Angstbeeld: het been wil niet meer

Schaatser Sven Kramer tobt met een ernstige blessure waardoor hij dit seizoenniet in actie zal komen. Hij blijkt er al sinds eind augustus last van te hebben.

amsterdam Het been dat niet meer doet dat zijn baas opdraagt. In de schaatsploeg van TVM, de formatie van de gevelde held Sven Kramer, is dat een angstbeeld dat vooral wordt gedragen door hoofdcoach Gerard Kemkers. Hij moest in 1991 zijn eigen loopbaan beëindigen, omdat zijn been niet meer de schaatsbeweging op het ijs secuur kon uitvoeren.


Neurologisch onderzoek in het Rotterdamse Dijkzigt ziekenhuis bracht nooit de precieze oorzaak naar boven. Iedereen ging ervan uit dat er een zenuwprobleem was. Bij de Winterspelen van Calgary (1988) viel Kemkers door een coördinatiefout die zich herhaalde bij de WK van dat jaar, in Alma Ata. Het kwam daarna nooit meer goed.


De ernstige bovenbeenblessure van Sven Kramer, Kemkers' belangrijkste pupil sinds 2005, wordt door de rijder zelf gelinkt aan een 'zenuwprobleem'. Hij zei maandagavond bij Pauw & Witteman, na een plots afgebroken trainingskamp te Zuid-Afrika, dat hij elke dag pijn had en dat het 'een paar weken terug' was ontstaan.


Uit de informatie die uit het kamp van Kramer sijpelt, valt op te maken dat hij sinds het trainingskamp in Calgary, in de laatste dagen van augustus, al met het probleem kampt. Hij was daar voor het eerst het ijs opgegaan, voorzien van nieuwe schaatsen. Zijn oude exemplaren waren versleten.


Na de veertien dagen op de Olympic Oval van Calgary keerde Kramer niet meer terug op het ijs. Schaatsen ging niet en gaat niet, gaf hij toe. 'De pijn is zodanig hevig dat ik niet kan schaatsen', zei hij op tv. Elke afzet doet pijn. Ook een pedaaltrap op de fiets doet zeer. Aquajoggen is momenteel zo'n beetje het enige dat Kramer kan.


Na drie maanden van onderzoek, rust houden, verzorgen en masseren is de oorzaak van de opspelende spier in het rechterbovenbeen nog steeds niet bekend. Teamarts Westbroek toonde zich maandag optimistisch over de voortgang, maar hij gaf ook toe dat hij de wereld een paar weken zand in de ogen heeft gestrooid. Er werd maar geroepen dat Kramer uitgeblust was. In werkelijkheid wilde hij meteen weer het ijs op, begerig om zijn kracht tentoon te spreiden.


Die gretigheid van de rijder uit Oudeschoot is de voorbije jaren dan ook direct zijn valkuil geweest. Kramer heeft in zijn jakkerstijl, zo rijdt hij ook zijn auto's, het eigen fysieke en mentale systeem compleet uitgeput. Vorig seizoen joeg hij zich helemaal over de kop in een 5-kmrace tegen de Noor Bøkko, in Heerenveen, en een 10 kilometer tegen Bob de Jong, in Hamar. De wereld keek hoofdschuddend toe. Dit kon niet goed blijven gaan.


Kramer was ziek in die periode, het was de periode van de Mexicaanse griep. Hij hoestte zich de longen uit het lijf. Maar niemand, ook coach Kemkers niet, durfde de beslissing aan hem van het ijs te halen. Het zou de olympische kwalificatie in gevaar brengen. Hij diende de slopende OKT in Nederland te omzeilen. Hij moest een startpositie in de laatste groepen van de lange afstanden van Vancouver 2010 verdienen.


De schaatsmiljonair, bij TVM incasseert hij bijna een miljoen, werd het hele jaar ook omgeven door zijn eigen industrie. Hij kreeg een contract met energieleverancier Essent, voor de Svenergy campagne, maar voordat het jaar 2010 voorbij was, dook hij alweer op bij KPN. Essent liet de laatste twee maanden van het contract maar wat het was.


Kramer is geen commercieel ingestelde jongen. Hij is vooral een sportjongen met een lichaam dat door de deskundigen van TVM als 'uniek' is aangemerkt. Niemand kan zoveel training aan als Sven Kramer. Het leidde tot roofbouw bij anderen, de lijst van geblesseerden en uitgeblusten bij de beste begeleide schaatsploeg van de wereld is lang.


Nu is de pas 24-jarige Fries zelf ook slachtoffer geworden. Normaal openbaart zwakte zich bij het zwakste punt. Dat zou de rug geweest moeten zijn. Het is het bovenbeen geworden.


Wil hij echt herstellen van de jaren van tegen de grens aan hengsten en beuken, dan heeft een holistische aanpak de voorkeur. Lichaam en geest behoeven dringend rust. Omdat hij van ijs en kou houdt, zou TVM er wijs aan doen hem op poolexpeditie te sturen. Of hem laten meevissen in Alaska op een boot waar niemand hem kent.


Het louterde Jeremy Wotherspoon, de Canadees die in een schaatsloos jaar aanmonsterde op een Noors vissersschip. Als Kramer zoiets onorthodox gaat doen, dan moeten de camera's uit en zijn vader, Yep, moet eens hardop zeggen: laat die jongen.



Andere tvm'ers met fysieke problemen

Ireen Wüst

Schaatst sinds 2005 bij TVM. Ze heeft altijd een haat-liefdeverhouding gehad met trainer Kemkers. Na haar succes op de Spelen van Turijn (2006) begon ze met kwakkelen. Twee seizoenen haalde ze zelden haar niveau en leek ze overtraind. Pas vorig jaar pakte ze de oude draad op.


Paulien van Deutekom

Schaatste tussen 2008 en 2010 bij TVM. Van Deutekom werd in het seizoen 2007/2008 verrassend wereldkampioen allround in Berlijn. Daarna ging het mis. Het seizoen 2008/2009 moet ze voortijdig afbreken. Ook het olympisch jaar wordt een sof. Van Deutekom schaatst nu voor Control.


Marrit Leenstra

Schaatste van 2008 tot 2010 bij TVM. Ze bezweek onder het hoge verwachtingspatroon. De juniorenwereldkampioen 2008 plaatste zich niet voor de Spelen van 2010. Dit seizoen bloeide ze op bij Hofmeier, onder leiding van haar vroegere Jong Oranje-coach Jan van Veen.


Wouter Olde Heuvel

Schaatst sinds 2006 voor TVM. Miste het belangrijkste jaar uit zijn carrière door een knieblessure. Lange tijd was onduidelijk wat zijn probleem precies was. Olde Heuvel miste daardoor de Olympische Spelen in Vancouver. Hij was daar wel, maar alleen als trainingsmaat van Sven Kramer.


Koen Verweij

Schaatste alleen vorig seizoen bij TVM. Hij leek de evenknie van Kramer, maar werd dat niet. De juniorenwereldkampioen van 2009 verteerde de overstap van Jong Oranje naar de megaformatie niet. Het klikte niet met trainer Gerard Kemkers. Hij schaatst nu voor Hofmeier.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden