ANC en oppositieleider Zille rollen over straat

AMSTERDAM De nieuwe regering in Zuid-Afrika is nog maar net geïnstalleerd of de beloofde toenadering tot de oppositie lijkt alweer verleden tijd....

Marnix de Bruyne

De week begon nog mooi voor de zaterdag beëdigde president Jacob Zuma. De markten reageerden verheugd op zijn benoemingen. Zuma had immers de gerespecteerde minister van Financiën behouden – als machtig hoofd van een ‘planningscomité’ dat de gevolgen van de crisis te lijf moet gaan – en had diens rechterhand Pravin Gordhan, voormalig hoofd van de belastingen, op Financiën zelf gezet.

Maar nog geen dag later publiceerde de Sowetan een nieuwe aanval van Helen Zille, leider van de Democratische Alliantie en premier van de provincie Westkaap. Ze noemde de president een ‘zelfverklaarde rokkenjager met uiterst seksistische ideeën, die al zijn vrouwen in gevaar brengt door onbeschermde seks te hebben met een seropositieve vrouw’.

Ze verwees daarmee naar het proces tegen Zuma wegens verkrachting van een seropositieve vrouw – waarvan Zuma overigens werd vrijgesproken – en diens beruchte uitspraak na de geslachtsdaad te hebben gedoucht om de kans op besmetting met aids te verminderen.

Het ANC spuwde vuur. Zilles aanval was ‘uiterst beledigend’ en moest ‘alom veroordeeld’ worden. Veteranen van de gewapende tak van het ANC dreigden de Westkaap met massa-acties ‘onregeerbaar’ te maken als Zille de president bleef beledigen. De ANC-Jeugdliga ging daar, zijn reputatie getrouw, nog over heen. Het kabinet dat Zille voor de Westkaap benoemde, zou slechts uit ‘waardeloze’ mannen bestaan, ‘van wie de meesten haar vriendjes en concubines zijn zodat ze kan doorgaan met hen naar bed te gaan’, aldus de liga. ‘Toch meent ze het morele gezag te hebben om onze president te beoordelen.’

Het ANC haastte zich te verklaren dat de liga met deze wel erg platte bewering het ANC ‘ernstig in verlegenheid’ had gebracht. Maar de Jeugdliga verwees wel naar hoe het allemaal begon: Zille heeft een kabinet benoemd die behalve haarzelf alleen uit mannen bestaat. Dat kwam haar op kritiek te staan van de nieuwe minister voor Vrouwenzaken, Noluthando Mayende-Sibiya, waarop Zille reageerde met een ingezonden brief, die de gewraakte passage bevatte.

De nuance in dit gekrakeel kwam uiteindelijk van de vrouwenorganisatie Gender Links, die alle partijen op de vingers tikte. Hoewel Zuma’s doucheopmerking volgens directeur Colleen Lowe Morna ‘uiterst onverantwoordelijk’ was, was Zilles ‘aanval als vorm van verdediging’ tegen kritiek dat ze slechts manlijke ministers benoemde ‘onvergeeflijk’. De verklaring van de Jeugdliga was al ‘even onaanvaardbaar’.

Haar oproep ‘de beschaving terug te brengen in de politiek’ vindt echter nog geen gehoor: zowel Zille als de Jeugdliga weigeren afstand te nemen van hun uitspraken.

Marnix de Bruyne

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden