Amsterdamse probleemwijk blijft slagveld om de macht

De situatie in Amsterdam-West, waar Marokkaanse jongeren in 1998 slag leverden met de politie, blijft explosief. Jongeren en politie strijden er om de vraag wie de baas is op straat....

Dit concluderen Groningse wetenschappers na vergelijkend onderzoek in het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart-Overtoomse Veld en in de Groningse Oosterparkwijk, waar rond de jaarwisseling van 1997 op 1998 rellen uitbraken.

In Groningen lijken de problemen te zijn verminderd.

De twee achterstandswijken zijn verschillend van etnische samenstelling. De overeenkomst is dat de politie in beide buurten als vijand wordt gezien en dat er vaak gewelddadige incidenten plaatsvinden.

Onder de bevolking van het Amsterdamse Overtoomse Veld voeren Marokkanen de boventoon. Jongemannen bepalen steeds meer het straatbeeld. De buurt wordt door bewoners en bezoekers als onveilig ervaren. Er vinden relatief veel straatroven plaats.

In de Groningse Oosterparkwijk wonen overwegend autochtone Nederlanders. Er is veel vandalisme, conflicten worden beslecht met fysiek geweld en mensen worden soms zonder aanleiding in elkaar geslagen. Verder is er een traditie van rellen rond de jaarwisseling en tijdens voetbalwedstrijden van FC Groningen. Het stadion van de voetbalvereniging staat in het Oosterpark.

Het onderzoek, waar het ministerie van Binnenlandse Zaken om had gevraagd, strekte zich uit over de tweede helft van 1999 en de eerste maanden van vorig jaar. De Groningse wetenschappers spraken met jongeren, agenten, hulpverleners en bestuurders. Ook werden (geanonimiseerde) strafdossiers van jongeren in beide buurten bekeken.

De verhouding met de politie is in beide wijken licht verbeterd door de aanstelling van buurtagenten, die zich erop toeleggen de jongeren beter te leren kennen. 'Als er geen politie was, hadden we allemaal een pistool op zak', zegt een Groninger in het onderzoek. De ME werkt in de Oosterparkwijk echter nog steeds als een rode lap op een stier. Dan staan hele families de vechtende jongeren toe te juichen.

In Amsterdam ervaren de jongeren het optreden van politiesurveillanten nog steeds als krenkend, beledigend, stigmatiserend en discriminerend. Een jongen die met drie kameraden van de sportschool komt, vertelt dat hij voor zijn huis nog even met ze stond te praten, waarop een agent ze beval uit elkaar te gaan. 'Niet iedereen is crimineel en kun je zo aanspreken', zegt hij.

De Groningse wijk kent een relatief groter aantal jongeren dat tot de harde kern van criminelen wordt gerekend. In Amsterdam zijn de recidiverende jongeren echter jonger, wat de politie zorgen baart voor de toekomst.

Volgens de politie wordt Overtoomse Veld als onveilig ervaren, omdat veel jongeren op straat rondhangen die thuis of op school niet zijn te handhaven. Ook als ze niets doen, wordt hun aanwezigheid in groepjes als bedreigend ervaren. Oudere jongens laten de kleintjes het criminele werk doen. Zij geven ook het sein voor massaal verzet als de politie een verdachte wil aanhouden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden