ANDERE KRANTEN: Commissie-Dutroux

De Belgische pers is vrijwel unaniem in zijn waardering voor het werk van de commissie-Dutroux. 'Een beklijvend monument.' De grote vraag is nu wat er met de resultaten zal gaan gebeuren....

De Standaard

Naar de mening van De Standaard bevat het rapport van de commissie-Dutroux 'een genadeloos-grondige analyse van wat fout ging in de gerechtelijke behandeling van de zaken van de verdwenen en vermoorde kinderen. En het noemt namen. Niet alleen van kleine en middelgrote garnalen die men schuldige nalatigheid kan verwijten, maar ook van hun chefs die in hetzelfde bedje ziek waren. De koppen kunnen nu rollen.' (. . .)

De kritiek op het compromiskarakter van de voorstellen die de commissie doet, noemt de krant niet verantwoord. 'Het werkstuk is niet perfect. Ieder van ons kan hierover scherpere zinnen formuleren. Maar beleid maken is nog wat anders dan in scherpe zinnen allerindividueelste emoties uiten.

'Logge structuren veranderen vergt geduld. Maar ook vasthoudendheid. En dat is wat het parlement miste toen het, jaren geleden, uit het werk van de eerste Bendecommissie, een reeds besluiten formuleerde die het gisteren moest hernemen. (. . .)

'Het slagen van de commissie-Dutroux is een overwinning van een nieuwe generatie van zakelijke politici die erin slaagden naar de feiten en naar elkaar te luisteren voor ze beslissingen namen. Het is echter bovenal een overwinning van de eisende burger. De burger die eist dat de vertegenwoordigers van de overheden niet alleen inspanningen doen naar eigen vermogen en individueel inzicht, maar dat ze efficiënt inspanningen doen en resultaten boeken.

'Bij falend overheidsoptreden hadden de overheidsvertegenwoordigers tot heden de gewoonte front te vormen tegen de burgers, om hen in het riet te sturen met een uitleg over de redenen waarom geen resultaten werden geboekt. Het parlement heeft dit keer de zijde gekozen van de burger. Dat is nieuw. Maar het is zijn ware rol.'

De Morgen

Deze krant noemt het rapport 'een beklijvend monument' en 'eresaluut aan de verdwenen en vermoorde meisjes en hun ouders, die in dit land een nieuwe politieke breuklijn op scherp hebben gesteld, die dwars door alle huidige politieke partijen loopt. Een breuklijn met een verleden waarin de staat als wingewest voor politieke benoemingen en machtsuitoefening werd beschouwd, en een politiek die zich wil bezighouden met de echte res publica, om het met een groot woord te zeggen: het algemeen belang. (. . .)

'Met het ruiterlijk toegeven van het falen van het overheidsapparaat is de eerste stap gezet op weg naar verandering. (. . .)

'Maar dat gezegd zijnde, is het ook zonneklaar dat dit slechts een tussenstap is. Een reuzenstap, maar een tussenstap. Nu de verantwoordelijkheden zijn gelegd en de disfuncties aangeduid, is er voor de uitvoerende macht geen enkel excuus meer om niet in een noodtempo gevolg te geven aan dit rapport.'

Le Soir

Het belang van het rapport ligt volgens Le Soir vooral in de weergave van de feiten en minder in het uitspreken van oordelen. De individuele tekortkomingen vormen weliswaar een spectaculair hoofdstuk uit het rapport, 'maar de zaak mag niet worden teruggebracht tot het lynchen van een aantal hoofdrolspelers.

'Het werk van de commissie moet er in de eerste plaats toe leiden dat de structurele tekortkomingen in ons justitie- en politiesysteem aan het licht worden gebracht. (. . .)

'Dat neemt niet weg dat de politiek een opvallende afwezige is in het rapport. Met uitzondering van Melchior Wathelet, de vroegere minister van Justitie, die wordt bekritiseerd op een relatief ondergeschikt punt, komt geen enkele andere minister in het rapport voor.

'Maar hadden de achtereenvolgende ministers van Binnenlandse Zaken dan niet veel meer controle op de rijkswacht moeten uitoefenen? (. . .) Hadden de verschillende ministers van Justitie het justitiële apparaat niet moeten moderniseren en al veel eerder moeten optreden tegen de praktijk van politieke benoemingen?' (. . .)

Men krijgt de indruk, aldus de krant, dat de politieke partijen opnieuw de deuren sloten op het moment dat hun eigen mensen in het geding kwamen.

'Men moet bovendien constateren dat het de politici die de afgelopen jaren verantwoordelijk waren, de grootste moeite kost te erkennen dat zij zich meer met justitie hadden moeten bezighouden en hun blik minder hadden moeten laten verduisteren door de problemen rond de begroting en de institutionele hervormingen, hoe belangrijk die ook mogen zijn.'

Gazet van Antwerpen

De conclusies van de commissie-Dutroux betekenen het einde van een justitiële mentaliteit en generatie. 'De eenparig aangeduide fouten kunnen niet zonder gevolgen blijven. Er vielen onschuldige slachtoffers die niet hoefden te sterven. Tenzij de verantwoordelijken zelf hun conclusies trekken, kunnen de betrokken ministers niet anders dan vlug strenge sancties nemen.

Dat geldt voor structurele beleidsmaatregelen. Meer en ingrijpender dan wie dan ook kon verhopen, heeft de commissie unaniem verregaande veranderingen voorgesteld. Bijvoorbeeld voor de oprichting van één politiedienst, of inzake de rechten van slachtoffers.

'Wanneer in het parlement alle politieke partijen het eens zijn over de richting waarin justitie moet worden hervormd, kan de regering onmogelijk een eigen visie opdringen. Zo werkt een democratie niet. Zelfs niet in België. Zelfs niet met een uitgesproken autoritair kabinet.'

Het Nieuwsblad

Marc Verwilghen en zijn mede-commissieleden hebben de boodschap van de Witte Mars goed begrepen. 'Hun maandenlange getuigenverhoor resulteerde in een vlijmscherpe analyse van de onbekwaamheid, de frustraties en funeste strijd binnen het gerechtelijke en politionele apparaat.

'De commissie-Dutroux is dus niet andermaal een doofpotoperatie geworden. En dat hadden driehonderdduizend bang geworden mensen op straat aan de overheid gevraagd. Het slecht functioneren van gerecht en politie in dit land was een publiek geheim. Nu is het een publiek feit. Door de wetgever bevestigd en als thema bovenaan de politieke agenda geplaatst.' (. . .)

Het gevaar bestaat dat in die uitvoeringsfase het politieke monster dat Verwilghen in zijn commissie met veel behendigheid kon bezweren, toch nog de kop opsteekt. Met alle gevolgen van dien voor het laatste, delicate luik dat de commissie nog moet onderzoeken: dat van de hoge bescherming waarvan criminele netwerken al jarenlang kunnen genieten.

'De burger in dit land zal niet dulden dat het sluitstuk van dit grote publieke onderzoek verzandt in partijpolitieke spelletjes die er alleen op gericht zijn de eigen macht te vrijwaren. De bewindslieden moeten beseffen dat dit land geen tweede Witte Mars verteert. Zeker niet als de bevolking dan niet alleen op straat komt voor meer gerechtigheid, maar ook voor een eerlijker politiek.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden