Andere kranten over het Kamerdebat: ‘Zelfs als Rutte aanblijft, zal zijn rol niet meer dezelfde zijn’

De andere Nederlandse kranten zijn vrij eensgezind in hun analyses en commentaren over het Kamerdebat. Demissionair minister-president Mark Rutte is zwaar beschadigd nadat hij ternauwernood een motie van wantrouwen van de oppositie overleefde.

Mark Rutte in de Tweede Kamer na afloop van het debat over de mislukte formatieverkenning Beeld ANP
Mark Rutte in de Tweede Kamer na afloop van het debat over de mislukte formatieverkenningBeeld ANP

NRC:

Demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte toonde zich de overlevingskunstenaar die hij vaak is. Tegenover een unaniem woedende Kamer bleef Rutte donderdag lange tijd overeind. De Tweede Kamer had om antwoorden gevraagd, maar kreeg die niet. De Kamer had vertrouwen willen krijgen, maar kreeg dat niet. En de Kamer had willen horen hoe het verder moet met de formatie, maar creëerde alleen maar meer verwarring. Rutte stond aan het einde van het debat, midden in de nacht, nog overeind. Een motie van wantrouwen, ingediend door PVV-leider Geert Wilders, haalde geen meerderheid, omdat de gevallen coalitie van Rutte III (VVD, CDA, D66 en ChristenUnie) die niet steunde. Rutte zei: ‘Ik ga door als minister-president.’

Maar Rutte is zwaar beschadigd uit het debat gekomen. Een motie van afkeuring, ingediend door de beoogde coalitiepartners D66 en CDA, haalde wel een ruime meerderheid. Daarin staat dat Rutte ‘ernstige schade’ aan het formatieproces én aan de relatie tussen overheid en burger heeft berokkend.

Trouw:

De premier is zwaar beschadigd geraakt door zijn rol achter de schermen bij de kabinetsformatie. Rutte blijkt met de verkenners gesproken te hebben over CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, terwijl hij dat tot twee keer toe hard ontkende. De informatie waar de Kamer al een week naar op zoek was, bleek in het hoofd van de premier te zitten, maar zoekgeraakt te zijn. Rutte heeft zich het gesprek ‘achteraf verkeerd herinnerd’, meldde hij donderdag de Kamer alsnog. Die bekentenis leidde onmiddellijk tot de vraag of hij voor de vierde keer premier kan worden. Zelfs als Rutte aanblijft, zal zijn rol niet meer dezelfde zijn. Zijn gezag is aangetast. Ook als hij het voordeel van de twijfel houdt, is een politiek gegeven dat maar weinig fracties in de Tweede Kamer echt geloven in zijn geheugenverlies.

AD:

Rutte-4 is heel, heel ver weg, staat te lezen in de analyse van het AD. Het leek na de verkiezingen een uitgemaakte zaak. Mark Rutte kon zich gaan opmaken voor zijn vierde ambtstermijn als premier. Sinds donderdagnacht ziet alles er anders uit. Of dat vierde kabinet-Rutte er nog komt, is ineens onzeker. Het onderlinge wantrouwen is zó groot, dat sommige lijsttrekkers aan het Binnenhof vinden dat het aanblijven van Rutte als VVD-leider de vorming van een nieuw kabinet in de weg staat. En dat is nogal wat, iets meer dan twee weken na de stembusgang waarbij Rutte bijna twee miljoen stemmen kreeg en zijn partij met afstand de grootste maakte.

Integriteit en Rutte, dat wringt al langer in de ogen van veel niet-VVD’ers. In de tien jaar dat Rutte premier is, overleefde hij alle kritiek wel, maar bleef er een zweem van listig optreden hangen. Geheugenverlies, verbroken beloftes, achtergehouden informatie, pas na lang aandringen van de Kamer of journalisten teruggevonden documenten of bonnetjes. En nu dus weer dit!

Telegraaf:

Als de totstandkoming van een kabinet een inkijkje geeft over het succes ervan, dan belooft de volgende ploeg ministers weinig goeds. Was de verkiezingscampagne nog relatief tam en de uitslag met de VVD als de afgetekende winnaar helder, de verkenning voor de opvolging van Rutte-III is volgens de Kamer een puinhoop geworden. De politiek staat totaal voor aap, signaleerde CDA-leider Wopke Hoekstra. Niemand in de vergaderzaal die dat nog wilde ontkennen.

Dat er een nieuw kabinet zal komen staat buiten kijf. Maar de veronderstelde hoofdrolspelers wacht een hobbelige weg. De VVD heeft een knauw gekregen omdat er rond de partij een zweem van nietsontziende leugenachtigheid is gaan hangen. De opvallende vergeetachtigheid van haar leider, die als historicus-premier doorgaans prat gaat op zijn goede geheugen, heeft structurele vormen aangenomen. Rutte’s houdbaarheidsdatum begint evenwel nu ook in de partij een onderwerp van discussie te worden.

Buitenlandse media

Ook buitenlandse media melden dat Rutte door het oog van het de naald is gekropen, omdat hij de motie van wantrouwen ternauwernood heeft overleefd.

De Britse omroep BBC legt lezers uit dat de premier de bijnaam ‘Teflon Mark’ heeft gekregen vanwege zijn vermogen om schandalen te overleven.

Het Franse persbureau AFP omschrijft de gebeurtenissen van donderdag als ‘een van de grootste politieke gevechten van Rutte’s tien jaar aan de macht’. De Belgische VRT spreekt over een ‘bits debat’ dat eindigde in het opzeggen van het vertrouwen in Rutte door de volledige oppositie. ‘Niemand gelooft Rutte nog (maar hij overleeft vertrouwensstemming)’, kopte de Belgische De Standaard op zijn website.

Ook het Duitse Bild concludeert dat Rutte een vertrouwensstemming ternauwernood overleefde. Volgens de krant ging het twee weken na de verkiezingsoverwinning van de VVD al over de vraag of de demissionair premier kon aanblijven. Weekblad Die Zeit noemt het debat in de Tweede Kamer ‘lang en turbulent’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden