'Anatolische tijgers' juichen voor Erdogan

KAHRAMANMARAS - De Turkse premier Erdogan mag dan onder vuur liggen van een groot corruptieschandaal, in de Turkse stad Kahramanmaras is daarvan weinig te merken. Tienduizenden zijn deze middag naar het centrale plein in Kahramanmaras gekomen om naar een verkiezingstoespraak van Erdogan te luisteren. Mannelijke en vrouwelijke aanhangers zijn met dranghekken van elkaar gescheiden, zoals het een conservatieve Turkse stad betaamt. Aan de gevels van omringende flats hangen grote banieren met slogans en afbeeldingen van de premier. 'We zouden willen dat alle kinderen die geboren worden Erdogans zouden zijn', meldt een reusachtig spandoek. Vanaf daken houden scherpschutters in camouflagepak de menigte in de gaten.

Als Erdogan op het podium verschijnt, barst gejuich los. De premier - een rood-wit sjaaltje van de lokale voetbalclub om de nek - haalt in zijn speech hard uit naar zijn tegenstanders, die hij beschuldigt van 'spionage', 'laster' en 'smerige spelletjes.' 'Laat je niet intimideren', buldert hij vanaf het podium. 'Geef je antwoord via de stembus. Als Allah het wil, gaan we een grote overwinning boeken.' 'Turkije is trots op je! Turkije is trots op je!' scanderen zijn aanhangers.

Turkije gaat op 30 maart naar de stembus om burgemeesters en gemeenteraden te kiezen. De verkiezingen worden een cruciale test voor Erdogan, die sinds half december wordt geteisterd door een almaar uitdijend corruptieschandaal. De premier is bovendien verwikkeld in een machtsstrijd met een invloedrijke moslimgeestelijke en vertoont steeds meer autocratische neigingen. Zo liet hij vorige week Twitter blokkeren om critici de mond te snoeren.

Ondanks alles stevent Erdogans regeringspartij AKP volgens recente peilingen opnieuw af op rond 40 procent van de stemmen, ongeveer evenveel als bij de vorige gemeenteverkiezingen. 'Ik geloof niks van die corruptiebeschuldigingen', zegt de 34-jarige Muhammed Katmis, die in een bank in het centrum van Kahramanmaras staat te wachten. 'Misschien hebben een paar zoons van ministers zich wel verrijkt, maar ik geloof niet dat de premier geld in zijn zak heeft gestoken.'

Provinciestad

Kahramanmaras is een provinciestad met rechte straten en pastelkleurige flatgebouwen. De stad staat in Turkije bekend om zijn textielfabrieken en zijn bijzondere ijs, waarin delen van orchideeën worden verwerkt.

De meeste inwoners zijn conservatieve moslims; Erdogans AKP kreeg hier in de laatste vier verkiezingen telkens zo'n tweederde van de stemmen. Veel mensen hier hebben het gevoel at de premier hen een stem heeft gegeven in een land dat lang werd overheerst door een seculiere elite. 'De oppositie noemt Erdogan een dictator', zegt Katmis. 'Maar als Erdogan een dictator was, zouden er toch geen verkiezingen zijn? Turkije wordt volgens mij juist democratischer. Het Turkse volk is aan het ontwaken. De premier vertegenwoordigt de wil van de natie.'

De stad wordt gerekend tot de zogenoemde 'Anatolische Tijgers': conservatieve steden in het binnenland van Turkije die lang werden verwaarloosd maar die de laatste jaren, mede dankzij de AKP, economisch in opkomst zijn. Plaatselijke AKP'ers gaan prat op de vooruitgang die Kahramanmaras de afgelopen twaalf jaar heeft gemaakt.

Zo werd in de stad en de omringende provincie zo'n duizend kilometer aan nieuwe wegen aangelegd. Er werden scholen en ziekenhuizen gebouwd, het aantal passagiers dat de luchthaven van Kahramanmaras aandoet verzeventienvoudigde en de export verzevenvoudigde. Veel inwoners zijn Erdogan dankbaar voor de progressie die de stad doormaakt.

'Ik heb een gehandicapte dochter van elf die niet kan lopen of praten', vertelt schoenenverkoper Sedat Kilavuz, staand in de deuropening van zijn winkel bij het centrale plein in Kahramanmaras. 'Vroeger was ik elke maand veel geld kwijt aan medicijnen en zorg. Maar dankzij de AKP kan ik nu gewoon met mijn dochter naar het ziekenhuis, waar we gratis worden geholpen.'

Net als in andere Turkse steden wonen in Kahramanmaras flink wat volgelingen van Fethullah Gülen, de invloedrijke moslimprediker die Erdogan jarenlang steunde, maar die sinds enige tijd met hem overhoop ligt. Gülens volgelingen runnen in de stad onder meer een reeks scholen, studentenhuizen en een filiaal van Bank Asya, een islamitische bank. De meeste van hen zullen naar verwachting deze keer niet op de AKP stemmen, maar hoe groot het effect daarvan zal zijn, moet worden afgewacht. De laatste peilingen suggeren dat het wegvallen van de steun van de Gülen-aanhangers de AKP landelijk slechts enkele procentpunten zal kosten.

'Ik denk dat wij hier opnieuw een grote zege gaan behalen', zegt AKP-parlementariër Sevde Bayazit Kaçar. De volksvertegenwoordiger zit 's avonds in een geïmproviseerd campagnecentrum naast een moskee in Kahramanmaras. In een aangrenzend vertrek zit een dertigtal mannen op plastic tuinstoelen thee te drinken en naar een regeringsgezind tv-kanaal te kijken.

Kaçar is een kleine mollige vrouw met een bordeauxrode hoofddoek. Ze was afgelopen najaar een van de vier AKP'ers die als eerste volksvertegenwoordigers met een hoofddoek op deelnamen aan een zitting van het parlement. Zij en haar drie collega's doorbraken daarmee een groot taboe in Turkije. 'Hier in Kahramanmaras draagt 85 procent van de vrouwen een hoofddoek', zegt Kaçar. 'Vroeger konden die vrouwen niet studeren aan een universiteit, ze mochten geen ambtenaar worden, ze werden bij veel bedrijven geweigerd. Dankzij onze partij is dat allemaal aan het veranderen. Dat betekent veel voor de mensen hier. Ik weet zeker: zolang wij er ook in slagen de economie gezond te houden, blijven de mensen op ons stemmen.'

Turkije beschiet toestel

Turkije heeft zondag een Syrische straaljager neergeschoten. De straaljager voerde luchtaanvallen uit op rebellen die in gevecht zijn met Syrische regeringstroepen om een grenspost aan de Turks-Syrische grens.Het gevechtsvliegtuig werd neergehaald bij de grenspost Kassab. Het Syrische regime stelt dat de straaljager het Turkse luchtruim niet heeft geschonden. Het bewind hekelt de 'flagrante agressie'. Turkije steunt de rebellen in Syrië. Vorig jaar haalden de Turken een Syrische helicopter neer die volgens hen het Turkse luchtruim was binnengedrongen. In 2012 werd een Turkse straaljager door Syrië neergeschoten.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden