Amsterdam negeerde adviezen NZ-lijn

Het stadsbestuur van Amsterdam heeft volgens oud-minister Netelenbos van Verkeer drie belangrijke adviezen van het Rijk in de wind geslagen inzake de Noord-Zuidlijn.

‘Gebakken lucht’, meent oud-wethouder Köhler.

Beiden werden dinsdag verhoord door de enquêtecommissie Noord-Zuidlijn van de Amsterdamse gemeenteraad. ’s Morgens verklaarde Netelenbos dat haar ministerie eind jaren negentig Amsterdam dringend had aangeraden de nieuwe metro vooral niet in zijn eentje aan te leggen.

Het bedrijfsleven zou bij ontwerp en uitvoering moeten worden betrokken. Deze ‘publiek-private’ samenwerking zou, zo was de ervaring in Den Haag, voordelen brengen voor beide partijen. Bij kostenoverschrijdingen deelde de marktpartij in de strop en als er goedkoper werd gewerkt, verdiende de marktpartij extra.

Frank Köhler (GroenLinks), tussen 1998 en 2001 belast met de Noord-Zuidlijn, reageerde ’s middags tijdens zijn verhoor geïrriteerd. ‘Gebakken lucht. Het is een dwaze illusie dat je een partner vindt, die je niets hoeft te geven, maar die wel in jouw risico’s deelt.’ Volgens Köhler meldden zich destijds wel vaker ‘allerhande mensen met doldwaze ideeën’.

De rijksoverheid stelde uiteindelijk 1,1 miljard euro ter beschikking, een eenmalige bijdrage, waarmee tevens mogelijke tegenvallers werden afgekocht; alle stroppen zouden voor rekening komen van Amsterdam. Volgens Netelenbos werd de subsidie begeleid door nog twee adviezen, die eveneens zijn genegeerd.

Zo werd Amsterdam aangeraden niet met te veel aannemers in zee te gaan en het project niet in te veel kleine opdrachten op te knippen. Dit ter voorkoming dat de bouwkosten te veel zouden oplopen. Volgens de oud-minister had de praktijk uitgewezen dat in dergelijke gevallen goedkoop altijd duurkoop is.

Het derde advies was: de Noord-Zuidlijn uitstellen met minimaal drie jaar. De bouwmarkt was na de eeuwwisseling dermate overspannen dat de aannemers konden vragen wat ze wilden.

Dat kon Köhler gisteren beamen. De offertes voor aanleg van de drie diepe stations (Rokin, Vijzelgracht, Ferdinand Bolstraat) overtroffen ‘vele malen onze ramingen’.

Köhler durfde met dit slechte nieuws niet naar de raad. Maar voordat hij alternatieven kon laten uitwerken en enig uitstel van de Noord-Zuidlijn door z’n hoofd speelde, zegde de raad in 2001 het vertrouwen in hem op. Dat was in een geheel ander conflict. GroenLinks verliet het college. Geert Dales, toen wethouder van Financiën, nam de Noord-Zuidlijn van Köhler over. Dales wordt vrijdag verhoord.

Bij Netelenbos bestond ten tijde van de subsidieaanvraag (in 1998) overigens het idee dat Amsterdam de geraamde kosten van de nieuwe metro bewust laag hield om te voorkomen dat in Den Haag de gebruikelijke anti-Amsterdamse sentimenten zouden oplaaien.

Oud-wethouder Harry Groen (VVD) bevestigde gisteren dat ook zijn partij in de Tweede Kamer niets moest hebben van de nieuwe Amsterdamse metro.

Tineke Netelenbos (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden