Angolese jongeren zien Nederland als paradijs

'Weet je een goede school voor mij in Holland?' Alberto, een jongen die obert op een van de luxueuze terrassen aan het strand van Luanda, wil weg uit zijn land....

Nederland, zo gaat het verhaal onder jongeren in de Angolese hoofdstad, is de ideale bestemming voor wie zijn treurige geboorteland de rug wil toekeren. Een dak boven je hoofd, eten, kleding, medische zorg, scholing, en allemaal gratis: dat is Holanda. Het klinkt als een paradijs voor wie uit een oord als Angola komt, met zijn jarenlange burgeroorlog en falende, corrupte overheid.

Alberto weet nog niet dat de Nederlandse regering de bakens heeft verzet. Het moet afgelopen zijn met de goede naam als economisch asielland. Hoe populair Nederland is in Luanda blijkt uit de statistieken: Angola schoot eerder dit jaar omhoog naar de eerste plaats. Er zitten inmiddels zo'n 4500 Angolese AMA's - minderjarige asielzoekers - in Nederland. Bijna de helft van alle Angolezen die naar de Europese Unie trekken gaat naar Nederland.

De snelle toestroom uit Angola heeft de typerende trekken van een goed georganiseerde mensensmokkel, zoals die eerder ook zichtbaar was uit landen als China en Irak. Bronnen in Luanda bevestigen dat er de afgelopen anderhalf jaar een syndicaat opereerde dat duizenden Angolezen van dienst was.

Uit gesprekken die een adviseur van de COA, de organisatie belast met de opvang van asielzoekers, voerde met jonge Angolezen in Nederland, blijkt de eenvoudige aanpak. 'Een man nam me mee het vliegtuig in en we kwamen 's nachts aan op een groot vliegveld. Daarna werd ik meegenomen in een auto en in Nederland bij de politie afgezet', luidt zijn rapportage.

In Angola is de route naar Nederland een publiek geheim. Wie circa vierduizend dollar betaalt, kan bij de smokkelorganisatie een geheel verzorgde reis kopen. Paspoort plus visum, vliegticket Luanda-Lissabon, wegtransport Lissabon-Nederland. Het syndicaat omvat in Angola 'flexibele' ambtenaren (Angolese en Portugese) die paspoort en visum regelen.

De Boeing 747 van Linhas Aereas de Angola moet regelmatig goed zijn gevuld met 'Holland-gangers'. De Jumbo vliegt drie keer per week naar Lissabon. Eenmaal daar konden de Angolezen ongehinderd doorreizen naar de voorgespiegelde model-opvang in Nederland. Veel beter dan in Portugal, het land waarmee Angola door koloniale geschiedenis en taal nauw is verbonden.

Nederland studeert op een actief terugkeerbeleid. Dat is eenvoudiger geworden omdat drie maanden geleden een vredesakkoord werd getekend tussen de MPLA-regering van president José Eduardo dos Santos en de Unita-rebellen, na de dood van rebellenleider Jonas Savimbi. Het binnenland van Angola is weer veilig geworden, waardoor steeds meer interne vluchtelingen (circa een kwart van de veertien miljoen Angolezen) zich opmaken om naar huis te gaan.

De meeste Angolezen in Nederland zijn overigens niet gevlucht voor de burgeroorlog. Het zijn economische migranten, op zoek naar een betere toekomst. De Angola-kenner van de COA, zich baserend op jarenlange ervaring in de ontwikkelingssector: 'Het zijn geen arme vluchtelingen uit het binnenland. Deze jongeren weten dat ze, eenmaal in Nederland toegelaten, met overheidssteun een goede opleiding kunnen volgen.'

In Luanda kost een goede school al snel tweeduizend dollar per jaar. De vierduizend dollar voor de reis naar Nederland is dus een goede investering en de familie heeft een voorpost in een van de rijkste regio's ter wereld.

De COA-adviseur pleit bij verplichte terugkeer voor een goede begeleiding. In Nederland moeten de Angolese jongeren een praktisch vak leren op de AMA-campussen die de overheid wil oprichten. In Angola zou met Nederlandse hulp verdere scholing of werk in het vooruitzicht moeten worden gesteld, om te voorkomen dat de jongeren in Europa in de illegaliteit verdwijnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden