden een migrant tegen. De jungle is verstopt in de duinen, achter een industrieterrein. Veel deelnemers aan de betoging zeggen zelf ook weinig last van de migranten te hebben.

'Maar wat zien mensen op de televisie, wat lezen ze in de kranten? Ellende in Calais', zegt Pierre Nouchi. Calais staat voor wildwestscènes op de snelweg, voor migranten die in brand gestoken matrassen op de weg gooien om vrachtwagens tot stoppen te dwingen, die trucks openbreken en chauffeurs aanvallen. Elke nacht worden de wegen rond de haven van Calais 25 tot 30 keer geblokkeerd. 'In de stad merk je daar niets van, maar vooral de Britse tabloids suggereren altijd maar dat Calais verschrikkelijk is', zegt wethouder Philippe Mignonet.

Is Calais ooit een toeristische trekpleister geweest? De stad werd grotendeels platgegooid in de Tweede Wereldoorlog, herbouwd op een weinig bevallige manier die hooguit historici van de wederopbouw zal interesseren. Een arme stad, die je niet snel zult uitkiezen voor een romantisch weekendje.

De snelweg werd geblokkeerd door tractors.Beeld Bart Koetsier
Beeld Henk Wildschut

Kijk verder: De Jungle van Calais

De ellende rondom het vluchtelingenkamp bij Calais bereikt een hoogtepunt. Vrachtwagenchauffeurs blokkeren een belangrijke snelweg. Ze eisen dat de 'jungle' verdwijnt. Kijk en luister hier verder naar een unieke serie van fotograaf Henk Wildschut, die vastlegde hoe de plek tussen 2005 en 2015 uitgroeide tot een reusachtig vluchtelingenkamp.

Explosiever dan ooit

'Maar Calais is de tweede passagiershaven ter wereld. We hebben hier elk jaar tien miljoen passanten. Vroeger bleven veel mensen in Calais eten of overnachten. Dat doen ze nu veel minder', zegt horecavoorman Nouchi.

Dit voorjaar leek het tij te keren. In februari werd het zuidelijke deel van de jungle ontmanteld. De jungle maakte een doodse indruk, veel migranten leken zich bij het einde neer te leggen. Maar vanaf juli begon het kamp weer te groeien. Nu bivakkeren er meer migranten dan ooit: 7.000 volgens de autoriteiten, 9.000 volgens hulpverleners. Wellicht kan binnenkort de 10 duizendste inwoner worden bijgeschreven.

In het zuidelijke deel groeien weer planten, alsof er nooit restaurants, winkeltjes en hutjes hebben gestaan. Het noordelijke deel is overwoekerd met tentjes en geïmproviseerde bouwsels. De jungle is explosiever dan ooit: onlangs vielen nog twee doden bij vechtpartijen tussen Afghanen en Soedanezen. Vanaf januari stierven tien migranten na ongelukken of gewelddadige ruzies. Het is al nauwelijks nieuws meer.

'J'adore Calais', inwoners van Calais protesteren op de snelweg.Beeld Bart Koetsier

Vrijdag bezocht minister Cazeneuve van Binnenlandse Zaken andermaal de sluiting van de jungle aan. Hij zei er alleen niet bij wanneer. 'Ze hadden meteen door moeten gaan na de ontmanteling van het zuidelijke deel in februari. Toen was het een stuk makkelijker. Nu hebben ze het uit de hand laten lopen, vanwege een gebrek aan politieke moed', zegt wethouder Philippe Mignonet. Burgemeester Natacha Bouchart heeft al gezegd dat alleen het leger de jungle kan ontruimen.

De demonstranten lopen van de rondweg naar de snelweg A16, waar ze truckers en boeren ontmoeten die de weg blokkeren met hun vrachtwagens en tractoren. 'Je rijdt elke dag met angst', zegt vrachtwagenchauffeur Philippe Wallaere. 'Ik rijd soms door rood, omdat ik niet durf te stoppen, uit angst dat migranten mijn truck bestormen. Die mensen komen uit oorlogsgebieden, sommigen zijn gewapend met messen. Wat kunnen wij daartegen doen?'

Beeld Bart Koetsier

Thermometer

Calais is de thermometer van de wereld. Aan de omvang van de jungle kun je zien hoe het met de wereld gaat. Heel slecht dus. Maar waarom moet het leed van de wereld op Calais worden afgewenteld?

De staat moet zijn verantwoordelijkheid nemen, zeggen wethouder Mignonet en horecavoorman Nouchi. Het lijden van Calais moet stoppen. De inwoners zijn het zat: bij de regionale verkiezingen scoorde het Front National vorig jaar 45 procent. De Calaisiens zijn bang dat hun stad steeds verder zal wegzakken. AirBnB-exploitant Michel Bréban (68): 'Mijn zoon is kapitein van een veerboot. Het aantal passagiers is afgelopen jaren afgenomen, vooral in de nacht. Wij zijn bang dat de mensen Calais nog meer gaan mijden.'

Restauranthouder Caroline Paolasini: 'Calais heeft alles om te slagen. We liggen op het kruispunt van Europa. Maar in plaats daarvan dreigen we alles te verliezen. De stad sterft.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden