REPORTAGE

ANBO: de gemoederen lopen verder op

'Ik laat de Anbo niet kapot maken', zegt directeur-bestuurder Liane den Haan van ouderenbond Anbo. 'Er zijn 10 tot 12 dissidenten die onjuiste, misleidende informatie verstrekken aan de pers. Ze hebben de aanval op mij persoonlijk geopend en brengen schade toe aan de Anbo. Ze framen mij als mevrouw Poetin die dictatoriaal te werk gaat. Maar alles wat we nu doen, is drie jaar geleden al democratisch besloten.'

Directeur-bestuurder Liane den Haan en Rinus Tazelaar, voorzitter van de Raad van Toezicht van de ANBO, geven een toelichting op de onrust bij de Ouderenorganisatie. Beeld ANP

Haar grootste kritikaster, Ton Kohlbeck, voorzitter van de Anbo-afdeling Oegstgeest, heeft ze maandagavond al per aangetekende brief geroyeerd. En de andere dissidenten zullen hetzelfde lot ondergaan indien ze niet inbinden, waarschuwt ze dinsdagmiddag op het Anbo-hoofdkantoor in Woerden. 'Stalinistisch', zo bestempelt Kohlbeck die rigoureuze maatregel. 'Zo probeert mevrouw Poetin iedereen die haar niet slaafs volgt, te muilkorven en uit te schakelen.'

'Ze hebben zich te houden aan de verenigingswetten', aldus Den Haan. 'Ze mogen dingen over de lokale afdelingen in de pers zeggen, maar niet over het landelijk beleid. Hun gedrag is laag, onder de gordel en beschadigt een geweldige organisatie met vrijwilligers die gewoon hun werk willen doen. Ik moet als directeur-bestuurder wel ingrijpen.'

De grootste ouderenbond van Nederland (180 duizend leden) schudt op zijn grondvesten. Enige jaren geleden is al besloten het bestuursmodel aan te passen en de 'macht' van de lokale afdelingen - 387 in totaal - in te perken. In de laatste fase van die hervorming was het de bedoeling om alle rekeningen van lokale afdelingen eind oktober te blokkeren en het geld over te hevelen naar het hoofdkantoor. Lokale afdelingen zouden dan voortaan met een Anbo-pas lokale activiteiten kunnen financieren.

Anonieme brief

Maar een anonieme brief, vorige maand verstuurd door 'een groep verontruste senioren', noopte volgens Den Haan tot acute actie. In de brief werd de penningmeesters van lokale afdelingen opgeroepen hun banktegoeden 'veilig te stellen op een separate bankrekening'. Om het wegsluizen van geld te voorkomen, besloot het hoofdkantoor de lokale rekeningen versneld te blokkeren.

Die actie leidde tot veel boze en verontwaardigde reacties in het land, vooral omdat Den Haan in een interview ook bekendmaakte dat bij lokale afdelingen de afgelopen twee jaar voor zeker twee ton was gefraudeerd. Veel penningmeesters voelden zich gecriminaliseerd.

De onvrede over de 'overval' van het hoofdkantoor was groot. Afdelingsbesturen in Zuid-Holland, aangevoerd door Kohlbeck, eisten het vertrek van 'mevrouw Poetin'. Andere lokale besturen besloten er de brui aan te geven. Ook zijn er Anbo-afdelingen die een eigen ouderenbond willen oprichten, net zoals dat enkele jaren geleden al in Overijssel gebeurde.

'Ze mogen dat doen, maar niet met Anbo-geld', zegt Den Haan. Ook daarom was een snelle blokkering van bankrekeningen nodig. De Anbo-directeur heeft een extern onderzoeksbureau ingeschakeld om te onderzoeken wie de anonieme brief aan de penningmeesters heeft gestuurd. 'Het is aanzetten tot verduistering en dus strafbaar', meent ze. 'Het is mijn verantwoordelijkheid om het ledengeld te beschermen.'

Directeur-bestuurder Liane den Haan geeft een toelichting op de onrust bij de Ouderenorganisatie. Beeld anp

Ontslagen medewerkers

Voor zover nu bekend zijn na de brief 'enige duizenden euro zonder verantwoording overgeheveld naar andere bankrekeningen'. Ze heeft ook een vermoeden wie achter de brief zitten: ontslagen medewerkers op het hoofdkantoor en ontevreden vrijwilligers of ex-vrijwilligers in het land.

Hoe groot het verzet tegen haar beleid precies is, is moeilijk in te schatten. Kohlbeck heeft samen met andere dissidenten alle Anbo-afdelingen opgeroepen tot een protestbijeenkomst in Utrecht komende maandag. Volgens hem wordt de onvrede over het 'dictatoriale beleid' van de Anbo-directeur breed gedeeld in het land. Den Haan zelf schat dat slechts 'dertig tot veertig' afdelingen dwars liggen: 'De meeste afdelingen zijn het eens met dit beleid.'

Uitleg

De Anbo-directeur heeft dinsdagmiddag een persconferentie op het hoofdkantoor belegd om uitleg te geven over alle commotie. 'Er wordt doelbewust een hetze tegen mij gevoerd', meent ze. 'Dat raakt me diep. Het grijpt behoorlijk in op mijn persoonlijk leven en dat van mijn drie kinderen. Ik ben door een paar boosaardige en wraakzuchtige mensen weggezet als grootgeldgraaier en fraudeur.'

Ze belooft openheid van zaken. Vertrouwelijke documenten mogen worden ingezien. Over lokale afdelingen die dingen met Anbo-geld hebben gedaan die ze niet hadden mogen doen - sommige hebben het in andere stichtingen of verenigingen gestopt. Over het vermeende tekort van zeven ton op het hoofdkantoor, dat zou moeten worden gedempt met het geld van lokale rekeningen. 'Onzin', aldus Rinus Tazelaar, voorzitter van de raad van toezicht. Over haar 'schrikbewind' op het hoofdkantoor (vijftig medewerkers), waardoor het personeelsverloop erg hoog is. 'De afgelopen tien jaar zijn tien mensen ontslagen wegens disfunctioneren', aldus Den Haan.

Maar over haar salaris, waarvan haar tegenstanders zeggen dat het zeer riant is en inclusief bonus plus leaseauto zelfs bijna twee ton zou bedragen, doet ze geen mededelingen. Het staat ook niet in de financiële jaarrekening. 'Het is conform de cao voor zorg en welzijn op directeursniveau', is het enige dat de financieel directeur erover wil zeggen.

Ze heeft vorig jaar wel een bonus gehad, erkent Den Haan, 'net als andere medewerkers die extra goed hebben gepresteerd'. Maar ze verdient zeker geen twee ton, laat ze doorschemeren. Rinus Tazelaar, voorzitter van de raad van toezicht, noemt het 'een fabeltje' dat de directeur boven de Balkenendenorm zou zitten.

Rinus Tazelaar. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden