Amsterdamse opperrabbijn in opspraak

De opperrabbijn van de orthodox-joodse gemeente in Amsterdam, Aryeh Ralbag, is opnieuw in opspraak geraakt. Ralbag is in de Verenigde Staten getuige in een rechtszaak tegen vier rabbi's die joodse mannen in elkaar zouden hebben geslagen om hen te bewegen in te stemmen met echtscheiding. Een van de slachtoffers heeft Ralbag ervan beschuldigd zelf klappen te hebben uitgedeeld. Ralbag ontkent dat ten stelligste.

Opperrabbijn Aryeh Ralbag tijdens de inwijding van de nieuwe synagoge in Amstelveen in 2012. Beeld Novum

Ralbag ligt bovendien onder vuur in Amsterdam. Een deel van de Raad van Toezicht van de gemeente zou af willen van zijn spiritueel leider, meldt het Nieuw Israëlietisch Weekblad, onder meer vanwege een conflict met de rituele slachter van de gemeente, de sjocheet. De ruzie is dusdanig uit de hand gelopen dat de slachter zich ziek heeft gemeld. De zaak komt binnenkort voor de rechter. Ralbag werd in 2012 twee maanden geschorst. Hij had een verklaring ondertekend waarin homoseksualiteit een te genezen ziekte wordt genoemd.

Sinds begin vorige week zijn de meeste taken van Ralbag overgenomen door het rabbinaat. Hij blijft in naam opperrabbijn, maar zal minder dan voorheen in Amsterdam aanwezig zijn. Volgens de vicevoorzitter van het bestuur, David Brilleslijper, heeft de stap terug van Ralbag niets te maken met de rechtszaak. 'Het werk hier is steeds lastiger te verenigen met zijn verplichtingen in New York. Vandaar dat we deze afspraak hebben gemaakt.'

Ralbag heeft een contract in Amsterdam tot eind 2017. Hij is het overgrote deel van zijn tijd in Brooklyn, waar hij rabbijn is, opperrechter van de rabbinale rechtbank en hoofd van een familiebedrijf - de multinational Triangle K, dat kosjere levensmiddelen certificeert.

In de rechtszaak in de VS is Ralbag getuige in ruil voor immuniteit. Vier rabbijnen zouden ten minste vier mannen hebben ontvoerd, bedreigd en mishandeld. Doel was het verkrijgen van een 'get' van de mannen. In de joodse orthodoxie kan een huwelijk alleen ontbonden worden als de man ermee instemt. De vier onwillige echtgenoten zouden in elkaar geslagen zijn en zijn bewerkt met een stroomstootwapen tot ze tekenden.

Rabbi Mendel Epstein, de hoofdverdachte, liep in een door de FBI opgezette val. Een undercover-agente, die zogenaamd wilde scheiden, nam op wat hij tegen haar zei. 'We ontvoeren een man voor een paar uur, we slaan hem in elkaar en we martelen hem tot we de get krijgen.' Ralbag heeft tegenover de rechtbank verklaard dat een van de verdachten tegen hem heeft gezegd dat enkele van de slachtoffers overmeesterd zijn en dat hun handen werden vastgebonden.

In ten minste een van de zaken verklaarde Ralbag als rabbijn dat de 'get' kosjer is, dus op de juiste manier verkregen volgens de joods-orthodoxe wetten. Dat is opmerkelijk, omdat de man om wie het ging tegenover de beth din, een rabbinale rechtbank waarin Ralbag zitting had, verklaarde dat zijn handen gebonden waren geweest en dat hij had geroepen dat hij bevrijd wilde worden.

Een van de slachtoffers, Menachem Teitelbaum, heeft in zijn getuigenis verklaard dat Ralbag zelf hem zou hebben geslagen en bedreigd. Volgens Teitelbaum zou Ralbag tussen de 25.000 en 30.000 dollar hebben gekregen voor zijn hulp bij het verkrijgen van de get. Ralbag stelde in de rechtbank dat het om een leugen gaat. 'Ik ben impopulair omdat ik veel vaker vrouwen help.' Ralbag heeft ook een alibi. Hij was bij zijn familie op het moment van de veronderstelde mishandeling, stelt hij.

Binnen de joodse gemeenschap in Amsterdam wordt verschillend over de kwestie gedacht. Ralbag is al veel langer omstreden door onhandige opmerkingen en stellingnames die de gemeenschap zouden hebben geschaad. Maar hij wordt ook geprezen, onder meer omdat hij heeft bewerkstelligd dat vrouwen verkiesbaar werden binnen de gemeente. Bovendien heeft hij een zeer grote kennis van de joodse wetten. De rechtszaak in de VS zou nu door tegenstanders worden aangegrepen om te proberen hem pootje te lichten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden