Andrej Stenin staat nooit meer vooraan

Woensdag werd het lichaam van de vermiste Russische fotograaf Andrej Stenin gevonden in een uitgebrande auto vlakbij het rebellenbolwerk Donetsk. Hij volgde het Oekraïens-Russische conflict op de voet en bracht de verschrikkingen van de oorlog in beeld. Ook al kwam hem dat op felle kritiek te staan.

Na weken van onduidelijkheid is afgelopen woensdag bekend geworden dat de Russische fotograaf Andrej Stenin om het leven is gekomen. Zijn lichaam werd gevonden in een uitgebrande auto vlak buiten het rebellenbolwerk Donetsk.
Stenin werkte voor staatspersbureau Ria Novosti, onlangs omgedoopt tot Rossija Segodnja. Hij deed vanaf dag één verslag van het conflict in ­Oekraïne, van de ijskoude protesten op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev tot de zinderende hitte van de volle oorlog in het oosten van het land. Stenin stond altijd vooraan. Onverveerd. Midden tussen de betogers, boven op de barricades en dwars door de beschietingen.
Andrej Stenin is van een nieuwe lichting Russische fotografen. Geen kunstenaar, geen documentalist, maar een vakkundig nieuwsfotograaf. Liever dan het pittoreske en uitgestrekte Rusland zocht hij de randen van het wereldnieuws op. Hij trok naar de frontlinies van Egypte, Libië en Syrië. Maar juist het conflict zo dicht bij huis werd hem fataal.
Een conflict dat paradoxaal genoeg wordt aangewakkerd en uitgevochten door de propagandamachine waar ook Stenin voor werkte. Over de ruggen van fotografen die niets meer en niets minder doen dan het dagelijks in beeld brengen van de verschrikkingen van een oorlog. Rusland voerde wekenlang campagne voor zijn vrijlating, een opmerkelijke blijk van solidariteit onder collega's die ook door dit conflict verdeeld zijn geraakt.
Zijn aanvankelijke vermissing en latere dood is een politiek conflict geworden. Volgens sommigen was Stenin te dichtbij, speelden zijn foto's de rebellen in de kaart. Vooral zijn getuigenis van krijgsgevangen genomen Oekraïense soldaten zorgde voor felle reacties van Oekraïense kant. Het is loze kritiek. Een fotograaf moet juist dichtbij zijn. Het is zijn werk. Een Russisch onderzoek moet uitwijzen wie er voor de dood van Stenin verantwoordelijk gehouden kan worden. Hij heeft postuum een staatsonderscheiding gekregen voor dapperheid, een begrip dat in het Russisch heel fraai als 'mannelijkheid' is te vertalen.
Andrej Stenin werd 33 jaar.





Andrei Stenin aan het werk. afp
Januari 2014, voorstanders van aansluiting bij de EU op de barricades. Andrei Stenin / Ria Novosti
Juli 2014, een van de leiders van de separatisten, Arsen Pavlov, bijgenaam Motorola, op zijn trouwdag op De Krim. Andrei Stenin / Ria Novosti
Januari 2014, pro-Europese betogers in uitgebrande bussen in Kiev. Andrei Stenin / Ria Novosti
December 2013, politiekordon op het Maidan in Kiev. Andrei Stenin / Ria Novosti
Juli 2014, een Oekraïense soldaat is in handen gevallen van pro-Russische separatisten. Het is een van de laatste serie foto's die Stenin heeft gestuurd. Andrei Stenin / Ria Novosti

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.