Anarchie XS4ALL eindigt met KPN-miljoenen

Het moet de ultieme computerkraak zijn voor de zes ex-hackers. Samen halen ze naar schatting enkele tientallen miljoenen guldens binnen met de verkoop van hun Internet-bedrijf XS4ALL aan KPN....

Van onze verslaggever

Henk Blanken

AMSTERDAM

Nu gaan alle aandelen van XS4ALL ('access for all') over in handen van het telecombedrijf. Maar de zes voelen er niets voor nog in het openbaar hun mond open te doen. Ook Rop Gonggrijp, de 'visionair' met wie het vijf jaar geleden begon, doet er het zwijgen toe. En zijn partner Felipe Rodriguez, die als eigenaar van een Spaans restaurant in Amsterdam over het geld beschikte om XS4ALL door moeilijke jaren heen te helpen, en aldus de grootste aandeelhouder werd, blijft eveneens onbereikbaar.

Beide zijn al anderhalf jaar weg bij de provider. Gonggrijp richtte een Internet-beveiligingsbedrijf op, Rodriguez nam een sabbattical in Australië. Hun vertrek was vooral ingegeven door het besef dat XS4ALL een heus bedrijf was geworden, met zo'n honderd werknemers, 50 duizend klanten en een omzet dit jaar van 20 miljoen gulden. Dat is een heel eind voorbij de chaos waarin Gonggrijp en Rodriguez leefden, en veel minder leuk dan het was.

Woensdagavond vertelde Gonggrijp het personeel, dat verzameld was in een deel van het Diemense kantoorgebouw dat 'brainkitchen' wordt genoemd, vanaf een videoband hoe het zo gekomen was. Dat KPN niet meer de aartsvijand van weleer was, niet meer die logge telefoonboer, maar ook begreep wat Internet is. En dat XS4ALL evenzeer veranderd was, en geld nodig had om te kunnen investeren in nieuwe technieken, 'breedband' bijvoorbeeld en veilig elektronisch betalen, meer kapitaal dan waarover Gonggrijp en de andere eigenaars beschikten.

Toen had algemeen directeur Wilbert Stikkelbroeck al onthuld dat KPN de nieuwe eigenaar is. 'Je hoorde de meute de adem inhouden, maar het verhaal is goed overgekomen. KPN is van heel ver gekomen, en ook XS4ALL is niet meer dat clubje hackers. Bovendien houden we onze zelfstandigheid. Dat ligt contractueel vast. Om de zaak nog verder af te grendelen voor een al te enthousiaste Wim Dik is er een raad van commissarissen. Felipe Rodriguez zit daarin, iemand van KPN en een onafhankelijke derde.'

De kraak en smaak van XS4ALL, dat voorop liep bij debatten over bijvoorbeeld kinderporno en censuur, is voor tenminste drie jaar gegarandeerd - de termijn waarvoor de commissarissen worden benoemd. 'Veel langer kan niet. Een jaar op Internet is al een eeuwigheid. Je kunt niet langer vooruitkijken dan een half jaar', zegt Stikkelbroeck, volgens wie de oude aandeelhouders van XS4ALL het personeel laten meedelen in de verkoop aan KPN.

September vorig jaar volgde Stikkelbroeck Rodriguez op. 'Het zag er niet rooskleurig uit. Dit is een kapitaal-intensieve industrie, elke gulden wordt meteen uitgegeven aan nieuwe modems, servers, verbindingslijnen of een helpdesk. We waren net uit de rode cijfers, maar de salarissen van het personeel waren bepaald niet hoog. En rekeningen bleven langer onbetaald dan fatsoenlijk is. Daarom moest ik op zoek naar een strategische partner.'

Nadat verschillende kandidaten tegen elkaar waren afgewogen, en naar de hoogste bieder werd gezocht, werd het een overname door KPN.

Met XS4ALL verdwijnt meteen de laatste grote zelfstandige Internet-aanbieder in Nederland. Eerder al was NLNet overgenomen door het Amerikaanse UUNet. World Online, de provider die zelf groot werd door vele kleintjes op te kopen, vond in het Zwitserse chemiebedrijf Sandoz een kapitaalkrachtige moeder. Euronet ging naar France Telecom en de twee providers van KPN zelf, World Access en Planet Internet, werden onder het toeziend oog van de moeder samengevoegd.

Stikkelbroeck: 'Met vijftigduizend users sta je voor de keus. Je wordt een telecommunicatiebedrijf of je wordt er door opgegeten. Daarnaast redden alleen de heel kleine het, providers die een niche kunnen opzoeken. Alles wat daar tussen zit, heeft het verschrikkelijk zwaar.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.