Angst voor leenstelsel doet aantal eerstejaars stijgen

Het loopt storm op hogescholen en universiteiten. Om de afschaffing van de basisbeurs voor te zijn, hebben veel houders van een vwo- of havo-diploma afgezien van een tussenjaar om meteen te kunnen gaan studeren.

AMSTERDAM - Bij het hoger beroepsonderwijs schreven zich 106 duizend studenten in, een stijging van 6 procent ten opzichte van 2012. De instroom in het wetenschappelijk onderwijs (ruim 45 duizend studenten) steeg met 7 procent.


Bij de universiteiten mochten met name de sectoren landbouw (plus 22 procent), natuur (plus 13 procent) en techniek (plus 12 procent) zich in een grote belangstelling verheugen. De keuze voor deze richtingen zal in veel gevallen zijn ingegeven door strategische overwegingen: ze bieden een relatief goed uitzicht op werk.


Tegen deze achtergrond is de groei van taal- en cultuurstudies, met 12 procent, opmerkelijk. Bij het hbo nam, tegen de verwachte trend in, de belangstelling voor het kunstonderwijs toe.


De belangstelling voor de universitaire opleiding rechtsgeleerdheid nam af onder invloed van de numerus fixus die vorig jaar landelijk werd ingevoerd. De meeste universiteiten hebben deze beperking inmiddels opgeheven, of overwegen dat te doen.


De sterkst groeiende sector in het hbo is gezondheidszorg (plus 11 procent). Binnen deze sector trok de studie verpleegkunde de meeste studenten: 5.070, 1.135 meer dan in het voorgaande jaar. Bij techniek steeg de instroom met 7 procent. Ook het aantal inschrijvingen bij de pabo's (de opleidingen voor leraren in het basisonderwijs) trok na een daling van jaren weer aan: van 5.442 in 2012 tot 5.762 in het huidige studiejaar.


Aan de 37 hogescholen studeren momenteel zo'n 440 duizend mensen. Op de universiteiten staan bijna 250 duizend studenten ingeschreven, onder wie ongeveer 12 duizend buitenlanders. De meesten van hen (ruim 3.000) zijn Duitsers, gevolgd door zo'n 1.000 Chinezen, 800 Grieken en 600 Britten.


De sterke groei van het hoger onderwijs wordt vooral in verband gebracht met het sociaal leenstelsel, waarvan tot voor kort nog werd aangenomen dat het met ingang van het komende studiejaar zou worden ingevoerd. In dit scenario zouden de komende lichtingen studenten hun (prestatieafhankelijke) basisbeurs moeten verruilen voor een lening. Om hieraan te ontkomen, zijn veel vwo'ers en havisten direct na het behalen van hun schooldiploma gaan studeren. Misschien hebben ze daar achteraf spijt van: de behandeling van het betreffende wetsvoorstel is tot nader order uitgesteld.


Terwijl de instroom van studenten groeide, daalde het achterliggende studiejaar het aantal verstrekte bachelor- en masterdiploma's (in zowel het wetenschappelijk als in het hoger beroepsonderwijs) met ongeveer 10 procent. Dat hing samen met de dreigende invoering van de langstudeerboete: de heffing van 3.000 euro extra collegegeld voor studenten die meer dan een jaar langer over hun studie deden dan was toegestaan. Ook deze maatregel is echter van tafel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden