ANC wil geen Vetfontein maar Modimolle

Het is even wennen voor sommige tongen in Zuid-Afrika: Warmbad, Potgietersrus, Ellisras, Nylstroom en Pietersburg heten voortaan Bela-Bela, Mokopane, Lephalale, Modimolle en Polokwane....

Hans Moleman

Over het lot van Soekmekaar, Naboomspruit, Bochum en Duiwelskloof wordt nog nagedacht, maar ook hier is de kans groot dat de bordjes worden verhangen.

De wijzigingen zijn volgens provinciaal ANC-bestuurder Joe Maswanganyi nodig omdat de oude namen 'treurige herinneringen zijn aan een geschiedenis van onderdrukkende koloniale praktijken', die 'niet meer sporen met de huidige politieke situatie'.

Niet iedereen is er blij mee. Wat is er mis met een puur geografische naam als Warmbad? En het kost handenvol geld. Alleen de arme Noordprovincie is al veertig miljoen rand - vier miljoen Euro - kwijt. Kan het ANC niet beter wegen opknappen, water en riolering aanleggen?

Maar de symbolische waarde van wie zijn taalstempel op het land drukt, lijkt belangrijker. Het verzet in de noordelijke Transvaal, pardon, Limpopo, komt niet als een verrassing. Dit deel van het land herbergt de meest conservatieve clans van de blanke Afrikaners. Het zijn de nazaten van de Bittereinders, de meest koppige en traditionele blanke boeren die er in Afrika rondlopen. Potgieter was ook zo'n Bittereinder, die een eeuw of wat terug droomde van zijn eigen blanke paradijs.

Het ANC heeft nog een lange weg te gaan. Wie over de snelweg door Limpopo rijdt, van Johannesburg naar Zimbabwe, moet nog steeds door de donkere 'Hendrik Verwoerd-tunnels'. Misschien is het passend die nu om te dopen tot Robert Mugabe-tunnels.

Een snelle blik op de kaart leert dat overal in de bush van Limpopo nog gehuchten zijn met die boere-namen met hun typische Hollandse klank: Sondagsloop, Sukses, Visgat, Hermanusdorings, Afguns, Onverwacht, Vergelegen, Maasstroom, De Gracht, Brombeek, Vetfontein, Munnik, Welgedacht, Lekkerrus, Oostermoed, Droogte, Bylsteel.

En dat is maar een provincie. Zuid-Afrika heeft zo nog vele honderden andere plaatsjes met 'blanke' namen. Niet iedereen voelt evenveel aandrang die te veranderen. De buur van Limpopo, de Noord-Westprovincie, vindt het voorlopig zonde van het geld. Maar elders in het land zijn bestuurders toch aan het broeden op historische wijzigingen.

Zo wordt de Oost-Kaap binnenkort wellicht Madiba-provincie, naar Nelson Mandela's koosnaam. Pretoria is al half omgedoopt tot Tswane. En alle gemopper ten spijt went het snel: de Transvaal is al jaren Mpumalanga, 'het land waar de zon opkomt'.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden