Andy Warhol op het Rembrandtplein

De ‘Beanery’ van Kienholz als performance in een Amsterdamse kroeg. Het dakloze Stedelijk is Zichtbaar Afwezig...

Amsterdam Toeristen en stamgasten van het kleine café Belgique in de Amsterdamse Gravenstraat hebben de komende weken gezelschap van twee rare snuiters. Op de hoek van de bar zitten zwijgende mannen met stijve pakken en klokken als gezicht.

Met de performance (dagelijks van 15.30 tot 16.30 uur) brengen kunststudenten Mara Joustra en Thomas Plas The Beanery (1965) van Edward Kienholz tot leven. Het beroemde barretje met geroezemoes en gasten met klokken in plaats van hoofden was jarenlang het uithangbord van het Stedelijk Museum. Met de wijzers permanent op tien over tien, verbeeldde Kienholz het verstrijken van de tijd.

‘Are they mental’, vroeg een bezoeker aan cafémanager Antoinette, maar met enige uitleg is de link tussen de snuiters en de Beanery snel gelegd, zegt ze. ‘Velen kennen dat werk. Ik vind het zelf ook leuk. Het doet me denken aan toen ik 10 was en voor het eerst naar het Stedelijk ging.’

In de kroeg, op de radio, op het treinstation, op het Rembrandtplein – het deftige maar dakloze Stedelijk Museum trekt onder de titel Zichtbaar Afwezig de komende weken de openbare ruimte in. Daar maken studenten van de Rietveld Academie en van het Sandberg Instituut de nu onzichtbare Stedelijk-collectie tijdelijk zichtbaar door het origineel op eigen wijze te reproduceren. Zo komt Kienholz in het café, trekt het vervreemdende robotdier Gismo van Jean Tinguely op een seinwachtershuisje voorbij, hing de geslachte Boeuf van Chaim Soutine het afgelopen weekeinde in 3D op kunstenaarshangplek Chiellerie, duiken Cindy Sherman en Barnett Newman op tussen de treinreizigers en Andy Warhol op het Rembrandtplein. ‘We wilden de iconen uit de collectie op een bijna achteloze, vanzelfsprekende manier naar de mensen toe brengen’, zegt curator Marten Jongema, ‘en tegelijk de banden met de kunststudenten aanhalen.’ Voor de studenten is het een alternatief lesje kunstgeschiedenis.

‘Bijna achteloos’ is inderdaad het werk van Roberta Petzoldt en Kaweh Moderi in de oostelijke reizigerstunnel van het Centraal Station. Nauwelijks een reiziger die opkijkt. Toch is daar het roemruchte Who’s Afraid of Red Yellow and Blue III te zien, het na een vernieling met een verfroller gerestaureerde schilderij van Barnett Newman. Achter een plafondrooster toveren lampen een rood vlak tevoorschijn, met in de hoeken een streepje geel en blauw. De brutale reproductie knipoogt naar de huidige, verpeste toestand van het werk. ‘Die vroegere mystiek met duizenden puntjes rode verf hebben wij nooit gezien, maar sprak tot onze verbeelding. Iets van die oorspronkelijke, vibrerende ervaring hebben we met licht willen terugbrengen’, aldus de kunstenaars.

Voor Maurits de Bruijn en Vincent Verhoef was het schilderij Le Boeuf (1925) van Chaim Soutine aanleiding om het indrukwekkend opengesperde karkas van een kleine koe op te hangen – in verband met de hygiëne alleen het afgelopen weekeinde. ‘Soutine wilde het dier schilderen, voordat de rode kleur en het leven uit het vlees waren getrokken’, zegt Vincent Verhoef. ‘Onze vertaling is een oefening in ruimtelijk werken, maar het is ook een traditioneel, kunsthistorisch onderwerp dat mij fascineert.’

Frivoler zijn de kijkkasten van Viola Renate in het Centraal Station met een keur aan Cindy Shermans Untitled Film Still-lookalikes. De dames kijken cool, sexy of dromerig, staren naar hun spiegelbeeld of roken als ouderwetse filmsterren.

Renate heeft de beelden van Flickr en My Space geplukt, waar meisjes van over de hele wereld ze tussen 2005 en 2009 hebben opgezet. Sherman, het met identiteit en rollen goochelende boegbeeld van de jaren zeventig, leeft nog, constateert Viola Renate, en hoe.

Nu maar hopen dat de treinreizigers en cafégangers de smaak te pakken krijgen en in 2010 van de straat naar het heropende museum komen, de uiteindelijke bedoeling van de stadse activiteiten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden