Abdelhamid Idrissi laat elk kind bij binnenkomst een studie- en een levensdoel formuleren.

Profiel Abdelhamid Idrissi

Amsterdammer van het jaar Abdelhamid Idrissi geeft niet alleen bijles, maar ook levensles

Abdelhamid Idrissi laat elk kind bij binnenkomst een studie- en een levensdoel formuleren. Beeld Foto Rebecca Fertinel

In zijn studiezalen krijgen kinderen uit probleemwijken les in het leven. Iedereen moet er een studiedoel én een levensdoel definiëren. Abdelhamid Idrissi verdiende er de titel Amsterdammer van het jaar mee.

Het Amsterdamse stadsdeel Nieuw-West komt te vaak slecht in het nieuws, vindt Abdelhamid Idrissi (29). Journalisten haasten zich doorgaans naar het stadsdeel om verslag te doen van plofkraken, overvallen en de mocro-oorlog. Zonde, want volgens Idrissi valt er ook genoeg positief nieuws te melden. Dat goede nieuws komt dit keer van hemzelf: hij is verkozen tot Amsterdammer van het jaar. Burgemeester Femke Halsema gaf hem de eervolle onderscheiding voor zijn studiezalen, waar kinderen uit kwetsbare wijken meer krijgen dan alleen huiswerkbegeleiding.

Als hij een van die studiezalen in Slotermeer binnenloopt, worden de kinderen nét wat stiller. Geconcentreerde blikken zijn gericht op wiskundesommen en scheikundige grafieken. Idrissi wordt aangesproken met twee woorden (‘dag meneer’, ‘goed meneer’). Een corrigerend tikje op een bontkraag is genoeg om een tiener eraan te herinneren zijn jas uit te doen. Zijn aanzien dankt Idrissi niet aan zijn nieuwe status, noch aan zijn Nederlandse kampioenstitel ­karate. Respect krijgt hij omdat de kinderen zich met hem kunnen identificeren, denkt Idrissi. Hij komt zelf ook uit het stadsdeel.

Kinderen beginnen hier met een gebroken carrièreladder, weet hij. In de laagbouwflats, die met een satellietschotel in verbinding staan met het land van herkomst, wonen overwegend grote gezinnen in kleine appartementen. Kinderen hebben volgens Idrissi weinig ruimte om te studeren. Hun ouders zijn vaak laag- of ongeschoold, hebben weinig kennis van het Nederlandse onderwijs, hebben geen netwerk maar wel schulden.

Hoewel juist de kinderen in deze wijk wel een steuntje in de rug kunnen gebruiken, zijn het vooral de ouders uit welvarende stadsdelen als Amsterdam-Zuid die massaal bijles inkopen voor hun kroost. ‘De kinderen uit een sterk milieu worden zo nog sterker en die uit een kansarm milieu nog kansarmer’, denkt Idrissi.

Hij weet: voor wie kansarm is, lonkt al snel het verkeerde pad. Jongeren vallen uit op school en kiezen voor het snelle geld. Drugs rondbrengen levert meer op dan vakkenvullen bij Albert Heijn. Dan is de rekensom snel gemaakt.

Dat de plek waar je geboren bent, bepaalt waar je in het leven komt, valt volgens Idrissi niet goed te praten. Hij is zelf het levende bewijs dat het anders kan. Als kind van Marokkaanse ouders groeide hij op in Geuzenveld, net als Slotermeer een wijk in Nieuw-West. Veel problemen die de kinderen hier hebben, kent hij uit zijn jeugd. Geld voor een laptop was er niet, voor zijn ouders moest hij de brieven van school en instanties vertalen. Toch was er ook een belangrijk verschil met veel kinderen in de wijk: hij komt uit een klein gezin met veel aandacht voor zijn schoolprestaties.

Van de havo ging hij naar het hbo, uiteindelijk studeerde hij af als bouwkundige. Toch besloot hij niet de kennis uit de schoolbanken, maar juist die van de straat te gebruiken. ‘Want als ik het kan, kunnen die andere kinderen het ook − als je er maar energie in steekt.’ Daarop kwam het idee van de studiezalen. Idrissi richtte een stichting op en wist subsidie los te krijgen van het stadsdeel, waar hij tijdens zijn studie als vrijwilliger werkte. Inmiddels zijn er 24 zalen, waar wekelijks zeshonderd ‘kwetsbare’ scholieren gratis begeleiding krijgen van rolmodellen – mensen uit de wijk in wie ze zich kunnen herkennen.

Verwar de studiezalen overigens niet met huiswerkklasjes, want het is veel meer dan dat, zegt Idrissi. Elk kind moet bij binnenkomst een studiedoel én een levensdoel definiëren. Want je hebt er volgens de Amsterdammer niks aan om een breuk op te kunnen lossen als je ongelukkig bent met je lichaam, niet door je eigen straat durft te lopen of zorgen hebt over de schulden van je ouders.

Succes leest hij niet alleen af aan rapportcijfers, maar ook aan de licht ontvlambare jongen die nu weet hoe hij zijn woede tegenover docenten kan reguleren of het meisje dat voor zichzelf leert opkomen.

Zoals de 17-jarige Farah, die kwam om van mbo-basis door te stromen naar mbo 4. Bij binnenkomst bleek er al snel meer aan de hand dan haar zwakte in wiskunde. ‘Ik werd gepest. Er werden dingen gezegd over mijn uiterlijk en pennen en stiften naar me gegooid’, zegt ze, gebogen over een economieboek. Erover praten deed Farah niet. Tot een van de begeleidsters op een middag vroeg wat die pennenstreek op haar wang was. Naast huiswerkbegeleiding volgt Farah nu ook zelfverdedigingslessen.

Gek genoeg is Idrissi niet het meest trots op de studenten die het schopten tot de universiteit, maar juist op het meisje dat zich uiteindelijk neerlegde bij haar vmbo-t-schooladvies. ‘Sommige kinderen van de derde generatie hebben het gevoel dat ze moeten compenseren’, weet Idrissi. Ze worden onder druk gezet door hun ouders die zo graag willen dat ze het beter krijgen dan vader en moeder. ­Alleen een carrière als arts of advocaat lijkt dan goed genoeg. Zelf had Idrissi daar ook mee te maken.

Hij ontwikkelde zo’n faalangst dat hij nauwelijks vriendjes had, slecht sliep en elke dag met buikpijn naar school ging. Dus toen hij zag dat het meisje na de eindtoets 6 kilo afviel van de stress, nodigde hij haar vader uit voor een gesprek. ‘U doet desnoods maar alsof u trots bent’, prentte hij hem in. Het meisje ging meer in zichzelf geloven, uiteindelijk stroomde ze in de brugklas alsnog door naar de havo.

Natuurlijk heeft Idrissi niet de illusie dat hij alle kinderen kan helpen. Laatst moest hij nog afscheid nemen van een jongen, omdat deze een gevaar vormde voor medestudenten. Dat steekt Idrissi. Omdat hij hem niet heeft kunnen ‘redden’ van de verkeerde keuzen, de verkeerde vrienden en de verkeerde omgeving. Ook op straat en in de shishalounges zijn zijn studiezalen nog niet echt ‘cool’. Maar misschien kan zijn lokale sterrenstatus daar iets aan veranderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.