Amsterdamse woninggekte slaat op camping Bakkum over

De woninggekte op camping Bakkum neemt Amsterdamse vormen aan. Nu oude én nieuwe Bakkummers om actie roepen, scherpt de directie het beleid aan.

Marktplein op de campingBeeld Guus Dubbelman

'Op Bakkum' is het elke dag Koningsdag. Iedere middag wandelen kinderen uit alle windstreken van het enorme kampeerterrein zelfverzekerd het Winkelplein op, alsof ze het hebben afgesproken. Ze rollen hun kleedjes uit, leggen oud speelgoed in de etalage en nemen als volleerde marktkooplui erachter plaats. 'Grabbelen voor maar 10 cent!', roept een meisje met donkerbruine krullen en een bril naar voorbijgangers. 'Op is op!'

Tien meter verder, op het prikbord van de campingsupermarkt, komt de handelsgeest van hun ouders tot uiting. 'Caravan mét staplek te koop', vermeldt een advertentie op het bord. Naast de plek waar de prijs met zwarte viltstift is doorgestreept staat nu: 'nader overeen te komen'.

Een bezoekje aan Marktplaats geeft een aardige indicatie in welke richting die overeenkomst ongeveer zal eindigen. Daar kost 'Caravan mét staplek', dezelfde dus, zo'n 22 duizend euro. Ook mogelijk: een plaats inclusief trampoline voor 16 duizend euro, een plek zonder elektra voor 15 duizend of een huisje huren voor 500 euro per week. Twee dagen later staat boven alle advertenties 'gereserveerd'.

Oververhitte campingmarkt

Het overgrote deel van de Bakkummers vindt de handel in staplaatsen volstrekt belachelijk. De oude caravannetjes op de Kennemer Duincamping zijn meestal niet meer dan 1000 euro waard, het stageld kost hoogstens 2400. Wie zich afvraagt waar die overige euro's op de prijskaartjes vandaan komen hoeft alleen naar de stad te kijken die sinds 1914 het smoel van de camping bepaalt: Amsterdam.

De oververhitting van de huizenmarkt daar is overgeslagen naar hier, zeggen Amsterdamse woningmarktdeskundigen die zelf ook op Bakkum resideren. Compleet met Airbnb-achtige toestanden, speculerende pandjesbazen en prijzen die ieder jaar een stukje verder de bocht uitvliegen. Dat heet vraag en aanbod, zou de kapitalist koeltjes zeggen, maar op Bakkum ligt dat gevoelig.

De camping in de Kennemerduinen, waar de 1400 seizoensplekken vanwege het natuurgebied elk jaar opnieuw worden op- en afgebouwd, was ooit dé plek waar arme Jordanezen voor een klein tarief buitenlucht konden opsnuiven. Nu raken zij in de verdringing, signaleert ethicus en Bakkumer Paul van den Berg. 'De arme groep dunt uit, en dat is pijnlijk. Het klinkt misschien hoogdravend, maar Bakkum heeft een morele taak. Ook hier moet je de uitwassen van commercialisering reguleren, net als in de stad.'

Vlammenzee

In de nacht van maandag op dinsdag is een Bakkumse caravan volledig uitgebrand. De brand ontstond om half vier ’s nachts. Een vrouw en haar zoontje lagen toen in de caravan te slapen, maar wisten op tijd te ontkomen. Ze zijn ter controle naar het ziekenhuis overgebracht, waar is gecheckt of ze rook hebben ingeademd. Brandweer heeft kunnen voorkomen dat de brand naar andere caravans of de bosschage is overgeslagen, aldus een woordvoerder van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. Volgens politie gaat het zeer waarschijnlijk om een ongelukkige samenloop van omstandigheden - ‘vermoedelijk een kaars’. Zij doen geen verder onderzoek.

Marktplaats

Vroeger moesten mensen letterlijk rennen voor een seizoensplek, vertelt medewerker technische dienst Hans Kluft (58), die al 38 jaar op de camping werkt. Grijnzend: 'Dan moesten ze sprinten om als eerste een lege plek te bemachtigen. Het eerste jaar renden mensen nog zelf, het jaar daarna had iedereen ineens iemand van de atletiekvereniging in dienst.'

In voorgaande jaren lagen gegadigden die alleen het officiële stageld konden betalen 's winters in een slaapzak voor de receptie, maar deze zomer kwamen voor het eerst geen plekken vrij. Hierdoor zijn Bakkum-liefhebbers met een kleine portemonnee overgeleverd aan de grillen van Marktplaats, en staan ze verder buitenspel dan ooit.

Als Kluft bij wijze van lunch gehaast een bolletje kaas in zijn mond propt wijst hij naar een meisje op een hoverboard, dat soepel voorbij zoeft. 'Dat bedoel ik nou. Dat soort dure hobby's zag je hier vroeger niet. 'Hoeveel zou zoiets kosten?', vraagt een collega naast hem op het bankje zich hardop af. 'Tweehonderd ballen?'

Seizoensplekken

Het meisje draait het zelfbalancerende scootertje in een vloeiende beweging naar de mannen toe. 'Vierhonderdnegenentwintig euro', zegt ze, en zoeft weer weg. '429 euro', herhaalt de Kluft. 'Nouja. Dat dus. Laatst kocht een vader voor het partijtje van zijn dochtertje "even" een huisje plus seizoensplek, om ze de week daarna gewoon weer te verkopen. Dat soort dingen zijn dodelijk voor je camping.'

Reina en Chris Cats (beiden 72), Amsterdammers die in Almere Haven wonen en al 44 jaar op de camping staan, vertellen dat de seizoensplekken die mensen voor zoveel geld verkopen bovendien van de camping zijn, die de grond weer pacht van de PWN (het waterbedrijf van de provincie Noord-Holland). Ze begrijpen er niets van. 'Waarom verkopen mensen eigendom dat officieel niet van hen is?'

De camping zelf snapt dat ook niet. 'In de contracten staat dat seizoensplaatsen van ons blijven', zegt marketingcoördinator Marieke de Raat. 'Dat wij in principe elk jaar kunnen zeggen: nu gaan we op die plek iets anders doen.' In de praktijk komt dat niet vaak voor, erkent De Raat. 'En dan gaan mensen risico's nemen. We zien wat er gebeurt en worstelen ermee. Ook daarom gaan we in september het contract aanscherpen, zodat we plaatsen eenvoudiger zelf kunnen gebruiken. Mensen gaan merken dat ze bij zo'n koop op Marktplaats niet vanzelfsprekend een plek op Bakkum erbij krijgen.'

Geschiedenis

De Kennemer Duincamping Bakkum (ook wel ‘Klein Mokum’ of ‘Amsterdam aan Zee’) is een van de grootste én oudste campings van Nederland. De camping vierde twee jaar geleden zijn honderdjarig bestaan. Het terrein is onderdeel van het Noordhollands Duinreservaat, een natuurgebied waar ook water wordt gewonnen. Het bijzondere karakter van de camping zat er al vroeg in, toen een Duitse prinses mensen in 1914 toestond op haar landgoed te kamperen. Later liet zij die afspraak in haar testament opnemen, als een soort voorloper van een sociaal bestemmingsplan. Vanaf de jaren dertig was ‘Kamp Bakkum’ een populaire plek onder Amsterdamse arbeiders die ’s zomers maar wat graag hun krappe woningen verlieten om van de zon en zee te komen genieten. Bakkum staat bekend om zijn trouwe seizoenskampeerders, die elkaar jaar na jaar weer op Bakkum treffen. Eind jaren negentig is besloten dat de camping geen verlies meer mocht maken. Inmiddels heeft Bakkum rond de 1400 seizoensplekken met caravans, pipowagens en kampeerhuisjes die ieder jaar opnieuw worden op- en afgebouwd. Waar seizoenskampeerders vroeger vaak van maart tot september op Bakkum verbleven – mannen reisden vaak dagelijks op en neer naar werk - zijn het voor- en najaar tegenwoordig veel rustiger. Bijna eng stil, zeggen een aantal medewerkers. ‘Buiten de zomervakantie kan je hier vaak een kanon afschieten.’

Sociaal beleid

Vroeger was hier sociaal beleid, vertelt Reina Cats, terwijl ze in de voortent van hun caravan koffie inschenkt. 'Toen konden mensen met een uitkering of Aow'tje hier voor een verlaagd tarief staan. Nu zien we mensen verdwijnen die het niet meer kunnen opbrengen, maar horen we ook dat een man verderop in een keer drie staplekken heeft gekocht. En die de hele zomer verhuurt.'

Om te stellen dat Bakkum simpelweg ten onder gaat aan vaders met perfect getrimde baarden en moeders met latte macchiatos is te makkelijk. Natuurlijk zijn er verschillen, geven de Bakkumers toe. Nieuwelingen scheiden hun plek vaker af met heggetjes, camouflagenetten of rieten matjes, terwijl de oude garde juist voor het sociaal contact komt. Campingbeheerder Kluft: 'In de contracten staat nu nog dat 'permanente erfafscheiding' niet is toegestaan, maar dat gaat eruit. Mensen houden zich er toch niet aan.'

In het wijnschap van de supermarkt of aan de sigarettenbalie, waar NRC Handelsblad nu beter verkoopt dan de Telegraaf, zie je het ook. 'Kijk naar deze auto's', zegt Kluft, terwijl hij in een golfkarretje over het parkeerveld rijdt. 'Vroeger kwamen mensen met de trein of bus. Nu zie je veel van die dure elektrische krengen. Vesla's, Tesla's, weet ik het. Maar is dat erg? Nee joh. Het enige dat ik jammer vind is dat er minder humor is.'

De familie Cats komt al 40 jaar 'op Bakkum'Beeld Guus Dubbelman

Geluidsoverlast

Kluft ziet het zo: de vroegere Bakkumer, de arbeider, kwam met een moe lijf naar de camping. De nieuwe Bakkumer komt met een moe hoofd. Het verschil? 'De een heeft nog puf voor een beetje gezelligheid. Voor een drankje met de buren of een feestje tot diep in de nacht. De ander wil privacy en rust. En begint dus soms al om acht uur 's avonds over geluidsoverlast.'

Maar je moet de verschillen ook niet groter maken dan ze zijn, vindt Kluft. 'Alle kinderen spelen hier met elkaar, die zien geen grenzen. En toen Dréetje Hazes gisteren kwam optreden stonden arm en rijk gewoon met elkaar te hossen.'

'Kalverstraat'

In de media gaat het altijd over de yuppen tegen de Jordanezen, alsof er ruzie zou zijn, zegt ook Reina Cats. 'Daar merken wij niks van. Wij gaan hier niet weg, al bieden ze 50 duizend euro.' De nieuwelingen in hun laantje horen er gewoon bij, vertelt haar man Chris. 'We hebben samen een appgroep, een website en zien elkaar ook 's winters. Ook mensen die hier nog maar een paar jaar staan vinden dat die handel niet langer zo kan.'

Als Kluft in zijn golfkar door 'de Kalverstraat' rijdt, het laantje waar het naambordje van die winkelstraat ooit op mysterieuze wijze aan een caravan belandde, houdt Jordanees 'Jan' hem even staande. Hij staat in zijn blote bast en wil onder geen enkel beding met zijn naam in de krant, maar wel even zeggen dat het hier 'enkel duurder' wordt. Toch denkt hij nog niet aan vertrekken. Hoewel: 'Ooit kom ik hier ook niet meer hoor. Dan zie je mij niet meer terug. Waarom niet? Omdat ik dan dood ben. Dan wordt het lastig.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden