Angel uit conflict tussen China en Japan

Met de vrijlating van een Chinese visser door Japan, lijkt de angel te zijn verwijderd uit het conflict tussen de twee grootmachten. Justitie in Japan liet vrijdag weten de kapitein op vrije voeten te stellen. ‘Gezien de impact van het conflict op het Japanse volk en de Chinees-Japanse betrekkingen, vonden we het niet de moeite waard de kapitein langer vast te houden’, aldus aanklager Toru Suzuki.

De 41-jarige kapitein Zhan Qixiong werd 7 september samen met zijn bemanning opgepakt omdat hij met zijn vissersboot in betwiste wateren twee Japanse patrouilleboten van de kustwacht ramde. Volgens Suzuki heeft de kapitein in een opwelling gehandeld. Omdat hij bovendien geen strafblad had in Japan, kon hij worden vrijgelaten.

Onbewoonde eilanden


De aanvaring had plaats bij omstreden eilanden in de Oost-Chinese zee, die door de Japanners de Senkaku, door de Chinezen de Diaoyu en door de Taiwanezen de Tiaoyutai worden genoemd. Alle drie de landen claimen al meer dan honderd jaar de rechten over het gebied van in totaal ongeveer 7 vierkante kilometer. De onbewoonde eilanden liggen dicht bij strategische vaarroutes en er zou veel olie en gas te winnen zijn.

De kwestie rond de kapitein verhitte de gemoederen in China aanzienlijk. Vanwege het toenemende protest tegen de ‘illegale’ hechtenis van de vissers, stelde Japan de Chinese bemanning op 13 september op vrije voeten. Maar toen een Japanse rechtbank onlangs besloot de hechtenis van de kapitein met tien dagen te verlengen, schortte China alle diplomatieke contacten op hoog ambtelijk niveau met Japan op.

Toeristische sector


Ook besloten veel Chinezen hun vakantie naar Japan te annuleren, iets wat de toeristische sector goed heeft gemerkt. Een Chinese concertorganisatie besloot een optreden van de Japanse band SMAP in Shanghai niet door te laten gaan. Overleg tussen beide landen over uitbreiding van de luchtvaartverbindingen werd stopgezet. En duizend Japanners die de Wereld Expo in Shanghai wilden bezoeken, kregen van de autoriteiten in Peking te horen niet langer welkom te zijn.

De maatregelen brachten de laatste diplomatieke rel tussen de twee Aziatische landen in herinnering. Die had plaats in 2005 en ging over de publicatie van een Japans geschiedenisboek. Volgens China werd daarin de Japanse militaire agressie tijdens de jaren dertig en veertig gebagatelliseerd. In die periode was China gedeeltelijk bezet door Japan. Na excuses van Japan keerde de rust langzaam maar zeker terug.

Incidenten


De ruzies tussen de twee landen gaan steeds over relatief kleine incidenten. Het zijn dan ook meer graadmeters van de machtsrelatie tussen China en Japan dan daadwerkelijke principiële meningsverschillen. China zaagt met de onlangs verworven economische macht aan de poten van Japan, dat de afgelopen decennia de belangrijkste speler in de regio was.

Of de gemoederen de komende tijd snel bedaren, blijft afwachten. Na eerdere diplomatieke rellen duurde het maanden voor de twee partijen weer normaal met elkaar communiceerden. Bovendien zitten in China nog vier Japanners vast, volgens de overheid wegens het maken van foto's van militaire faciliteiten.

Chinese anti-Japan-demonstranten verbranden een Japanse vlag (AP) Beeld AP
Chinese anti-Japan-demonstranten verbranden een Japanse vlag (AP)Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden