Anand lijkt grote de favoriet bij 'knockout-WK'

'Schaken maakt de mens wijs en helder van geest'. Met deze woorden heeft de Russische president Poetin in Moskou de 128 deelnemers aan het wereldkampioenschap schaken welkom geheten....

De twee afwezigen zijn niet de minsten. Gari Kasparov en Vladimir Kramnik, de nummers een en twee van de wereldranglijst, beschouwen het toernooi als een veredelde loterij die een belediging is van het klassieke wereldkampioenschap. Om in training te blijven én publiciteit weg te kapen van het FIDE-toernooi spelen zij, ook in Moskou, onderling een gevarieerde tweekamp met klassieke, rapid- en snelschaakpartijen. De als Michail Botwinnik memorial geafficheerde match begint op 1 december.

De FIDE heeft alle moeite gedaan de twee afvalligen op andere gedachten te brengen. President Iljoemzjinov, de man die het WK-prijzengeld van drie miljoen dollar voor zijn rekening neemt, heeft getracht hen te paaien met hoge startgelden. In de vaste overtuiging dat zij de schatbewaarders zijn van het klassieke wereldkampioenschap zijn Kasparov en Kramnik niet voor de verleiding bezweken.

De alternatieve tweekamp zou oorspronkelijk een driekamp zijn. Een paar maanden geleden dachten Kasparov en Kramnik dat zij in hun strijd tegen de FIDE oud-kampioen Anatoli Karpov aan hun zijde hadden. Samen ondertekenden de drie grootmeesters een open brief waarin zij stelling namen tegen de beperking van de bedenktijd die de FIDE onlangs heeft doorgevoerd. Om hun verbondenheid te benadrukken zegden de drie wereldkampioenen hun deelname toe aan het Botwinnik-memorial.

Maar anders dan Kasparov en Kramnik is Karpov wel gezwicht voor de zak met geld die hem door de FIDE werd geboden. Een maand geleden gaf Karpov in Moskou een persconferentie waar hij zijn ommezwaai toelichtte. Refererend aan zijn voorganger Bobby Fischer en de huidige FIDE-wereldkampioen Viswanathan Anand sprak Karpov roerende woorden: 'In 1975 heb ik de wereldtitel uit het Westen naar mijn vaderland gebracht, nu voel ik dat de tijd gekomen is om de titel uit het Oosten terug te brengen naar moedertje Rusland.'

De publicitaire waarde van Karpovs deelname mag aanzienlijk zijn, een serieuze kandidaat voor de titel is de oud-kampioen niet. Met het nieuwe snelle speeltempo - anderhalf uur bedenktijd plus dertig seconden per zet - heeft de altijd met tijdnood kampende Karpov geen ervaring en bovendien heeft hij het bij de loting slecht getroffen. Zijn tocht door het toernooi is bezaaid met lastige obstakels. Ervan uitgaande dat hij de eerste schiftingsronden overleeft, moet Karpov afrekenen met Drejev, Anand en Sjirov om de finale te bereiken.

De grote favoriet is titelverdediger Anand. De Indiër bewees tweemaal, in 1997 en in 2001, dat de speciale toernooiformule hem op het lijf is geschreven. Hij speelt snel en gemakkelijk, hij kent de openingstheorie beter dan alle andere deelnemers en hij is nagenoeg onverslaanbaar in de rapidtiebreaks die gebruikt worden om in 1-1 geëindigde matches te beslissen.

De enige speler die het Anand in het verleden lastig wist te maken is Alexander Khalifman, de Russische grootmeester die twee jaar geleden tot algemene verbazing in Las Vegas wereldkampioen werd. In 1997 en in 2001 bracht Khalifman de latere toernooiwinnaar aan de rand van de afgrond maar beide malen ontsnapte Anand alsof hij door een beschermengel werd geholpen.

Nederland wordt in Moskou vertegenwoordigd door Zhaoqin Peng in het vrouwen-WK en door Sergei Tiviakov en nationaal kampioen Loek van Wely in het mannentoernooi. Tiviakov speelt vandaag zijn eerste partij tegen de Amerikaan Christiansen, Van Wely begint tegen de Argentijnse jeugdkampioen Ruben Felgaer. Het zijn hindernissen die te overwinnen moeten zijn. Als Van Wely zijn dertiende positie op de plaatsingslijst waarmaakt, begint het grote werk voor hem pas volgende week. In de vierde ronde zou Vassili Ivantsjoek zijn tegenstander kunnen zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden