Amsterdam krijgt tweede islamitische middelbare school van Nederland, tot ergernis van regering en gemeente

Een Amsterdamse islamitische middelbare school is ten onrechte subsidie geweigerd. Staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs) moet van de Raad van State de school alsnog financieren. Tot zijn ergernis en die van de gemeente Amsterdam kan de tweede islamitische middelbare school van Nederland daarmee na een lange juridische strijd alsnog per 1 september de deuren openen.

Archiefbeeld uit 2006: leerlingen in het studiehuis van het Islamitisch College in Amsterdam. In 2010 werd de school gesloten. Foto Joost van den Broek / de Volkskrant

Dekker vreesde in 2016 een orthodoxe islamitische school en besloot de Stichting Islamitisch Onderwijs (SIO) in Amsterdam niet te bekostigen. De directe aanleiding was een bericht op Facebook in 2014 waarin een bestuurslid steun betuigde aan Islamitische Staat (IS). Door als bestuur niet direct afstand te nemen van deze boodschap, is volgens Dekker niet voldaan aan de wettelijke bekostigingsvoorwaarden voor scholen.

De school maakte bezwaar en stapte naar de Raad van State. Die erkende woensdag dat de school niet onmiddellijk afstand heeft genomen van de uitspraak, maar oordeelde dat dit 'onvoldoende grondslag' is voor het weigeren van financiering. Dekker heeft vijf dagen de tijd gekregen om alsnog een besluit te nemen dat ervoor zorgt dat de school geld krijgt.

'Ik heb nog altijd weinig vertrouwen in dit bestuur', zegt staatssecretaris Dekker in een reactie. 'Ik vind het dan ook frustrerend dat deze school nu kan starten. De rechterlijke uitspraak laat echter geen andere mogelijkheid.'

Hij krijgt bijval uit de Tweede Kamer. 'Dit is een heel onverstandig besluit', zegt Harm Beertema (PVV). 'Onze wetgeving is blijkbaar niet ingericht op dit soort brutaliteit.' Ook Paul van Meenen (D66) maakt zich zorgen over de op te richten school. Hij hoopt dat het volgende kabinet vaart maakt met het behandelen van een wetsvoorstel dat een kwaliteitstoetsing vooraf aan stichting van een school mogelijk maakt.

Eerder wel in aanmerking voor subsidie

In 2011 besloot Dekker nog dat de SIO wel in aanmerking kwam voor subsidie. Het Facebookbericht over IS mag dit niet in de weg staan van de Raad van State, omdat 'SIO in eigen bestuursvergaderingen, jegens de politie en tegenover een verslaggever van de pers ervan heeft getuigd de gewraakte opvattingen van niet te delen'. In september 2014 is de schrijver van het IS-bericht bovendien uitgeschreven als bestuurslid.

Ook het standpunt van de staatssecretaris dat SIO niet heeft meegewerkt aan een onderzoek van de Inspectie, veegt de Raad van State van tafel. De inspectie heeft Dekker ten onrechte laten weten dat de school niet wilde meewerken, terwijl die had aangegeven 'tot haar dienst' te staan. Over de kwaliteit van de school doet de Raad van State geen uitspraak. De school was woensdag niet bereikbaar voor commentaar.

De staatssecretaris heeft de inspectie nu gevraagd om vanaf dag één in de gaten te houden of deze school voldoet aan de wettelijke kwaliteitseisen voor het onderwijs. 'Is dit niet het geval, dan zal de inspectie handhaven.' Ook gaat hij verkennen hoe hij in de toekomst ervoor kan zorgen dat er, voordat een nieuwe school begint, voldoende vertrouwen in de kwaliteit is.

Niet de eerste aanvaring SIO

Het is niet voor het eerst dat SIO in aanvaring komt met overheidsinstanties. De verhouding met de gemeente Amsterdam is al jaren moeizaam. Amsterdam zit niet te wachten op een nieuwe islamitische school na de sluiting van Islamitisch College Amsterdam (ICA) in 2010 door gebrek aan leerlingen. Maar in 2015 oordeelde de Raad van State dat de gemeente Amsterdam voor 1 augustus 2017 een pand beschikbaar moet stellen aan de nieuwe islamitische scholengemeenschap.

De gemeente Amsterdam noemt de uitspraak van woensdag - die ervoor zorgt dat de school met 184 leerlingen volgend schooljaar de deuren opent in Amsterdam-West - teleurstellend. 'We hebben nog steeds zorgen over dit bestuur', zegt wethouder Simone Kukenheim. 'Voor kinderen is het belangrijk dat ook een islamitische school goede onderwijskwaliteit biedt met een sterk verhaal op burgerschap, zodat kinderen leren over hun islamitische achtergrond in de context van de Amsterdamse en Nederlandse samenleving. Dit bestuur staat met zijn rug naar de samenleving in plaats dat ze met een open blik islamitische kinderen goed onderwijs bieden.'

Ook de PvdA-fractie in Amsterdam maakt zich zorgen, omdat het bestuur voortkomt uit de mislukte islamitische school ICA. 'De kans op zwak onderwijs is weer heel groot. De toekomst van kinderen staat op het spel', reageert fractievoorzitter Marjolein Moorman.

De enige andere middelbare islamitische school staat in Rotterdam. Nederland telt tientallen islamitische basisscholen.

Meer over