Column

André Rieu is de koning van het midden

Hoe André Rieu zijn fans met de wereld blijft verzoenen.

Andre Rieu geeft een nieuwjaarsconcert in de Ziggo Dome. Beeld anp

André Rieu zou weleens de beroemdste levende Nederlander ter wereld kunnen zijn. Ik kocht een kaartje voor zijn eerste Nieuwjaarsconcert, zaterdag in een uitverkocht Ziggo Dome in Amsterdam. De koning van de wals wilde me niet spreken en ik mocht ook zijn orkestleden niet ontmoeten. Alle begrip: van de Volkskrant moest Rieu het de laatste jaren niet bepaald hebben.

In Amerika wordt André Rieu juist gewaardeerd door de progressieve elite. De ongesubsidieerde Amerikaanse publieke omroep PBS harkt donaties van kijkers binnen door in marathonsessies Rieu-concerten uit te zenden.

André Rieu is nu 67 jaar oud en hij staat boven wereldsterren als Paul Simon op nummer 52 van de Year End Top 100 Worldwide Tours van het Amerikaanse muziektijdschrift Pollstar. Zijn 60 concerten in 46 steden brachten vorig jaar ruim 32 miljoen dollar bruto op. Rieu verovert Europa en de wereld met zijn sympathieke Johann Strauss Orkest: veel vrouwen, die alles in pastelkleurige sprookjesjurken met een soort ijzeren opgewektheid uit het hoofd spelen. Ze reizen per privévliegtuig. De Stradivarius heeft een eigen oppas. En de kinderen van de orkestleden hebben hun eigen crèche.

Ook wie zijn muziek haat, moet erkennen dat André Rieu een opvallend krachtig medicijn is tegen onbehagen. Echt iets voor een verkiezingsjaar. 'Dat is het mooie van muziek, dames en heren, het brengt mensen sámen', zegt de koning van de wals bescheiden maar duidelijk genoeg in Amsterdam.

Hij is de zoon van een strenge dirigent en was naar eigen zeggen thuis 'het zwarte schaap' door zijn losse omgang met muziek. Nu drijft die eigen stijl serieuze muziekrecensenten tot wanhoop, maar Rieu opent intussen wel een wereld voor zijn fans. Globalisering à la Rieu is niet bedreigend, maar een feestje. Van Brazilië tot Nieuw-Zeeland laat hij duizenden mensen samen zingen alsof ze niet in een megaconcert, maar op een familiereünie zijn beland. En overal bekijken zijn fans op YouTube Rieu-concerten in weer andere landen.

Nieuwjaarsconcert met sneeuweffect.

Zoals Hans en Janneke Gerth uit Soest, die dan tevreden vaststellen dat de Mexicanen Rieu nóg uitzinniger liefhebben dan zijzelf. Hans legt uit dat André Rieu in ieder land 'een gevoel van trots' weet aan te boren:

'Die Mexicanen werden helemaal gek. Al is dat type misschien ook trotser op hun land dan wij.'

Janneke : 'Wij zijn ook wel trots, maar we zijn wat introvérter trots.'

Janneke en Hans Gerth uit Soest.

Tegelijkertijd is André Rieu onuitgesproken maar onmiskenbaar pro-Europa. Honderden Britse fans zijn naar Amsterdam gekomen. In Engeland was deze Kerst een concert van Rieu op tv, vertellen klusjesman Harry en zijn vrouw Penny Clover uit Abingdon. Nog voor het afgelopen was, hadden ze hun tickets voor de Ziggo Dome besteld.

Dus André Rieu vraagt de zaal: 'Zeg eens, how many English are here?' (Hij spreekt een strategisch soort steenkolenengels om ook de Nederlandse fans op hun gemak te houden.) Als de English in groten getale hun hand opsteken, lacht Rieu: 'Ah! I see you want out of Europe!' Dan samen lachen: typisch een Rieu-momentje.

Met veel Rieu-fans was het gemakkelijk praten over politiek, je hoefde maar naar het komend jaar te vragen, mensen maken zich zorgen. Hier vond ik toevallig niemand die van plan was PVV te stemmen. Hans en Janneke Gerth bijvoorbeeld: trouwe VVD'ers. Ze hebben ook geen vrienden die zijn opgeschoven richting PVV, 'eerder naar de PvdA'.

Janneke is leerkracht op een basisschool met 25 nationaliteiten naast een moskee in de Utrechtse wijk Overvecht. Het kan daar moeilijk zijn om neutraal te blijven tussen zoveel opvattingen, zegt ze diplomatiek, maar de mensen doen er in elk geval hun best ruimdenkend te zijn.

Bij André Rieu lijkt het stille midden in een geruststellende hoeveelheid aanwezig. Vooraf zie je ze in de parkeergarage nog snel een thuis gesmeerd broodje eten. Ze delen limonade. En ze bewonderen onbekommerd honderdvijftig dansparen die in rokkostuum en witte jurken door de gangpaden walsen. Wie hoog op de goedkope plaatsen zit, heeft daarop het beste zicht. Ook dat is het genie van André Rieu. Er is ook kunstsneeuw, voor het effect, maar die laat de maestro dan weer slim neerkomen boven de duurste plaatsen vooraan, en wel met bakken tegelijk. 'En die zijn net naar de kapper geweest!', lacht bloemeninkoper Jan Schaafsma, achter me op het schellinkje.

Rieu: 'Gaan jullie allemáál op wintersport?'

De zaal blij: 'Nééééééé!'

Wát een talent. Als het kon, dan zou ik op hem stemmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden