Nieuws Schulden onder jongeren

Amsterdam neemt schulden over van jongeren

Eenderde van de jongeren in Amsterdam heeft schulden, bij een groeiende groep zijn die problematisch. De gemeente biedt hun de helpende hand door de schuld over te nemen en deels kwijt te schelden. Maar het is geen cadeau, waarschuwt de wethouder.

Amsterdamse wethouder Marjolein Moorman (PvdA): ‘Op den duur is het goedkoper voor de samenleving.’ Beeld ANP

Jongeren met schulden in Amsterdam kunnen vanaf volgende maand een beroep doen op de gemeente voor hulp. Die zal de schuld overnemen, met schuldeisers onderhandelen en een deel kwijtschelden. De hoofdstad sluit zich hiermee aan bij een groeiende groep Nederlandse steden die een speciaal programma hebben voor jongeren met problematische schulden. Deze hulp is niet onvoorwaardelijk. ‘Het is geen cadeau’, zegt wethouder Marjolein Moorman (PvdA).

Meer dan de helft van de jongeren tussen de 18 en de 34 betaalt weleens een rekening te laat. Bij eenvijfde van hen loopt dit uit op ernstige betalingsproblemen, blijkt uit onderzoek van het kenniscentrum voor financiële huishouding Nibud. Dat zijn schulden die niet binnen drie jaar af te lossen zijn via een proportioneel maandelijks bedrag. Het gaat doorgaans om schulden van 3.000 euro of meer. Onderzoek van de gemeente Amsterdam wijst uit dat eenderde van de jongeren in de hoofdstad schulden heeft.

Jongeren vormen een kwetsbare groep: niet iedere 18-jarige is opgewassen tegen de financiële verantwoordelijkheid die volwassenheid met zich meebrengt. Vooral het betalen van de zorgverzekering en de kosten van mobiele providers kunnen een molensteen worden.

Geen buffer

Jongeren hebben bovendien geen buffer, zegt Nadja Jungmann, lector schulden en incasso aan de Hogeschool Utrecht. ‘Als er eenmaal incassokosten boven op de bestaande schulden komen, begint het zich op te stapelen.’ De schuldeisers spelen ook een rol. ‘Ze zijn minder bereid om te schikken met jongeren, terwijl dat bij volwassen boven de 30 veel vaker gebeurt. De gedachte is: waarom zou ik een nu een regeling treffen voor een klein deel van de schuld, als ik te maken heb met iemand die potentieel veel kan verdienen en zijn of hele leven heeft om dit terug te betalen?’

De gemeente Amsterdam probeert dit te ondervangen door de schuld over te nemen en te onderhandelen met schuldeisers, waarbij ze een vast bedrag van 750 euro bieden. De gedachte is dat schuldeisers eieren voor hun geld kiezen: vaak valt er bij schuldenaars in deze leeftijdscategorie niet meer te halen. Vervolgens komen de jongeren in een traject bij de gemeente terecht waarbij ze naar draagkracht de rest van de schuld terugbetalen. Bovendien wordt een deel van de schuld kwijtgescholden zodra de jongeren een bepaald doel halen, zoals het afronden van een opleiding of het vinden van een baan.

Het programma is een proef en aanvankelijk bedoeld voor 150 jongeren tussen de 18 en de 27 jaar. Dit is slechts een fractie van de groep met problematische schulden: de gemeente komt jaarlijks in contact met 1.500 jongeren die problematische schulden hebben. Het werkelijke aantal is vermoedelijk nog veel groter. ‘Je moet ergens beginnen’ zegt wethouder Moorman. ‘We gaan het zo snel mogelijk evalueren en vervolgens meer jongeren uit de brand helpen.’ De proef kost 350 duizend euro. Het geld is afkomstig uit het armoedeplan van de gemeente. ‘Op den duur is het goedkoper voor de samenleving,’ zegt Moorman, ‘omdat je door de schulden aan te pakken veel toekomstige problemen voorkomt.’

Inbreng jongeren

Jungmann is enthousiast over de plannen van de gemeente. ‘Ze proberen dus niet alleen de jongeren uit de schulden te helpen, maar ook hun economische positie te verbeteren door middel van een opleiding of baan, zodat ze ook minder snel weer in de schulden raken.’ Bovendien laat dit zien dat Amsterdam en ook andere gemeenten in beweging komen tegen dit slepende probleem. ‘Maar de grootste uitdaging wordt om het op te schalen.’ Daarnaast is het belangrijk dat jongeren hun stempel kunnen drukken op de doelen die de gemeente stelt. Volgens wethouder Moorman hebben de jongeren ‘heel veel in te brengen’ in het plan. ‘Ambitie en motivatie zijn hierbij wel heel belangrijk. Er moet iets tegenover staan.’

Branchevereniging voor schuldhulpverlening NVVK is positief over de plannen van de hoofdstad. Voorzitter Marco Florijn signaleert een toenemend actief beleid van de Nederlandse gemeenten. In 2016 begon Den Haag met een programma voor jongeren met schulden, het Jongeren Perspectief Fonds. Andere grote steden volgden, waaronder Almere, Rotterdam, Utrecht, Den Bosch en Tilburg. De NVVK streeft uiteindelijk naar een landelijke standaard: nu verschilt de aanpak nog per gemeente. ‘Begeleiding is heel belangrijk,’ zegt Florijn, ‘daar ligt de sleutel. We moeten terugval voorkomen en er op tijd bij zijn. We moeten jongeren niet eerst in hun sop gaar laten koken.’

Drie jongeren met schulden: ‘Zonder die stress gaat het mij zeker lukken wat van mijn toekomst te maken’
Eenderde van de jongeren in Amsterdam heeft schulden, bij een groeiende groep zijn die problematisch. De gemeente biedt hun de helpende hand door de schuld over te nemen en deels kwijt te schelden. Andere gemeenten hebben vergelijkbare programma’s. Drie jongeren doen hun verhaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden